NHNN Khu vực 1 quán triệt chỉ đạo của Thống đốc về giảm mặt bằng lãi suất và phổ biến công tác bảo đảm an ninh, an toàn hoạt động tiền tệ

Thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất

Tại hội nghị, bà Hoàng Huyền Châm, Phó Giám đốc NHNN Khu vực 1 cho biết, thời gian qua, đặc biệt từ quý IV/2025 đến nay, thị trường tiền tệ có những diễn biến không thuận lợi; thanh khoản có thời điểm khó khăn, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay duy trì ở mức cao, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của người dân, doanh nghiệp, cũng như quá trình phục hồi và phát triển kinh tế.

Bà Nguyễn Thị Hoà, Giám đốc NHNN Khu vực 1 phát biểu tại Hội nghị

Trước tình hình đó, NHNN Việt Nam và NHNN Khu vực 1 đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định thị trường tiền tệ, góp phần giảm mặt bằng lãi suất, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Đáng chú ý, tại Thông báo số 117/TB-NHNN về kết luận của Thống đốc NHNN tại cuộc họp ngày 9/4/2026, các tổ chức tín dụng được yêu cầu từ ngày 10/4/2026 giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên so với mức lãi suất của kỳ báo cáo ngày 20/3/2026 - 31/3/2026; đồng thời giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay.

Tuy nhiên, qua báo cáo của các chi nhánh ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cũng như qua công tác quản lý, thanh tra, giám sát, NHNN Khu vực 1 nhận thấy vẫn còn một số vấn đề cần lưu ý về việc huy động và lãi suất huy động trên địa bàn. Đồng thời quán triệt các chi nhánh ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trên địa bàn nghiêm túc thực hiện đầy đủ 10 nội dung. Đó là tiếp tục thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và thực chất các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Thống đốc NHNN về giảm mặt bằng lãi suất huy động và cho vay; đặc biệt là yêu cầu tại Thông báo số 117/TB-NHNN, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp, người dân tiếp cận vốn tín dụng với chi phí hợp lý.

Bà Hoàng Huyền Châm, Phó Giám đốc NHNN Khu vực 1 phát biểu tại Hội nghị

Nghiêm túc thực hiện đầy đủ việc niêm yết, công bố và áp dụng lãi suất theo đúng quy định; bảo đảm công khai, minh bạch và thống nhất giữa lãi suất niêm yết, lãi suất công bố, chính sách nội bộ và lãi suất thực tế áp dụng đối với khách hàng. Không để xảy ra tình trạng giảm lãi suất mang tính hình thức hoặc áp dụng các cơ chế làm phát sinh mặt bằng lãi suất thực tế cao hơn mức công bố.

Đồng thời, nghiêm túc thực hiện các quy định của pháp luật về huy động ngoại tệ và cho vay cầm cố bằng ngoại tệ; hạn chế việc lợi dụng hoặc lách các quy định về huy động ngoại tệ để thực hiện cho vay VND có bảo đảm bằng ngoại tệ, sau đó gửi lại VND tại chính ngân hàng để hưởng chênh lệch lãi suất.

Cùng với đó, rà soát các chương trình ưu đãi, chính sách cộng lãi suất, cơ chế phê duyệt lãi suất ngoại lệ và các hình thức ưu đãi khác áp dụng đối với hoạt động huy động vốn cũng như quá trình thực thi; bảo đảm các chính sách này phù hợp với chủ trương điều hành của NHNN, không làm gia tăng mặt bằng lãi suất huy động trên thị trường, không tạo cạnh tranh lãi suất thiếu lành mạnh giữa các tổ chức tín dụng.

Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ và quản lý rủi ro đối với việc chấp hành các quy định của NHNN về lãi suất huy động; rà soát, kiểm soát chặt chẽ các trường hợp áp dụng lãi suất thỏa thuận, lãi suất cộng thêm theo các chương trình ưu đãi, bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật và các văn bản chỉ đạo của NHNN.

