Tăng cường kết nối, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp trong ngành giáo dục

Kế hoạch nhằm cụ thể hóa Quyết định số 336/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và triển khai các nhiệm vụ thuộc phạm vi của Bộ GDĐT theo Nghị quyết số 86/NQ-CP của Chính phủ về Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo.

Kế hoạch giai đoạn 2026 - 2035 được xây dựng trên cơ sở kế thừa kết quả triển khai Đề án "Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2025", đồng thời điều chỉnh theo hướng chuyển từ hỗ trợ các hoạt động khởi nghiệp riêng lẻ sang hình thành và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp trong ngành Giáo dục; từ hỗ trợ phong trào sang tăng cường chuẩn hóa, chuyển đổi số, gắn trách nhiệm tổ chức thực hiện với nguồn lực và hiệu quả triển khai.

Từ hỗ trợ hoạt động sang hỗ trợ mô hình và hệ sinh thái

Nếu như giai đoạn trước chủ yếu tập trung vào các hoạt động truyền thông, đào tạo, cuộc thi, ngày hội khởi nghiệp, xây dựng trung tâm hỗ trợ và hỗ trợ nguồn vốn cho học sinh, sinh viên, thì Kế hoạch giai đoạn 2026 - 2035 mở rộng sang hỗ trợ mô hình doanh nghiệp trong cơ sở đào tạo, tăng cường kết nối nhà trường - doanh nghiệp - nhà đầu tư - địa phương và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp trong toàn ngành Giáo dục.

Một trong những nội dung đáng chú ý là lần đầu tiên Kế hoạch bổ sung các nhiệm vụ liên quan đến cơ chế thí điểm có kiểm soát (sandbox) đối với mô hình doanh nghiệp trong cơ sở đào tạo (startup, spin-off); hướng dẫn thực hiện các quy định về xác lập, quản lý, chia sẻ quyền sở hữu trí tuệ và phân chia lợi ích đối với sản phẩm nghiên cứu, dự án khởi nghiệp của nhà giáo và người học.

Kế hoạch cũng bổ sung các nhiệm vụ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa được hình thành từ cơ sở đào tạo; phát triển mạng lưới cố vấn, doanh nghiệp, nhà đầu tư thiên thần, cựu sinh viên và các chủ thể hỗ trợ khởi nghiệp; từng bước hình thành chuỗi cố vấn - đầu tư - thương mại hóa theo lĩnh vực nhằm tăng cường hỗ trợ các dự án khởi nghiệp trong quá trình phát triển.

Đáng chú ý, Kế hoạch giai đoạn mới đặt mục tiêu phát triển 5 vườn ươm công nghệ số/Deeptech Hub tại một số cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu có tiềm lực mạnh; triển khai Chương trình đào tạo 1.000 doanh nhân công nghệ xuất sắc; xây dựng tiêu chí lựa chọn và hỗ trợ hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp tại các cơ sở đào tạo.

Chuẩn hóa, chuyển đổi số và ưu tiên công nghệ chiến lược

So với giai đoạn trước chủ yếu tập trung vào khuyến khích và hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp, Kế hoạch giai đoạn 2026 - 2035 bổ sung các nội dung về chuẩn hóa hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp trong các cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo.

Theo đó, Bộ GDĐT sẽ xây dựng danh mục dịch vụ hỗ trợ tối thiểu; bộ tiêu chí đánh giá hoạt động khởi nghiệp sáng tạo; chuẩn năng lực khởi nghiệp cho cán bộ tư vấn, giảng viên, giáo viên và học sinh, sinh viên; đồng thời chuẩn hóa học liệu, tài liệu và đội ngũ hỗ trợ khởi nghiệp.

Điểm mới tiếp theo là Kế hoạch giai đoạn 2026 - 2035 bổ sung nền tảng số hỗ trợ khởi nghiệp của ngành Giáo dục, bao gồm cổng thông tin, hệ thống theo dõi, báo cáo, danh mục dự án - cố vấn và dữ liệu dùng chung phục vụ quản trị, triển khai Chương trình; đồng thời yêu cầu ưu tiên chuyển đổi số trong theo dõi, tổng hợp, báo cáo và tổ chức thực hiện...

Kế hoạch giai đoạn 2026 - 2035 cũng chuyển từ hỗ trợ khởi nghiệp theo hướng chung sang ưu tiên các lĩnh vực kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược, công nghiệp văn hóa, khởi nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn; đẩy mạnh giáo dục khởi nghiệp gắn với hướng nghiệp, hoạt động trải nghiệm, trải nghiệm sáng tạo và giáo dục STEM, STEAM trong giáo dục phổ thông.

Rõ trách nhiệm, gắn với nguồn lực

Một điểm mới của Kế hoạch giai đoạn 2026 - 2035 là tăng cường lồng ghép, hạn chế phát sinh thêm các chương trình, kế hoạch riêng lẻ đối với những nội dung đã có thể tích hợp trong cùng một khuôn khổ triển khai.

Trên cơ sở Quyết định số 336/QĐ-TTg, Kế hoạch đồng thời lồng ghép thực hiện các nội dung thuộc phạm vi của Bộ GDĐT theo Nghị quyết số 86/NQ-CP của Chính phủ và các kế hoạch của Bộ đã ban hành để thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 68-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW nhằm hạn chế chồng chéo, phân tán nguồn lực và thuận lợi hơn trong tổ chức thực hiện. Cách tiếp cận này góp phần bảo đảm yêu cầu "6 rõ" trong tổ chức thực hiện: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ sản phẩm và rõ nguồn lực.

Kế hoạch giai đoạn mới được điều chỉnh theo hướng rõ đầu mối chủ trì, đơn vị phối hợp, tiến độ, sản phẩm và thời gian hoàn thành; đồng thời gắn nhiệm vụ với nguồn lực thực hiện và cơ chế kiểm tra, đánh giá.

Kế hoạch cũng thể hiện rõ hơn vai trò của Bộ GDĐT trong công tác quản lý nhà nước, tập trung vào các nhiệm vụ hướng dẫn, điều phối, theo dõi, kiểm tra, đánh giá; đồng thời giao rõ trách nhiệm cho các Sở GDĐT và các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong xây dựng kế hoạch triển khai tại địa phương, tại đơn vị; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng, ươm tạo, tư vấn, hỗ trợ khởi nghiệp và báo cáo định kỳ.

Việc ban hành Kế hoạch triển khai Chương trình "Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035" nhằm thúc đẩy hình thành và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp trong ngành Giáo dục; nâng cao chất lượng hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp trong các cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo; tăng cường hiệu quả kết nối giữa nhà trường với doanh nghiệp, nhà đầu tư và địa phương; đồng thời nâng cao tính đồng bộ, khả thi và hiệu quả trong tổ chức thực hiện trong toàn ngành./.