Sẵn sàng cho cuộc chuyển giao sang xăng sinh học

Kỷ nguyên xăng sinh học E10 tại Việt Nam đã thực sự bắt đầu

Chính thức gia nhập thị trường

Gần 200 năm nay, xăng dầu là nguồn năng lượng không thể thiếu đối với giao thông vận tải và hoạt động kinh tế - xã hội. Tuy nhiên một hệ thống năng lượng an toàn không thể chỉ dựa vào một nguồn cung, một loại nhiên liệu hay một chuỗi nhập khẩu duy nhất. Chính vì vậy, phát triển nhiên liệu sinh học là một nội dung trọng tâm trong Nghị quyết 55-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược phát triển năng lượng quốc gia. Theo lộ trình tại Thông tư 50/2025/TT-BCT, Việt Nam sẽ chuyển đổi hoàn toàn từ xăng khoáng RON95 sang xăng sinh học từ ngày 1/6/2026. Tuy nhiên, trước những biến động phức tạp của thị trường năng lượng thế giới, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, yêu cầu giảm phụ thuộc vào xăng khoáng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Theo đó, ngày 19/3/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 09/CT-TTg, đặt mục tiêu thúc đẩy sử dụng xăng sinh học E10, đồng thời yêu cầu rà soát điều kiện để triển khai ngay trong tháng 4/2026, hướng tới giảm khoảng 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng.

Không để người tiêu dùng phải chờ đợi, theo thông báo mới nhất từ Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), kể từ thời điểm 0h ngày 13/5/2026, mặt hàng xăng sinh học E10 RON 95-V đã chính thức có biểu giá bán lẻ mới. Hiện giá xăng sinh học E10 có giá khoảng 25.120 đồng/lít, thấp hơn giá xăng khoáng truyền thống từ 620 - 630 đồng/lít. Mức giá cạnh tranh hơn giúp xăng sinh học tạo động lực để người tiêu dùng chuyển đổi sang nhiên liệu xanh.

Trong khi đó, từ ngày mai (15.5), theo thông báo của Tổng công ty dầu Việt Nam (PVOil), xăng sinh học E10 sẽ được bán trên toàn hệ thống gần 1.000 cửa hàng xăng dầu của doanh nghiệp (DN) này, sớm hơn nửa tháng so với lộ trình chung. Công ty CP xăng dầu dầu khí Sài Gòn (PVOil Sài Gòn) cũng cho biết sẽ ngừng bán xăng khoáng RON 95-III từ ngày 15.5. Như vậy, xăng E10 RON 95-III sẽ chính thức thay thế hoàn toàn xăng khoáng RON 95-III tại hệ thống cửa hàng của đơn vị này.

Dù có lợi thế về giá, sự xuất hiện của một loại nhiên liệu mới khó tránh khỏi những e ngại từ phía người sử dụng về nguy cơ hỏng hóc động cơ. Tuy nhiên, PGS-TS Đàm Hoàng Phúc (Đại học Bách khoa Hà Nội) khẳng định, ethanol là chất dung môi, không gây ảnh hưởng tới các chi tiết cơ khí kim loại. Rủi ro lớn nhất không nằm ở bản thân xăng sinh học, mà ở việc người dùng sử dụng sai tiêu chuẩn nhiên liệu so với tiêu chuẩn khí thải của xe.

Người tiêu dùng cần xác định phương tiện của mình đạt chuẩn Euro 3, Euro 4 hay Euro 5 để lựa chọn loại xăng phù hợp. Những lo ngại về xăng E5 hay E10 không xuất phát từ bản chất công nghệ, mà chủ yếu liên quan tới chất lượng triển khai trên thực tế. Khi nhiên liệu đạt chuẩn, hạ tầng kiểm soát tốt và có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và hãng xe, E10 hoàn toàn có thể trở thành bước chuyển đổi an toàn, góp phần giảm phát thải trong bối cảnh hiện nay.

Năng lực pha chế xăng sinh học hiện nay hoàn toàn có thể đáp ứng nhu cầu xăng sinh học trên phạm vi toàn quốc

Tháo gỡ những "điểm nghẽn" cuối cùng

Thực tế kiểm chứng cũng mang lại những tín hiệu vô cùng khả quan, bởi sau thời gian thí điểm tại Hà Nội và Hải Phòng từ đầu tháng 8/2025, đến nay xăng sinh học E10 RON 95-III nhận được nhiều phản hồi tích cực từ khách hàng, cũng như đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật và vận hành ổn định trên các phương tiện.