Đại diện TCTD trao đổi tại Hội nghị

Bên cạnh đó, tăng cường kiểm soát rủi ro hoạt động, rủi ro đạo đức; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, các trường hợp áp dụng lãi suất không đúng quy định, không đúng thẩm quyền hoặc thiếu minh bạch. Không để xảy ra các hành vi gian lận, lợi dụng vị trí công tác hoặc sự tin tưởng của khách hàng để lừa đảo, chiếm đoạt tiền gửi dưới mọi hình thức, đặc biệt thông qua việc hứa hẹn mức lãi suất cao hơn lãi suất niêm yết để yêu cầu khách hàng ký trước giấy tờ, lừa đảo đăng nhập website để có mã lãi suất cao nhằm chiếm đoạt thông tin, tài sản của khách hàng. Trường hợp phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, phải kịp thời báo cáo và chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.

Các chi nhánh ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài cũng cần kiểm soát chặt chẽ cơ cấu kỳ hạn huy động vốn và cấp tín dụng, đặc biệt đối với các khoản huy động và cho vay trung, dài hạn; bảo đảm cân đối hợp lý giữa kỳ hạn nguồn vốn và kỳ hạn sử dụng vốn, hạn chế rủi ro chênh lệch kỳ hạn.

Chủ động cân đối nguồn vốn và sử dụng vốn, bảo đảm thanh khoản và khả năng chi trả của tổ chức tín dụng; đồng thời tiết giảm chi phí hoạt động, chi phí vốn để tạo dư địa tiếp tục giảm lãi suất huy động và lãi suất cho vay, qua đó hỗ trợ khách hàng phục hồi, phát triển sản xuất kinh doanh. Tập trung tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng của nền kinh tế; kiểm soát chặt chẽ rủi ro, bảo đảm hoạt động an toàn, hiệu quả theo đúng chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Thống đốc NHNN.

Toàn cảnh Hội nghị

Các chi nhánh ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài triển khai đồng thời các giải pháp kiểm soát nợ quá hạn, thu hồi nợ nhóm 2 và nợ xấu; hạn chế tối đa tình trạng vốn bị ứ đọng trong các khoản nợ quá hạn. Đồng thời, tăng cường chất lượng công tác thẩm định, giải ngân, kiểm tra và giám sát việc sử dụng vốn vay; kiểm soát chặt chẽ rủi ro tín dụng, hạn chế tối đa nợ quá hạn phát sinh mới.

Nâng cao khả năng ứng dụng khoa học công nghệ để nghiên cứu, đề xuất các giải pháp tài chính phù hợp; tăng cường ứng dụng các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng đến khách hàng, qua đó nâng cao mức độ sử dụng các sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng.

Ngoài ra, nghiên cứu xây dựng cơ chế giao chỉ tiêu, đánh giá hiệu quả công việc (KPI) phù hợp với tình hình thực tế, bảo đảm gắn với chất lượng, hiệu quả hoạt động và quản trị rủi ro. Kết hợp tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý các trường hợp thực hiện các giao dịch mang tính kỹ thuật như vừa gửi vừa vay hoặc các hình thức tương tự để tăng quy mô trong thời gian ngắn, nhằm hoàn thành chỉ tiêu được giao nhưng không phản ánh đúng bản chất hoạt động kinh doanh.

Cuối cùng, tuyên truyền, phổ biến, quán triệt đến toàn thể cán bộ, nhân viên về các quy định của pháp luật, các chủ trương, chỉ đạo điều hành của Chính phủ, NHNN. Đồng thời, tăng cường công tác truyền thông, tư vấn và giải thích để khách hàng hiểu, đồng thuận với chủ trương ổn định, giảm mặt bằng lãi suất của Chính phủ và NHNN; hạn chế tình trạng cạnh tranh lãi suất không lành mạnh hoặc tạo kỳ vọng không phù hợp về lãi suất trên thị trường.

