QTDND chuyển mình trong dòng chảy số

Từ những thay đổi ở quỹ tín dụng cơ sở

Với sự chỉ đạo của NHNN Chi nhánh Khu vực 8, nhiều QTDND đã chủ động đầu tư cơ sở vật chất, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, mở rộng sản phẩm, dịch vụ; đồng thời kiện toàn quản trị, điều hành và nâng cao chất lượng kiểm soát nội bộ.

Đáng chú ý, các QTDND đang phối hợp với Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam mở rộng các dịch vụ thanh toán hiện đại như Payment Hub, từng bước đa dạng hóa sản phẩm ngân hàng số. Hệ thống báo cáo giám sát mới theo Quyết định số 3130/QĐ-NHNN cũng đang được triển khai, góp phần chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao chất lượng thông tin phục vụ quản trị, điều hành và giám sát.

Sự chuyển động ấy có thể nhìn thấy khá rõ tại QTDND Đại Trạch (Quảng Trị). Với 5.606 thành viên, tổng nguồn vốn hoạt động trên 894 tỷ đồng, trong đó huy động tiền gửi hơn 809 tỷ đồng. Bên cạnh duy trì hoạt động tín dụng phục vụ thành viên, những năm gần đây đơn vị dành nhiều sự quan tâm cho ứng dụng công nghệ và phát triển dịch vụ thanh toán.

Bà Nguyễn Thị Thuý Nga, Giám đốc QTDND Đại Trạch cho biết, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với xu thế công nghệ, quỹ đã tích cực triển khai dịch vụ chuyển tiền, thanh toán không dùng tiền mặt. Hoạt động chuyển tiền nội bộ, thanh toán qua tài khoản tiền gửi được thực hiện nhanh chóng, an toàn, qua đó từng bước thay đổi thói quen sử dụng tiền mặt của thành viên. Đặc biệt, việc phối hợp với Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam - Chi nhánh Quảng Bình triển khai các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng hiện đại đã giúp QTDND Đại Trạch mở rộng tiện ích tài chính, đưa các dịch vụ ngân hàng hiện đại đến gần hơn với người dân ở cơ sở.

Ở QTDND Quảng Thọ (Quảng Trị), chuyển đổi số được đặt song hành với yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin. Quỹ đã xây dựng quy trình nội bộ, phân định trách nhiệm cho từng bộ phận; hệ thống thông tin được phân loại theo ba cấp độ an toàn; tài sản phần cứng, phần mềm được lập danh mục và giao quản lý cụ thể. Máy chủ chính và máy chủ dự phòng được bố trí riêng biệt, đồng thời áp dụng xác thực đa yếu tố đối với giao dịch điện tử và sao lưu dữ liệu tự động.

Không chỉ tại hai đơn vị này, nhiều QTDND ở khu vực cũng đang tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý, giám sát khoản vay và chăm sóc thành viên. Những tiện ích như gửi SMS khi phát sinh giao dịch, nhắc lịch trả nợ, tra cứu dư nợ, lịch sử giao dịch… giúp thành viên chủ động hơn trong quản lý khoản vay, đồng thời hỗ trợ QTDND nâng cao hiệu quả quản lý và hạn chế rủi ro.

Các QTDND ở khu vực Bắc Trung bộ đang nỗ lực chuyển mình trong dòng chảy số

Gỡ điểm nghẽn trên hành trình số

Dù đã có những chuyển biến tích cực, song hành trình số hóa của các QTDND vẫn đối mặt không ít trở ngại. Đặc thù quy mô nhỏ, nguồn lực tài chính hạn chế và thiếu nhân sự chuyên trách công nghệ thông tin khiến khả năng đầu tư hạ tầng hiện đại giữa các quỹ chưa đồng đều.

Chi phí đầu tư máy móc, hạ tầng, phần mềm, đào tạo nhân lực hay hệ thống Core Banking là bài toán không đơn giản đối với một QTDND hoạt động trên phạm vi hẹp. Trong khi đó, yêu cầu về an toàn dữ liệu, bảo mật và tiêu chuẩn vận hành ngày càng cao.

Một khó khăn khác đến từ đặc thù thành viên. Phần lớn thành viên QTDND sinh sống tại khu vực nông thôn, khả năng tiếp cận và sử dụng công nghệ chưa đồng đều. Bởi vậy, các dịch vụ số chưa thể ngay lập tức thay thế hoàn toàn giao dịch truyền thống. Các quỹ vừa phải hiện đại hóa, vừa duy trì phương thức phục vụ phù hợp với những thành viên chưa quen với môi trường số.

Đáng chú ý, chuyển đổi số không đơn thuần là mua thêm máy tính hay đưa một vài phần mềm vào sử dụng. Một số QTDND chưa xây dựng được lộ trình chuyển đổi số rõ ràng, việc triển khai còn cục bộ, thiếu tính kết nối. Nếu không có chiến lược phù hợp, số hóa dễ dừng lại ở những quy trình riêng lẻ và khó phát huy hiệu quả lâu dài...

Trước thực tế đó, NHNN Chi nhánh Khu vực 8 xác định chuyển đổi số là một trong những nội dung cần tiếp tục thúc đẩy để xây dựng hệ thống QTDND hoạt động an toàn, hiệu quả. Theo đó, các quỹ được khuyến khích hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin gắn với bảo đảm an toàn, bảo mật; phối hợp với Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam mở rộng dịch vụ ngân hàng số phù hợp với nhu cầu thành viên.

Cùng với đó, NHNN Chi nhánh Khu vực 8 tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ, dữ liệu trong giám sát từ xa nhằm cảnh báo sớm rủi ro; nâng cao khả năng vận hành hệ thống báo cáo, giám sát theo chuẩn mới. Cơ chế phối hợp giữa NHNN Chi nhánh Khu vực 8, Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam và Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam tiếp tục được phát huy, gắn với sự hỗ trợ của cấp ủy, chính quyền địa phương.

Về lâu dài, việc phát triển các nền tảng công nghệ dùng chung, hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo nhân lực có ý nghĩa quan trọng, nhất là với những QTDND quy mô nhỏ. Thay vì mỗi quỹ tự đầu tư một hệ thống công nghệ tốn kém, sự liên kết và chia sẻ hạ tầng có thể giúp tiết giảm chi phí, chuẩn hóa hoạt động và nâng cao mức độ an toàn.

Với 126 QTDND đang hoạt động tại Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị, chuyển đổi số khó có thể diễn ra đồng đều trong một sớm một chiều. Nhưng từ thanh toán không dùng tiền mặt, quản lý khoản vay, chuẩn hóa dữ liệu đến tăng cường an toàn thông tin, những thay đổi tích cực rõ nét đang dần hiện hữu.