Nỗ lực cao, hành động nhanh đưa nguồn lực tài chính tăng tốc hỗ trợ nền kinh tế

Kích hoạt các nguồn lực đầu tư và thị trường

Trình bày báo cáo tham luận tại Hội nghị bà Trần Thị Tuyết Lan, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ Tài chính) cho biết, trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và xây dựng nền quản trị hiện đại, việc tiếp tục xây dựng bộ máy ngành Tài chính tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả là yêu cầu khách quan và nhiệm vụ trọng tâm.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, trước những biến động bất thường của giá năng lượng thế giới, Bộ Tài chính, với vai trò Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo điều hành giá, đã chủ động xây dựng các kịch bản, tham mưu triển khai giải pháp bình ổn giá, đặc biệt đối với giá xăng dầu trong nước. CPI bình quân 6 tháng tăng 4,38%, lạm phát cơ bản tăng 4,12%.

Lũy kế thu ngân sách nhà nước 6 tháng ước đạt 1.568,2 nghìn tỷ đồng, bằng 62% dự toán năm và tăng 17,4% so với cùng kỳ. Cùng với bảo đảm nguồn thu, các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và lệ phí được thực hiện với tổng giá trị khoảng 89 nghìn tỷ đồng, hỗ trợ doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh.

Trong đó, để tiếp tục tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh và hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, Cục đã tập trung triển khai các nhóm nhiệm vụ trọng tâm như tạo chuyển biến sâu sắc về tư duy quản trị thuế dựa trên dữ liệu và chuyển đổi số, làm nền móng xây dựng hệ thống thuế hiện đại; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, tự động hóa các quy trình có tính lặp lại; phát triển eTax Mobile thành “một điểm chạm số”; triển khai cơ sở dữ liệu 360 độ về người nộp thuế, tăng cường kết nối dữ liệu; đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ theo từng nhóm người nộp thuế, chuyển mạnh từ hỗ trợ bị động sang hỗ trợ chủ động, cá nhân hóa, cảnh báo sớm và nhắc việc đúng hạn; tổ chức định kỳ các chương trình đối thoại, livestream, tập huấn.

Cùng với thu ngân sách, chi ngân sách được điều hành trong phạm vi dự toán, đồng thời bảo đảm các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý nhà nước và an sinh xã hội. Đến ngày 30/6, chi ngân sách nhà nước ước đạt 1.149,1 nghìn tỷ đồng, bằng 36,4% dự toán. Nguồn lực ngân sách cũng được ưu tiên cho các lĩnh vực đột phá theo các nghị quyết của Bộ Chính trị, trong đó bố trí 3% tổng chi ngân sách cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; 2% cho văn hóa và 20% cho giáo dục.

Nhờ đó, niềm tin của nhà đầu tư tiếp tục được củng cố. Tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký trong 6 tháng đạt trên 34,6 tỷ USD, tăng 61%; vốn thực hiện đạt trên 13,03 tỷ USD, tăng 11,2%. Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đang tiếp tục thể chế hóa Nghị quyết số 10-NQ/TW, hướng dòng vốn đầu tư nước ngoài vào các dự án quy mô lớn, công nghệ cao, gắn với chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Về phát triển doanh nghiệp, trong 6 tháng, cả nước có 111.693 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 22,5%; 58.149 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động...Kết quả hoạt động của 20 doanh nghiệp do Bộ Tài chính làm đại diện chủ sở hữu tiếp tục duy trì tích cực. Doanh thu hợp nhất 6 tháng ước đạt 1,356 triệu tỷ đồng, bằng 56,9% kế hoạch năm; lợi nhuận trước thuế đạt 88,3 nghìn tỷ đồng, bằng 77,24% kế hoạch; nộp ngân sách khoảng 103.000 tỷ đồng.

Đối với đầu tư công, giải ngân cả nước đến hết ngày 30/6 đạt 356,9 nghìn tỷ đồng, bằng 35,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và cao hơn cùng kỳ năm 2025 khoảng 38,4 nghìn tỷ đồng về giá trị tuyệt đối. Nguồn vốn được tập trung cho các dự án quan trọng quốc gia, hạ tầng trọng điểm có tính lan tỏa.

