Tài khóa – tiền tệ chung sức khắc phục hậu quả bão lũ

Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 11

Ngân sách Trung ương xuất hơn 6.800 tỷ đồng hỗ trợ khẩn cấp địa phương

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh, các đợt thiên tai, bão lũ gần đây khiến nhiều địa phương hứng chịu tổn thất lớn về kinh tế, của cải và cả con người. Các số liệu cụ thể đã được cập nhật từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

“Trên cơ sở các chỉ số tổng hợp, chúng tôi đã đánh giá và báo cáo với Chính phủ về tác động rất mạnh của thiên tai đối với tăng trưởng GDP của các địa phương bị thiệt hại, cũng như ảnh hưởng đến tăng trưởng GDP của cả nước trong quý IV và cả năm nay. Trong phiên họp Chính phủ tháng 11, Chính phủ đã trao đổi và xem xét rất kỹ vấn đề này”, Thứ trưởng cho biết.

Trước tình hình đó, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo thông qua các nghị quyết của Chính phủ, cùng các chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng đối với các bộ, ngành Trung ương, các địa phương và toàn bộ hệ thống chính trị nhằm triển khai các giải pháp khắc phục. Ở cấp độ Trung ương, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xuất ngân sách Trung ương năm 2025 với tổng số tiền trên 6,8 nghìn tỷ đồng để hỗ trợ các địa phương bị thiệt hại, nhằm bảo đảm nguồn kinh phí khẩn cấp đáp ứng các yêu cầu trong công tác khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ.

Cùng với hỗ trợ ngân sách, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, hệ thống pháp luật về thuế hiện hành đã quy định rất cụ thể các chính sách hỗ trợ trong trường hợp rủi ro bất khả kháng do thiên tai. Luật Quản lý thuế cho phép xem xét giãn, gia hạn thời gian nộp thuế đối với các doanh nghiệp và cá nhân bị ảnh hưởng. Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp cho phép tính chi phí thiệt hại do thiên tai vào chi phí hợp lý, hợp lệ. Các quy định tương tự cũng áp dụng tại Luật Thuế thu nhập cá nhân và Luật Thuế tài nguyên trong những trường hợp thiệt hại thiên tai bất ngờ.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi: Ngân sách Trung ương năm 2025 đã xuất tổng số tiền trên 6,8 nghìn tỷ đồng để hỗ trợ các địa phương bị thiệt hại do thiên tai - Ảnh: VGP/QP

Bộ Tài chính đã chủ động hướng dẫn cụ thể cho các địa phương, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân nhằm bảo đảm mọi đối tượng bị ảnh hưởng đều nắm rõ và tiếp cận được các cơ chế hỗ trợ này. Ngoài ra, Bộ cũng chỉ đạo các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm trên địa bàn xảy ra thiên tai phối hợp nhanh chóng với khách hàng bị thiệt hại để thực hiện bồi thường theo hợp đồng; hướng dẫn cụ thể, tạo điều kiện thuận lợi nhất và nhanh nhất để giúp các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm có nguồn tài chính kịp thời vượt qua khó khăn.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi khẳng định, quá trình triển khai sẽ được Bộ Tài chính phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương và các bộ, ngành liên quan để vừa xử lý các yêu cầu tài chính khẩn cấp, vừa tính tới các giải pháp dài hạn khác nhằm khôi phục hạ tầng kinh doanh, nâng cao khả năng chống chịu thiên tai và giảm thiểu thiệt hại cho người dân và doanh nghiệp trong tương lai.

Cơ cấu thời hạn trả nợ, giảm lãi suất và triển khai các chương trình cho vay khôi phục sản xuất kinh doanh

Về hỗ trợ từ phía hệ thống ngân hàng, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà thông tin, theo thống kê, các cơn bão và mưa lũ sau bão từ tháng 7/2025 đến nay đã gây ảnh hưởng tới khoảng 250.000 khách hàng với dư nợ gần 60.000 tỷ đồng.

“Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã chủ động triển khai quyết liệt, kịp thời với tinh thần trách nhiệm cao nhất các giải pháp hỗ trợ người dân, doanh nghiệp vay vốn bị ảnh hưởng, trong đó có các chương trình, gói tín dụng với lãi suất thấp hơn lãi suất cho vay thông thường để khôi phục sản xuất kinh doanh”, Phó Thống đốc nói.

Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà trả lời báo chí về các giải pháp hỗ trợ vốn với các hộ gia đình, doanh nghiệp bị ảnh hưởng thiệt hại thiên tai lũ lụt - Ảnh: VGP/QP

Cụ thể, NHNN đã liên tiếp có các chỉ đạo TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và NHNN chi nhánh tại Khu vực có địa phương bị ảnh hưởng bởi bão lũ, khẩn trương rà soát, đánh giá tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh, khả năng trả nợ của khách hàng vay vốn để kịp thời áp dụng biện pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho khách hàng.

Kết quả, các TCTD đã: (i) Cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho nhiều khách hàng; (ii) Giảm lãi suất từ 0,5%-2%/năm trong 3-6 tháng cho gần 24.000 khách hàng với dư nợ khoảng 14.000 tỷ đồng; (iii) Triển khai các chương trình cho vay khôi phục sản xuất kinh doanh sau bão với lãi suất ưu đãi quy mô khoảng 70.000 tỷ đồng. Đến nay, các TCTD đã giải ngân cho vay gần 1.500 tỷ đồng cho khoảng 6.500 khách hàng; trong đó đối với ngành nông, lâm, thủy sản, các TCTD đã giải ngân cho vay khoảng 600 tỷ đồng cho khoảng 4.000 khách hàng.

Riêng đối với Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH - Ngân hàng đang triển khai các chương trình tín dụng chính sách đối với người nghèo và các đối tượng chính sách), trên cơ sở đề xuất của NHCSXH, ngày 4/12/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định 2654/QĐ-TTg trong đó quy định giảm lãi suất cho vay 2%/năm trong 3 tháng (từ tháng 10 đến tháng 12/2025) đối với khoảng 3 triệu khách hàng bị ảnh hưởng do bão, lũ tại 22 tỉnh/thành phố với số tiền lãi hỗ trợ khách hàng dự kiến hơn 1.100 tỷ đồng.

Đối với cơn bão số 13 gây thiệt hại tại 4 địa phương: Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Khánh Hòa, NHCSXH đang khẩn trương hoàn thiện thủ tục để tiếp tục trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định giảm 2%/năm lãi suất cho vay trong 3 tháng (từ tháng 10 đến tháng 12/2025) dự kiến áp dụng với khoảng gần 1 triệu khách hàng bị ảnh hưởng sau bão số 13 tại 4 địa phương trên, với số tiền lãi hỗ trợ khách hàng dự kiến khoảng gần 300 tỷ đồng.

Những con số này cho thấy hệ thống ngân hàng đã phản ứng nhanh và linh hoạt, giúp giảm gánh nặng tài chính cho người dân và doanh nghiệp khi họ cần nguồn lực nhất để duy trì hoặc khôi phục sản xuất.