Tiếp đó, đại diện các chi nhánh ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài đã thảo luận về thực tế công tác huy động và mặt bằng lãi suất huy động trong thời gian qua đồng thời nêu những khó khăn, vướng mắc trong quá trình hoạt động.

Tại Hội nghị, bà Nguyễn Thị Hoà, Giám đốc NHNN Khu vực 1 đã giải đáp thắc mắc và kiến nghị của các chi nhánh ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, đồng thời yêu cầu các chi nhánh ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trên địa bàn nghiêm túc thực hiện các nội dung đã quán triệt và nhấn mạnh: trong thời gian tới, NHNN Khu vực 1 sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định về huy động vốn và lãi suất. Trường hợp phát hiện các hành vi làm gia tăng lãi suất hoặc các hành vi tương tự, NHNN Khu vực 1 sẽ xử lý nghiêm theo quy định.

Các chi nhánh ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài trên đại bàn phát biểu ý kiến cũng đã bày tỏ đồng thuận và cam kết sẽ thực hiện nghiêm túc các nội dung chỉ đạo của NHNN Khu vực 1 nêu trên.

Nhận diện thủ đoạn tội phạm mới trong lĩnh vực ngân hàng

Bên cạnh nội dung quán triệt chỉ đạo về lãi suất, hội nghị cũng dành thời lượng cho Chương trình phổ biến công tác bảo đảm an ninh, an toàn hoạt động tiền tệ, ngân hàng. Chương trình được tổ chức trên cơ sở kế hoạch phối hợp giữa Công an thành phố Hà Nội và NHNN Khu vực 1 trong công tác bảo đảm an ninh trật tự lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng. Đồng thời xuất phát từ nhu cầu trao đổi, tuyên truyền của các chi nhánh ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trên địa bàn.

Trao đổi tại hội nghị, Trung tá, TS. Nguyễn Văn Nhật, Giảng viên chính Học viện An ninh nhân dân cho biết, bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh tiền tệ là một trong những nội dung quan trọng trong tư duy bảo đảm an ninh quốc gia hiện nay, bởi lĩnh vực này tác động trực tiếp đến “sức khỏe” của nền tài chính.

Trung tá, TS. Nguyễn Văn Nhật, Giảng viên chính Học viện An ninh nhân dân trao đổi tại Hội nghị

Theo TS. Nguyễn Văn Nhật, tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng hiện nay diễn biến phức tạp. Các hành vi phổ biến liên quan đã bị xử lý gồm hối lộ, lừa đảo, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, lợi dụng chức vụ quyền hạn, làm giả hồ sơ, tài liệu của cơ quan, tổ chức....

Báo cáo viên cũng lưu ý nguy cơ từ việc một số tổ chức tín dụng vì lý do bảo mật nội bộ hoặc xử lý nội bộ mà chưa kịp thời cung cấp thông tin, có thể dẫn đến bỏ lọt hành vi vi phạm, tạo điều kiện cho tội phạm tiếp tục phát sinh. Đây là vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc trong công tác phối hợp phòng ngừa, phát hiện và xử lý rủi ro.

Các nhóm tội phạm được nhận diện gồm vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản gây thất thoát, lãng phí; sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản; thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán hoặc công khai hóa trái phép thông tin tài khoản ngân hàng; rửa tiền; làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tham ô tài sản; nhận hối lộ; lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ và thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Thiếu tá Nguyễn Mạnh Cường – Phó Đội trưởng Đội Phòng chống tội phạm trên không gian mạng xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Hà Nội nhấn mạnh vấn đề rủi ro tội phạm công nghệ cao trong bối cảnh giao dịch điện tử, ngân hàng số phát triển mạnh

Một nội dung khác được Thiếu tá Nguyễn Mạnh Cường – Phó Đội trưởng Đội Phòng chống tội phạm trên không gian mạng xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Hà Nội nhấn mạnh rằng rủi ro tội phạm công nghệ cao trong bối cảnh giao dịch điện tử, ngân hàng số phát triển mạnh. Các quy định pháp lý mới như Luật Giao dịch điện tử năm 2023, Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, cùng các văn bản của NHNN về xác thực sinh trắc học, quản lý thiết bị tin cậy đã tạo nền tảng quan trọng để tăng cường an toàn giao dịch điện tử.

