Người trẻ cần kế hoạch tài chính rõ ràng để tiến tới giấc mơ an cư

Lãi suất tăng, người trẻ thận trọng hơn với nhà ở

Kết hôn đã được 5 năm, anh Tuấn (34 tuổi) và chị Lan (31 tuổi) hiện làm việc tại quận Cầu Giấy, với tổng thu nhập khoảng 40 triệu đồng/tháng vẫn luôn có mục tiêu mua một căn hộ để an cư giữa Thủ đô. Trước đây, vợ chồng anh từng cân nhắc mua căn hộ trong khu vực nội đô nhờ các gói vay ưu đãi lãi suất thấp. Tuy nhiên, khi mặt bằng lãi suất cho vay mua nhà có dấu hiệu tăng trở lại, hai vợ chồng quyết định chuyển hướng sang căn hộ vùng ven, nơi giá bán phù hợp hơn với khả năng tài chính và pháp lý dự án đã hoàn chỉnh.

“Chúng tôi xác định mua nhà để ở lâu dài nên ưu tiên sự an toàn tài chính. Vay khoảng 35-40% giá trị căn hộ giúp gia đình vẫn duy trì được sinh hoạt, nuôi con và có khoản dự phòng”, chị Lan chia sẻ.

Theo tính toán, với thời hạn vay dài và mức trả nợ hàng tháng chiếm chưa đến 30% thu nhập, gia đình này cho rằng áp lực tài chính ở mức chấp nhận được, thay vì đánh đổi sự ổn định để sở hữu nhà sớm trong nội đô.

Lãi suất tăng có xu hướng tăng, người trẻ thận trọng hơn với nhà ở

Câu chuyện của anh Tuấn, chị Lan cũng như rất nhiều gia đình trẻ khác hiện nay khi cân nhắc mua một căn nhà. Theo Savills Việt Nam, lãi suất cho vay mua nhà tăng khiến quyết định mua của người trẻ trở nên thận trọng, song tâm lý thị trường vẫn tương đối ổn định.

Bà Mai Thanh Thảo, Phó Giám đốc Bộ phận Ngân hàng và Dịch vụ Doanh nghiệp Savills Việt Nam, nhận định ở mặt bằng hiện nay, thị trường chưa ghi nhận sự suy giảm của nhu cầu ở thực, bởi lãi suất vẫn thấp hơn đáng kể so với giai đoạn 2022-2023.

“Việc lãi suất cho vay mua nhà điều chỉnh tăng chắc chắn khiến người mua trẻ thận trọng hơn. Trong năm 2026, quyết định mua nhà của người trẻ sẽ dựa trên nhu cầu thực và khả năng chi trả bền vững lâu dài”, bà Thảo nhấn mạnh.

Từ góc nhìn thị trường, Savills cho rằng giá nhà ở vùng ven hiện nay nhìn chung phù hợp với giá trị thực, song đòi hỏi người mua phải chọn lọc kỹ. Với người trẻ, các tiêu chí ưu tiên gồm: pháp lý minh bạch; hạ tầng kết nối đã và đang vận hành; hệ tiện ích phục vụ sinh hoạt hằng ngày và đặc biệt là khả năng chi trả bền vững trong dài hạn.

Người trẻ chủ động tái cấu trúc tài chính để “chạm” mục tiêu an cư

Ông Lê Bảo Long, Giám đốc Marketing Batdongsan.com.vn, cho biết giá bất động sản duy trì ở mức cao đang tạo áp lực lớn lên khả năng sở hữu nhà của người trẻ. Tuy nhiên, thay vì bi quan, nhiều người đã chủ động thay đổi chiến lược tài chính.

Khảo sát của Batdongsan.com.vn với hơn 1.000 người cho thấy sự phân hóa rõ rệt về tâm lý và hành vi của nhóm 18 - 44 tuổi. Đáng chú ý, 93% người đã kết hôn và có con đặt mục tiêu mua nhà trong 5 năm tới, dù thừa nhận giá vẫn là rào cản lớn. Để tiến gần hơn tới giấc mơ an cư, nhiều người tăng thu nhập bằng làm thêm, quản lý chi tiêu chặt chẽ, tích lũy qua tiết kiệm.

