Đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu để phục vụ người dân

Toàn cảnh phiên chất vấn và trả lời chất vấn

Dữ liệu được chia sẻ và tái sử dụng, giảm phiền hà cho người dân

Ngày 12/11, Quốc hội đã chất vấn đối với lĩnh vực khoa học và công nghệ. Tại phiên họp, đại biểu Nguyễn Văn Huy (Hưng Yên) nêu thực tế, nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia đã ghi nhận gần 5 tỷ giao dịch, nhưng vẫn còn 34/104 cơ sở dữ liệu chưa được đồng bộ về Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Trong 8 cơ sở dữ liệu trọng yếu đã kết nối, 7 cơ sở dữ liệu vẫn đồng bộ ngoại tuyến. Vì vậy, người dân vẫn phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có. Do đó, cần làm rõ trách nhiệm trong việc bảo đảm các hệ thống thực sự liên thông, dữ liệu được chia sẻ và tái sử dụng, giảm phiền hà cho người dân.

Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết dữ liệu hiện được lưu trữ tại nhiều cơ quan, đơn vị trong thời gian dài nên việc tập hợp, đồng bộ và xây dựng cơ sở dữ liệu mới cần thời gian. Việc xác định chi phí số hóa cũng phức tạp do mỗi loại tài liệu có yêu cầu xử lý khác nhau, trong khi nhân lực còn hạn chế.

Các đại biểu Quốc hội chất vấn đối với lĩnh vực khoa học và công nghệ - Ảnh: quochoi.vn

Tình trạng người dân phải đi lại nhiều lần để giải quyết thủ tục hành chính, cán bộ cấp xã phải sử dụng nhiều phần mềm xuất phát từ 5 nguyên nhân: các hệ thống chưa kết nối, đồng bộ; quy trình và biểu mẫu chưa thống nhất; dữ liệu chưa đầy đủ; thiết bị, đường truyền và hỗ trợ kỹ thuật chưa đáp ứng yêu cầu; kỹ năng số của một bộ phận người dân và cán bộ cơ sở còn hạn chế.

Để khắc phục, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, đồng thời khảo sát thực tế tại một số địa phương để xác định những vướng mắc cụ thể trong công việc hằng ngày của cán bộ. Qua khảo sát, Bộ đã thống kê được 29 bài toán nhỏ mà cán bộ xã đang gặp phải. Trong thời gian tới, Bộ sẽ xây dựng hướng dẫn, tài liệu đào tạo và cập nhật kiến thức, giúp cán bộ cơ sở nâng cao kỹ năng số, từng bước khắc phục tình trạng phần mềm thiếu đồng bộ, giảm việc người dân phải khai báo lại thông tin. Bộ cũng đã triển khai thí điểm hỗ trợ cán bộ, công chức cấp xã trong ứng dụng khoa học, công nghệ và thực hiện chuyển đổi số. Chương trình thí điểm này sẽ kết thúc vào đầu năm 2027.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn - Ảnh: quochoi.vn

Tham gia trả lời vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, hiện đã hoàn thành 9/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu và 80/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Về hoàn thiện thể chế, Bộ Công an chủ trì soạn thảo và trình Quốc hội nhiều luật liên quan đến dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng; đồng thời tiếp tục hoàn thiện các quy định dưới luật về dữ liệu, an ninh dữ liệu.

Bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”

Trung tâm Dữ liệu quốc gia số 1 đã vận hành từ tháng 8/2025. Cơ sở dữ liệu về dân cư kết nối với 17 bộ, ngành và 34 địa phương. Qua theo dõi, hệ thống đã phục vụ 2,77 tỷ lượt truy cập, tra cứu, xác thực thông tin, giúp tiết kiệm gần 8.500 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước. Ứng dụng VNeID có hơn 86,4 triệu định danh điện tử của công dân và 85 tiện ích. Từ ngày 29/5/2026, Bộ tiếp nhận hệ thống dịch vụ công quốc gia với gần 35 triệu hồ sơ. Bộ cũng đã ban hành khung kiến trúc dữ liệu.

Bộ trưởng Bộ Công an thông tin, hiện vẫn còn một số nhiệm vụ có tính chất liên ngành phức tạp, khó khăn, chủ yếu liên quan vấn đề về dữ liệu.

Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang tham gia trả lời chất vấn. Ảnh: Hồ Long/Đại biểu Nhân dân

Trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Bộ Công an với vai trò Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang tiếp tục đôn đốc các bộ, ngành, địa phương xử lý dứt điểm những công việc liên quan làm sạch dữ liệu. Bộ đã thành lập các tổ công tác và sẽ cử các tổ này phối hợp, hỗ trợ các bộ, ngành, địa phương trong việc làm sạch dữ liệu, với tinh thần bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”. Đồng thời, phải đánh giá, bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương trước khi kết nối về Trung tâm Dữ liệu quốc gia.

Để bảo đảm an ninh, an toàn, tiếp tục hoàn thiện dữ liệu và các tổ công tác hướng dẫn, hỗ trợ các bộ, ngành, địa phương, dự kiến trong quý II/2027, toàn bộ hệ thống dữ liệu sẽ được hoàn thiện để đưa vào khai thác, sử dụng.

Bộ trưởng Công an chia sẻ, các nguyên tắc quản lý dữ liệu là bảo đảm tính chính xác và toàn vẹn của dữ liệu; bảo mật và an toàn; minh bạch và kiểm toán. Mọi hoạt động xử lý, thay đổi dữ liệu đều phải được ghi lại, đồng thời bảo đảm tiêu chuẩn “đúng, đủ, sạch, sống” thống nhất, dùng chung.

“Những vấn đề này đã được chúng tôi hoàn thiện trong Luật Dữ liệu và các nghị định hướng dẫn về dữ liệu”, Bộ trưởng nói.

Liên quan trách nhiệm Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57 các đại biểu chất vấn, Bộ trưởng khẳng định, Bộ Công an xác định trách nhiệm là đôn đốc và quản trị trên tinh thần chuyển từ quản trị tiến độ sang quản trị kết quả, gắn với sản phẩm và hiệu quả thực tế. Trong quá trình phát triển phải đi đôi với bảo đảm an ninh, an toàn.