NHTW Nhật chưa sớm tăng lãi suất do lạm phát giảm tốc

Lạm phát giảm tốc mạnh, song vẫn còn cao

Dữ liệu vừa được công bố hôm 20/2 cho thấy, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cơ bản tại Nhật, không bao gồm giá thực phẩm tươi sống, chỉ tăng 2% trong tháng 1 so với cùng kỳ năm trước, ngang bằng với mục tiêu lạm phát 2% của BOJ và giảm mạnh so với mức tăng 2,4% của tháng 12/2025 và là mức thấp nhất trong 2 năm. Điều đó cho thấy áp lực giá cả đang suy yếu, làm giảm nhu cầu sớm tăng thêm lãi suất của BOJ.

Tuy nhiên sự sụt giảm này chủ yếu là do tác động của trợ cấp nhiên liệu, việc bãi bỏ phụ phí thuế xăng dầu và hiệu ứng cơ sở từ sự tăng vọt giá thực phẩm năm ngoái, dữ liệu cho thấy.

Bằng chứng là CPI cốt lõi, loại bỏ cả giá thực phẩm tươi sống và nhiên liệu, vốn được BOJ theo dõi chặt chẽ như một chỉ báo tốt hơn về lạm phát do cầu, vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu khi tăng 2,6% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 1. Nhưng con số này cũng thấp hơn khá nhiều mức tăng 2,9% trong tháng 12.

Đáng chú ý lạm phát giá dịch vụ ổn định ở mức 1,4%, với tốc độ tăng giá dịch vụ tư nhân chậm lại từ 2% xuống 1,9%, dữ liệu cho thấy các doanh nghiệp chậm chuyển chi phí lao động tăng cao sang người tiêu dùng.

Nhìn chung, lạm phát tổng thể đã giảm xuống 1,5% trong tháng 1 từ mức 2,1% trong tháng 12, lần đầu tiên giảm xuống dưới mục tiêu 2% của BOJ trong gần bốn năm và làm gia tăng những thách thức trong việc truyền đạt thông tin về kế hoạch tăng lãi suất của cơ quan này.

BOJ cho biết các yếu tố nhất thời như vậy có thể sẽ đẩy lạm phát cốt lõi xuống dưới mục tiêu trong một thời gian ngắn, nhưng nhấn mạnh rằng họ đang tập trung hơn vào việc liệu Nhật Bản có đạt được mức tăng giá hàng hóa lâu bền do tăng lương ở mức khoảng 2% hay không để quyết định thời điểm tăng lãi suất tiếp theo.

Chưa sớm tăng lãi suất

BOJ đã chấm dứt chương trình kích thích kinh tế khổng lồ kéo dài một thập kỷ vào năm 2024 và tăng dần lãi suất, bao gồm cả lần tăng vào tháng 12, dựa trên quan điểm Nhật Bản đang đạt được tiến bộ ổn định trong việc duy trì mục tiêu lạm phát 2%.

Tuy nhiên theo các nhà phân tích, những yếu tố trái ngược nhau tác động đến lạm phát có thể ảnh hưởng đến thời điểm BOJ tăng lãi suất. theo đó, các nhà phân tích dự đoán lạm phát cơ bản sẽ duy trì dưới 2% trong những tháng tới do tác động của trợ cấp nhiên liệu của chính phủ, điều này có thể bù đắp áp lực tăng lên từ chi phí nhập khẩu tăng do đồng yên yếu.

Bên cạnh lạm phát, áp lực từ chính phủ cũng đăng đặt BOJ trước một tình thế khó khăn. Theo đó, mặc dù không đưa ra yêu cầu rõ ràng nào về việc duy trì lãi suất thấp, song Thủ tướng Sanae Takaichi hôm thứ Tư đã bày tỏ hy vọng BOJ sẽ hợp tác với nỗ lực của chính phủ để đạt được mức lạm phát bền vững 2% đi kèm với tăng lương.

“Với áp lực giá cả cho thấy dấu hiệu giảm bớt, BOJ sẽ không vội vàng nối lại chu kỳ tăng lãi suất. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn tin rằng các điều kiện sẽ được thiết lập để ngân hàng tăng lãi suất vào giữa năm nay”, Abhijit Surya - Nhà kinh tế cấp cao khu vực châu Á Thái Bình Dương tại Capital Economics cho biết.

Hiện phần lớn các nhà kinh tế được Reuters khảo sát dự đoán BOJ sẽ tăng lãi suất lên 1% từ mức hiện tại là 0,75% vào cuối tháng 6.

Toru Suehiro - Nhà kinh tế trưởng tại Daiwa Securities cho biết, BOJ có thể cắt giảm dự báo lạm phát vào tháng 4 do áp lực từ đồng yên yếu đã giảm bớt kể từ khi đưa ra dự báo hiện tại vào tháng 1. “Rào cản để tăng lãi suất thêm nữa rất cao. Tôi cho rằng khả năng tăng lãi suất vào tháng 3 hoặc tháng 4 là rất thấp”, ông nói.