Trong nhóm nỗ lực mua nhà, 86% sẵn sàng vay ngân hàng 30 - 50% giá trị tài sản, cho thấy tư duy sử dụng đòn bẩy ngày càng thực tế. Nhu cầu sở hữu nhà trong 5 năm tới tại TP.HCM đạt 81%, cao hơn Hà Nội (69%). Khoảng cách này chủ yếu đến từ nguồn cung căn hộ giá thấp: TP.HCM có 21-31% nguồn cung dưới 3 tỷ đồng, trong khi Hà Nội chỉ khoảng 10%.

Ông Lê Bảo Long cho rằng, bên cạnh nỗ lực cá nhân, đơn giản hóa thủ tục nhà ở xã hội và minh bạch điều kiện tiếp cận nguồn cung phù hợp sẽ là “đòn bẩy” quan trọng nhất để rút ngắn hành trình đến ngôi nhà đầu tiên cho thế hệ trẻ.

Ở góc độ vĩ mô, ông Trần Ngọc Báu, Giám đốc điều hành WiGroup, nhận định lãi suất trong thời gian tới khó giảm thêm, đặc biệt là lãi suất cho vay khi NIM ngân hàng đang mỏng, khiến các ngân hàng không thể “ghìm” lãi suất như trước. Dù vậy, không có cơ sở để lãi suất tăng cao trong thời gian tới.

“Lãi suất sẽ tăng dài hơi nhưng không tăng mạnh, không sốc như năm 2022. Đây là quá trình căn chỉnh cho hợp lý, làm lành mạnh thị trường”, ông Báu đánh giá.

Trong bối cảnh lãi suất thương mại nhích lên, các chương trình tín dụng ưu đãi đang trở thành điểm tựa quan trọng. Theo NHNN, chương trình cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ theo Nghị quyết 33 đã đạt nhiều kết quả tích cực.

Đến nay, 26/34 tỉnh, thành đã công bố danh mục dự án tham gia với khoảng 129 dự án trên cả nước. Tính đến 30/11, các ngân hàng cam kết cho vay hơn 14.300 tỷ đồng, giải ngân 6.228 tỷ đồng, tăng 119% so với cuối năm 2024. Riêng nhóm người trẻ dưới 35 tuổi vay mua nhà ở xã hội, doanh số giải ngân khoảng 180 tỷ đồng, dư nợ trên 175 tỷ đồng.

Từ góc độ chuyên gia, Savills Việt Nam nhấn mạnh, trong bối cảnh thị trường đang bước vào giai đoạn phát triển ổn định và phân hóa rõ nét hơn, người mua trẻ không nên chạy theo tâm lý đám đông hay kỳ vọng lướt sóng ngắn hạn. Thay vào đó, việc tiếp cận thị trường theo hướng chọn lọc kỹ lưỡng, xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn và đánh giá đầy đủ các kịch bản lãi suất, thu nhập trong tương lai là yếu tố then chốt.

Theo Savills, các dự án được ưu tiên cần có pháp lý minh bạch, tiến độ triển khai và hạ tầng kết nối đã hiện hữu hoặc đang vận hành thực tế, tránh phụ thuộc quá nhiều vào kỳ vọng quy hoạch trên giấy. Đồng thời, người mua trẻ cần đặt khả năng chi trả bền vững làm tiêu chí trung tâm, bảo đảm tỷ lệ vay - trả nợ phù hợp với dòng tiền dài hạn của gia đình.

Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất có xu hướng điều chỉnh tăng nhẹ nhưng không đột biến, những quyết định dựa trên nhu cầu ở thực, gắn với kế hoạch tài chính thận trọng và lựa chọn sản phẩm phù hợp sẽ giúp người trẻ giảm thiểu rủi ro, duy trì ổn định cuộc sống và đảm bảo hiệu quả an cư lâu dài, thay vì đánh đổi sự an toàn tài chính cho áp lực sở hữu nhà bằng mọi giá.