Ngành Ngân hàng triển khai chuẩn ISO 20022 trong hệ thống thanh toán quốc gia

Theo Kế hoạch, ngành Ngân hàng tập trung thực hiện các nhiệm vụ về hoàn thiện thể chế, chính sách và hạ tầng hỗ trợ phát triển tiêu chuẩn quốc gia; xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn phục vụ đổi mới công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; phát triển tiêu chuẩn trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng; đào tạo nhân lực và huy động nguồn lực cho hoạt động tiêu chuẩn hóa.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là chuyển đổi chuẩn tin nhắn thanh toán ISO 20022 trong hệ thống thanh toán quốc gia. Cục Công nghệ thông tin được giao chủ trì thực hiện nhiệm vụ này trong giai đoạn 2028 - 2031, phối hợp với các đơn vị, tổ chức liên quan theo chức năng, nhiệm vụ.

Theo lộ trình được xác định, nhiệm vụ chuyển đổi chuẩn ISO 20022 gồm ba sản phẩm đầu ra. Trước hết là tài liệu hướng dẫn áp dụng tiêu chuẩn ISO 20022 trên hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng Quốc gia (Phiên bản 2.0). Tiếp đó là công cụ kiểm thử tự động, môi trường thử nghiệm và kết quả chạy thử nghiệm chuẩn tin điện ISO 20022. Sản phẩm cuối cùng là hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng Quốc gia vận hành chính thức theo chuẩn ISO 20022.

Ảnh minh họa

Cùng với việc chuyển đổi chuẩn tin nhắn thanh toán, NHNN đặt ra nhiệm vụ định hướng áp dụng và phấn đấu xây dựng mới các tiêu chuẩn quốc gia cho ngành Ngân hàng, gắn với phát triển hệ thống đo lường, thử nghiệm và chứng nhận. Nội dung này nhằm bảo đảm khả năng kiểm chứng, đánh giá sự phù hợp và hỗ trợ áp dụng tiêu chuẩn đối với các công nghệ, sản phẩm mới, được triển khai trong giai đoạn 2027 - 2035.

Đáng chú ý, trong lĩnh vực tài chính số và hạ tầng tài chính, Kế hoạch giao Cục Công nghệ thông tin chủ trì nhiệm vụ xây dựng tiêu chuẩn quốc gia về phòng chống giả mạo sinh trắc học, chuyển đổi từ tiêu chuẩn ISO/IEC 30107. Vụ Thanh toán và các đơn vị, tổ chức liên quan có trách nhiệm phối hợp thực hiện.

Theo Kế hoạch, sản phẩm đầu ra của nhiệm vụ này là báo cáo nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và đề xuất tiêu chuẩn quốc gia về phòng chống giả mạo sinh trắc học, dự kiến hoàn thành năm 2030.

Đối với an toàn thông tin trong hoạt động ngân hàng, các tổ chức tín dụng được giao triển khai chuẩn ISO/IEC 27001 về quản lý an toàn thông tin đối với hệ thống Core Banking (hệ thống ngân hàng lõi). Cục Công nghệ thông tin, Vụ Thanh toán và các đơn vị, tổ chức liên quan phối hợp thực hiện. Thời gian triển khai từ năm 2027 đến năm 2035, với sản phẩm đầu ra là văn bản triển khai hoặc báo cáo kết quả.

Bên cạnh các tiêu chuẩn phục vụ chuyển đổi số và bảo đảm an toàn thông tin, Kế hoạch cũng đề cập việc xây dựng tiêu chuẩn quốc gia và quy định pháp lý bắt buộc áp dụng đối với xe chở tiền của các tổ chức tín dụng.

Theo phân công, Cục Phát hành và kho quỹ chủ trì nhiệm vụ này trong giai đoạn 2027 - 2035, theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền. Sản phẩm đầu ra gồm hồ sơ tiêu chuẩn quốc gia về xe chở tiền của tổ chức tín dụng gửi Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định, công bố; đồng thời xây dựng Thông tư của NHNN quy định bắt buộc áp dụng tiêu chuẩn quốc gia về xe chở tiền khi các tổ chức tín dụng mua sắm, trang bị.

Về phát triển nguồn nhân lực, Kế hoạch đặt ra nhiệm vụ đào tạo đội ngũ chuyên gia có đủ năng lực tham gia xây dựng tiêu chuẩn quốc tế hoặc tham gia các ban kỹ thuật của tổ chức tiêu chuẩn quốc tế, tổ chức tiêu chuẩn hóa nước ngoài của các nước phát triển. Vụ Tổ chức cán bộ được giao chủ trì, với sản phẩm đầu ra là 10 - 35 chuyên gia trong giai đoạn 2027 - 2035.

Đồng thời, Vụ Tổ chức cán bộ tổ chức triển khai các chương trình bồi dưỡng nâng cao kiến thức chuyên môn về tiêu chuẩn hóa cho công chức, viên chức NHNN và người lao động trong ngành Ngân hàng.

Trong lĩnh vực đào tạo, Học viện Ngân hàng và Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh được giao rà soát, lồng ghép nội dung về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng và tiêu chuẩn hóa có liên quan đến lĩnh vực tài chính - ngân hàng vào chương trình đào tạo đại học, sau đại học và các chương trình bồi dưỡng. Mỗi cơ sở đào tạo phải có tối thiểu một học phần hoặc một chuyên đề trong học phần hiện có. Việc rà soát được thực hiện trong năm 2027 và hoàn thành lồng ghép chậm nhất năm 2030, tiếp tục rà soát theo chu kỳ đến năm 2035.

Ngoài ra, NHNN sẽ phối hợp tham gia góp ý hoàn thiện hệ thống pháp luật về tiêu chuẩn quốc gia khi có yêu cầu của cơ quan chủ trì; phối hợp cập nhật, xây dựng các tiêu chuẩn quốc gia phục vụ tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Vụ Hợp tác quốc tế được giao tăng cường hợp tác với các tổ chức, đối tác quốc tế nhằm huy động, kết nối nguồn hỗ trợ kỹ thuật quốc tế và vốn ODA phục vụ hoạt động tiêu chuẩn hóa trong ngành Ngân hàng theo đề xuất của các vụ, cục.

Về tổ chức thực hiện, NHNN giao Vụ Dự báo, thống kê làm đơn vị đầu mối theo dõi, đôn đốc và báo cáo kết quả Kế hoạch hành động gửi Bộ Khoa học và Công nghệ. Các đơn vị liên quan có trách nhiệm triển khai nhiệm vụ theo chức năng, gửi báo cáo kết quả về Vụ Dự báo, thống kê trước ngày 10/11 hằng năm và báo cáo đột xuất khi có yêu cầu.