Để thúc đẩy giải ngân và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, Bộ Tài chính đã báo cáo lãnh đạo Chính phủ phương án chấm điểm KPI đối với các bộ, cơ quan trung ương và địa phương trong thực hiện kế hoạch vốn. Yêu cầu đặt ra là giải ngân phải gắn với hiệu quả kinh tế – xã hội; mỗi đồng vốn đầu tư công phải tạo thêm năng lực sản xuất, đồng thời dẫn dắt và kích hoạt nguồn lực của các thành phần kinh tế khác.

Thị trường tài chính tiếp tục phát triển. Đến cuối tháng 6, quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt hơn 10.572 nghìn tỷ đồng, tương đương 82,3% GDP ước tính năm 2025. Thị trường bảo hiểm ghi nhận đà phục hồi, với tổng tài sản đạt 1,187 triệu tỷ đồng, tăng 10,27%; đầu tư trở lại nền kinh tế ước đạt 1,021 triệu tỷ đồng, tăng 11,55%. Cuối tháng 4/2026, Moody’s nâng triển vọng của Việt Nam từ “Ổn định” lên “Tích cực”.

Toàn cảnh Hội nghị

Khơi thông và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực

Bên cạnh kết quả đạt được, ngành Tài chính thẳng thắn nhìn nhận tăng trưởng 6 tháng đầu năm chưa đạt mục tiêu đề ra, trong khi rủi ro lạm phát gia tăng. Xung đột địa chính trị tiếp tục gây sức ép lên giá năng lượng, hoạt động sản xuất, kinh doanh và nguồn thu ngân sách.

Giải ngân đầu tư công và quyết toán dự án hoàn thành chưa đạt kỳ vọng. Công tác xây dựng thể chế có lúc chưa theo kịp yêu cầu phát triển; dự báo và xây dựng dự toán thu tại một số địa phương chưa sát thực tế. Việc xử lý, khai thác cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy còn chậm, làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

Việc giải quyết hồ sơ hoàn thuế, quyết toán thuế dù đã được cải thiện nhưng có thời điểm còn chậm, thủ tục chưa thực sự thông suốt. Đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại còn tiềm ẩn diễn biến phức tạp. Cải cách hành chính và hiện đại hóa tại một số đơn vị chưa đồng bộ; kỷ luật, kỷ cương có lúc chưa nghiêm, vẫn còn tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.

Trong 6 tháng, Bộ Tài chính được Chính phủ giao 471 nhiệm vụ, chiếm 12,2% tổng số nhiệm vụ của toàn Chính phủ. Khối lượng công việc lớn, phức tạp và có nhiều nhiệm vụ chưa có tiền lệ đã tạo áp lực rất lớn, dẫn tới chậm trễ cục bộ.

Để chấn chỉnh, các nội dung chậm, muộn đã được công khai trên bảng tin cơ quan. Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ đánh giá, xếp loại “Không hoàn thành nhiệm vụ” đối với 4 đơn vị, qua đó siết chặt kỷ luật, đề cao trách nhiệm và thay đổi lề lối làm việc.

Đối với 6 tháng cuối năm, ngành Tài chính xác định nhiệm vụ là rất nặng nề. Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đề nghị ngành Tài chính tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, bám sát chỉ đạo của Chính phủ, điều hành chính sách tài khóa chủ động, linh hoạt và hiệu quả; tập trung phấn đấu hoàn thành vượt dự toán thu ngân sách nhà nước; đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công; tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính-ngân sách; đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội năm 2026.

Để tăng trưởng cả năm đạt từ 10% trở lên, nền kinh tế phải phấn đấu tăng 11,9% trong nửa cuối năm, trong khi tình hình kinh tế và địa chính trị toàn cầu được dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Thấm nhuần tinh thần “hành động, hành động và hành động; làm việc, làm việc và làm việc” mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã yêu cầu, Bộ Tài chính xác định phải nỗ lực cao hơn, hành động nhanh hơn và tổ chức thực thi hiệu quả hơn, qua đó giữ vững ổn định tài chính quốc gia, khơi thông và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026 và tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn 2026 - 2030./.