Việc áp dụng sinh trắc học bước đầu mang lại hiệu quả tích cực, góp phần nâng cao độ tin cậy của giao dịch điện tử, giảm rủi ro giả mạo, hạn chế tình trạng thuê, mua bán tài khoản ngân hàng, nâng cao khả năng phát hiện giao dịch bất thường và bảo vệ khách hàng trước các thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao.

Tuy nhiên, Thiếu tá Nguyễn Mạnh Cường cũng lưu ý, sinh trắc học là một lớp bảo vệ hiệu quả nhưng không phải “chìa khóa vạn năng”. Tội phạm hiện nay không nhất thiết phải vượt qua lớp xác thực sinh trắc học, mà có thể thao túng tâm lý để chính khách hàng tự thực hiện xác thực, tự nhập OTP và tự chuyển tiền. Khi người dùng bị dẫn dụ cài đặt phần mềm độc hại hoặc cấp quyền điều khiển thiết bị từ xa, rủi ro vẫn rất lớn dù hệ thống xác thực được tăng cường.

Các đại biểu tham dự Chương trình

Hiện tội phạm công nghệ cao trong lĩnh vực ngân hàng hiện tác động rộng hơn nhiều so với việc tấn công trực tiếp vào hệ thống ngân hàng. Các phương thức phổ biến gồm lừa đảo trên không gian mạng làm phát sinh giao dịch chuyển tiền bất thường; mua bán, thuê mượn tài khoản ngân hàng để luân chuyển dòng tiền phạm tội; chiếm quyền điều khiển thiết bị đầu cuối của khách hàng để thao tác trên chính ứng dụng ngân hàng; lợi dụng ví điện tử, tài khoản doanh nghiệp, tài sản số và các phương thức thanh toán khác để che giấu dòng tiền.

Đáng chú ý, các đối tượng phạm tội ngày càng sử dụng công cụ công nghệ cao như Deepfake, AI Voice để giả mạo khuôn mặt, giọng nói của lãnh đạo, người thân hoặc người có uy tín nhằm lừa đảo chuyển tiền. Sau khi chiếm đoạt tài sản, dòng tiền có thể được chuyển qua nhiều tầng tài khoản, mua tài sản số hoặc tiền ảo để tẩu tán, gây khó khăn cho công tác truy vết.

Từ các thủ đoạn nêu trên, các báo cáo viên khuyến nghị các tổ chức tín dụng cần thực hiện nghiêm quy trình nghiệp vụ, tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ, nhân viên; thường xuyên cập nhật hệ thống bảo mật, rà soát lỗ hổng công nghệ thông tin, quản lý chặt chẽ tài khoản người dùng và mật khẩu; đồng thời đẩy mạnh truyền thông tới khách hàng về các phương thức lừa đảo mới.

Các ngân hàng cũng cần tiếp tục cảnh báo khách hàng không chia sẻ mã OTP, không cài đặt phần mềm lạ, không tin vào các chương trình lãi suất bất thường, không chuyển tiền theo yêu cầu từ các cuộc gọi chưa được xác minh. Đối với các tình huống cướp ngân hàng hoặc đe dọa trực tiếp, báo cáo viên lưu ý ưu tiên cao nhất là bảo vệ tính mạng, thực hiện đúng quy trình ứng phó và phối hợp kịp thời với lực lượng chức năng.

Kết luận hội nghị, NHNN Khu vực 1 đề nghị các chi nhánh ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài nghiêm túc triển khai đầy đủ các nội dung đã được quán triệt và thống nhất; tăng cường trách nhiệm trong tổ chức thực hiện, góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương ổn định, giảm mặt bằng lãi suất, bảo đảm an toàn hoạt động ngân hàng và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.