Thị trường chờ đợi gì khi Sàn giao dịch carbon chính thức mở cửa ngày 29/6?

Những "mảnh ghép" cuối cùng đã hoàn tất trước ngày khai trương

Ngày mai (29/6), Sàn giao dịch carbon trong nước sẽ chính thức khai trương. Để chuẩn bị cho cột mốc này, toàn bộ các điều kiện về thể chế, hàng hóa giao dịch, hạ tầng công nghệ, thanh toán và quy trình vận hành đã được các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện theo đúng lộ trình được Chính phủ phê duyệt.

Thực hiện Nghị định số 29/2026/NĐ-CP ngày 19/1/2026 của Chính phủ về triển khai Sàn giao dịch carbon tại Việt Nam và chỉ đạo của Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã chỉ đạo Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) và Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan hoàn thiện các điều kiện cần thiết để đưa thị trường vào vận hành.

Đến nay, hệ thống văn bản pháp lý và quy chế nghiệp vụ phục vụ hoạt động của Sàn giao dịch carbon đã cơ bản hoàn chỉnh.

Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư hướng dẫn về giám sát giao dịch trên Sàn giao dịch carbon và chế độ báo cáo của Sở Giao dịch Chứng khoán và VSDC. Trên cơ sở Nghị định số 29/2026/NĐ-CP, UBCKNN cũng đã chỉ đạo VNX, HNX và VSDC xây dựng, ban hành đầy đủ các quy chế nghiệp vụ phục vụ giao dịch, lưu ký, thanh toán và giám sát thị trường.

Những quy định này tạo nền tảng pháp lý và nghiệp vụ để Sàn giao dịch carbon vận hành thống nhất, an toàn và đúng quy định ngay từ giai đoạn đầu.

Hàng hóa giao dịch và hạ tầng kỹ thuật đã sẵn sàng

Một thị trường chỉ có thể vận hành khi vừa có hàng hóa giao dịch, vừa có hạ tầng kỹ thuật bảo đảm xử lý thông suốt các giao dịch.

Đối với hàng hóa giao dịch, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 263/QĐ-TTg ngày 9/2/2026 phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm giai đoạn 2025-2026. Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phân bổ thí điểm hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho 110 cơ sở.

Đồng thời, Bộ cũng ban hành Thông tư số 11/2026/TT-BNNMT ngày 13/2/2026 quy định việc quản lý, vận hành Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon, tạo cơ sở quản lý thống nhất đối với toàn bộ hàng hóa giao dịch trên thị trường.

Để bảo đảm việc kết nối dữ liệu được đồng bộ, Cục Biến đổi khí hậu, VNX, HNX và VSDC đã ký biên bản phối hợp, thống nhất quy trình trao đổi dữ liệu, đối soát thông tin và xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình vận hành.

Cùng với việc chuẩn bị nguồn hàng giao dịch, hạ tầng công nghệ thông tin - một trong những điều kiện quan trọng nhất đối với thị trường - cũng đã hoàn tất.

Hệ thống giao dịch tại HNX, hệ thống lưu ký và thanh toán tại VSDC cùng Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon đã được kết nối đồng bộ.

Trong tháng 5 và tháng 6/2026, các đơn vị đã tổ chức kiểm thử nội bộ và kiểm thử trên phạm vi toàn thị trường với sự tham gia của các thành viên liên quan.

Kết quả kiểm thử cho thấy việc kết nối giữa Hệ thống đăng ký quốc gia, hệ thống giao dịch và hệ thống lưu ký, thanh toán được thực hiện ổn định; các quy trình nghiệp vụ và cơ chế trao đổi dữ liệu đáp ứng đầy đủ yêu cầu vận hành thực tế.

UBCKNN cũng đã hoàn tất việc lựa chọn ngân hàng thanh toán phục vụ hoạt động của Sàn giao dịch carbon theo quy định tại Nghị định số 29/2026/NĐ-CP, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu về năng lực tài chính, kỹ thuật và nghiệp vụ.

Song song với công tác chuẩn bị về kỹ thuật, các đơn vị thuộc Bộ Tài chính đã tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo và chương trình tập huấn nhằm phổ biến quy định pháp luật, quy trình nghiệp vụ và cơ chế vận hành của thị trường cho các tổ chức, cá nhân tham gia, góp phần nâng cao mức độ sẵn sàng trước thời điểm thị trường chính thức đi vào hoạt động.

Mở ra giai đoạn vận hành chính thức của thị trường carbon

Theo kế hoạch, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức Lễ khai trương Sàn giao dịch carbon trong nước vào ngày 29/6/2026.

Việc đưa Sàn giao dịch carbon vào vận hành chính thức đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang giai đoạn vận hành của thị trường carbon tại Việt Nam.

Với việc toàn bộ các điều kiện về pháp lý, hàng hóa giao dịch, hệ thống đăng ký quốc gia, hạ tầng công nghệ, cơ chế thanh toán và công tác chuẩn bị thị trường đã được hoàn thiện, hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon sẽ chính thức được giao dịch trên thị trường tập trung theo quy định.

Đây là dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển thị trường carbon trong nước, góp phần thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển nền kinh tế carbon thấp và hỗ trợ mục tiêu phát triển bền vững.