Ông Trump tuyên bố sẽ tăng thuế nhập khẩu từ 10% lên 15%

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng. Ảnh: THX/TTXVN

Động thái này diễn ra chưa đầy 24 giờ sau khi ông Trump tuyên bố áp thuế 10% trên diện rộng vào thứ Sáu sau phán quyết của Tòa án Tối cao là ông đã vượt quá thẩm quyền khi áp đặt một loạt mức thuế quan đối ứng Đạo luật Quyền Kinh tế Khẩn cấp (IEEPA), một đạo luật được thông qua năm 1997 để sử dụng trong các tình huống khẩn cấp quốc gia.

Các mức thuế mới dựa trên Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép áp thuế lên đến 15% nhưng yêu cầu sự chấp thuận của Quốc hội để gia hạn sau 150 ngày. Tuy nhiên chưa có một đời Tổng thống Mỹ nào trước đây viện dẫn Mục 122 và việc sử dụng nó có thể dẫn đến những thách thức pháp lý tiếp theo.

Các chuyên gia thương mại tỏ ra hoài nghi về việc Quốc hội do đảng Cộng hòa chiếm đa số sẽ gia hạn thuế quan, dựa trên các cuộc thăm dò cho thấy ngày càng nhiều người Mỹ đổ lỗi cho thuế quan là nguyên nhân gây ra giá cả tăng cao.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Bảy, ông Trump cho biết ông sẽ sử dụng khoảng thời gian 150 ngày để xem xét việc ban hành các loại thuế quan "hợp pháp" khác. Chính quyền dự định dựa vào hai đạo luật khác cho phép đánh thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm hoặc quốc gia cụ thể dựa trên các cuộc điều tra về an ninh quốc gia hoặc các hành vi thương mại không công bằng.

“Tôi, với tư cách là Tổng thống Mỹ, sẽ, có hiệu lực ngay lập tức, nâng mức thuế quan toàn cầu 10% đối với các quốc gia, nhiều quốc gia trong số đó đã 'lừa dối' Mỹ trong nhiều thập kỷ mà không bị trừng phạt (cho đến khi tôi lên nắm quyền!), lên mức 15% được cho phép đầy đủ và đã được kiểm chứng hợp chứng”, ông viết trong một bài đăng trên Truth Social.

Theo Nhà Trắng, thuế quan theo Điều 122 bao gồm các trường hợp miễn trừ đối với một số sản phẩm nhất định, bao gồm khoáng sản, kim loại và sản phẩm năng lượng quan trọng.

Wendy Cutler - cựu quan chức thương mại cấp cao của Mỹ và là Phó chủ tịch cấp cao tại viện nghiên cứu Asia Society cho biết, bà ngạc nhiên khi ông Trump không chọn ngay mức thuế tối đa theo Điều 122 vào thứ Sáu, đồng thời nói thêm rằng sự thay đổi nhanh chóng của ông đã nhấn mạnh sự bất ổn mà các đối tác thương mại phải đối mặt.

Sau khi ông Trump một loạt các mức thuế quan đối ứng vào ngày 2/4/2025 được ông gọi là Ngày Giải phóng”, nhiều quốc gia đã tiến hành đàm phán và đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ.

Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, đại diện thương mại của ông Trump, Jamieson Greer, nói với Fox News hôm thứ Sáu rằng các quốc gia đó phải tôn trọng các thỏa thuận ngay cả khi chúng quy định mức thuế cao hơn mức thuế theo Mục 122. Chẳng hạn hàng xuất khẩu sang Mỹ từ các nước như Malaysia và Campuchia sẽ tiếp tục bị đánh thuế ở mức 19% theo thỏa thuận, mặc dù mức thuế chung thấp hơn, Greer cho biết.

Trưởng đoàn đàm phán thuế quan với Mỹ của Indonesia, Airlangga Hartarto, cũng cho biết thỏa thuận thương mại giữa các nước đã ấn định mức thuế 19% với Mỹ, được ký kết hôm thứ Sáu, vẫn có hiệu lực bất chấp phán quyết của tòa án.