Anh Nguyễn Bình (Hoàng Liệt, Hà Nội) vừa thử đổ xăng E10 cho xe máy cho biết, chạy thử chưa phát hiện điều gì bất thường, xe chạy ổn định và vẫn ổn định. Dù từng nghe một số ý kiến cho rằng xe chạy bằng xăng E10 không "bốc" bằng xăng khoáng, nhưng trải nghiệm thực tế cho thấy không có khác biệt rõ rệt, với lại đi xe trong thành phố cũng không cần tốc độ cao nên xăng E10 vẫn hợp lí nên yên tâm sử dụng. Hơn nữa, xăng sinh học thân thiện môi trường, giá rẻ hơn nên người dân cũng sẽ sẵn sàng ủng hộ. Quan trọng nhất vẫn là sự thuận tiện khi đổ xăng trên các tuyến đường đi lại hằng ngày đều bán xăng E10 RON 95-III.

Nhìn ở tầm nhìn vĩ mô, việc chuyển đổi sang xăng E10 không chỉ dừng lại ở câu chuyện của mỗi chiếc xe, mà còn là đòn bẩy cho cả nền kinh tế. Ông Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả, Bộ Tài chính cho rằng, việc sử dụng xăng E10 có thể giải quyết đồng thời ba mục tiêu: Tăng cường an ninh năng lượng, kiến tạo giá trị kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải khí nhà kính theo các cam kết khí hậu. Theo tính toán, xăng E10 giúp giảm 3-7% lượng phát thải CO₂ trong vòng đời sản phẩm, đồng thời hạn chế khí độc, cải thiện chất lượng không khí tại đô thị. Nếu được sử dụng rộng rãi, xăng E10 có thể thay thế tương đương khoảng 1 triệu tấn xăng dầu mỗi năm, góp phần tăng chủ động về an ninh năng lượng quốc gia. Ngoài ra, sản xuất ethanol từ sắn, ngô, mía sẽ giúp gia tăng giá trị nông sản, tạo đầu ra ổn định cho nông dân, từ đó hình thành chuỗi kinh tế tuần hoàn kết nối nông nghiệp - công nghiệp chế biến - môi trường.

Hiệu quả mang tính ứng dụng cao cũng đặt ra những lo ngại năng lực cung ứng trên diện rộng khi nhau cầu sử dụng xăng sinh học ngày càng tăng. Ông Trịnh Quang Khanh, Tổng thư ký Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, hiện năng lực pha chế của các hội viên đạt khoảng 965.000 m³/tháng là hoàn toàn có thể đáp ứng nhu cầu xăng sinh học trên phạm vi toàn quốc. Thực tế, các doanh nghiệp đang tích cực đầu tư hạ tầng, nâng cấp hệ thống phối trộn, mở rộng bể chứa ethanol, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để triển khai.

Dù bức tranh tổng thể rất tươi sáng, nhưng quá trình chuyển giao không phải là không có những thách thức. Tuy nhiên, xăng sinh học là mặt hàng cần thời gian pha chế, không thể xuất bán ngay như xăng khoáng. Nếu công tác điều hành không hợp lý, đặc biệt tại thời điểm chuyển đổi, có thể phát sinh điểm nghẽn cục bộ trong cung ứng, dù tổng năng lực toàn hệ thống là đủ.

Do vậy, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam đề xuất cần điều chỉnh chi phí kinh doanh định mức đối với xăng E10 cao hơn xăng khoáng nhằm tránh ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp; xem xét áp dụng thống nhất mức thuế 7% đối với xăng khoáng do xăng khoáng dùng làm đầu vào chịu thuế 10%, trong khi xăng sinh học đầu ra chỉ 7%; hàm lượng ô xy trong xăng nên cho khoảng 5 - 5,2%; áp dụng thống nhất một mức đối với xăng sinh học để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người tiêu dùng trong giai đoạn chuyển đổi…, ông Trịnh Quang Khanh kiến nghị.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hạ tầng, mức giá kích cầu hấp dẫn và sự đồng thuận từ chính sách đến thị trường, kỷ nguyên xăng sinh học E10 tại Việt Nam đã thực sự bắt đầu, mở ra một chương mới cho sự phát triển bền vững và thịnh vượng.