Thỏa thuận thương mại Mỹ - Nhật gặp rào cản

Thuế quan với ô tô Nhật là vấn đề tồn tại lớn nhất để tiến tới kỹ kết thỏa thuận thương mại Mỹ - Nhật.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã nhắm đến việc ký một thỏa thuận thương mại trong tuần này, bên lề kỳ họp thứ 74 của Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York, nhằm tăng cường khả năng tiếp cận thị trường Nhật Bản của nông sản Mỹ và cắt giảm thuế quan hàng hóa song phương.

Tuy nhiên, các cam kết liên quan đến điều chỉnh hạn chế thương mại dự kiến ​​sẽ không bao gồm các thay đổi về thuế quan và các quy tắc thương mại đối với ô tô Nhật Bản xuất khẩu sang Mỹ, nhóm hàng đang tạo ra thâm hụt thương mại lớn nhất tới 67,6 tỷ đô la Mỹ.

Trump cho đến nay vẫn trì hoãn việc áp dụng chính sách mà ông đã từng đe dọa áp thuế lên tới 25% đối với xe hơi và phụ tùng nhập khẩu từ Nhật Bản và châu Âu, với lý do Mỹ đang có các cuộc đàm phán thương mại với các đối tác này.

Thời báo New York trước đó đã có bài viết đề cập rằng Nhật Bản đang yêu cầu một điều khoản cuối cùng để hủy bỏ bất kỳ lợi ích thương mại nào dành cho Mỹ nếu Trump áp dụng thuế quan tự động đối với nhóm sản phẩm phương tiện và phụ tùng của Nhật Bản.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nhật Bản Masato Ohtaka nói rằng Nhật Bản vẫn hy vọng ký kết thỏa thuận thương mại với Mỹ vào cuối tháng 9 và vẫn còn thời gian để giải quyết các vấn đề tồn tại.

“Một cách thẳng thắn, chúng tôi vẫn còn chút thời gian và tất cả các đồng nghiệp của tôi trong chính phủ đang nỗ lực hết sức để thực sự đạt được mục tiêu này”, ông Ohtaka nói.

Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga phát biểu tại Tokyo rằng: “Bên lề kỳ họp của Đại hội đồng Liên hợp quốc, chúng tôi đang đẩy nhanh công việc tồn đọng, bao gồm cả việc hoàn thành văn bản của một hiệp định thương mại”.

Giám đốc điều hành tại hai nhà sản xuất ô tô đã thông báo về vấn đề này, cho biết Nhật Bản đã bày tỏ lo ngại về việc ký thỏa thuận mà không đảm bảo rằng Trump sẽ không áp thuế đối với hàng xuất khẩu ô tô của Nhật Bản, vì đổi lại Mỹ cũng được hưởng lợi từ nhượng bộ trong vấn đề nhập khẩu nông sản Mỹ của Nhật.

Những người xin giấu tên này đã xác nhận rằng vấn đề thuế đối với phương tiện vận tải có thể trì hoãn việc ký kết thỏa thuận thương mại Mỹ - Nhật Bản cho đến những tuần tiếp theo.

Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi nói với các phóng viên sau cuộc hội đàm với Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer rằng những công việc quan trọng đang được tiến hành để hoàn tất thỏa thuận, và ông kỳ vọng sự chậm trễ sẽ không vượt ngoài mục tiêu ký kết thỏa thuận vào cuối tháng 9. Ông nói thêm rằng, ông mong đợi một điều tốt lành sẽ đến khi Abe và Trump gặp nhau.

Khi được hỏi về mối đe dọa của Mỹ về thuế quan bổ sung đối với ô tô Nhật Bản, Motegi nói: “Tôi nghĩ rằng một thỏa thuận sẽ không phải là điều đáng lo ngại”.

Chi tiết về thỏa thuận thương mại Mỹ - Nhật chưa được tiết lộ, nhưng những người quen thuộc với vấn đề này nói rằng nó sẽ đem đến cho nông dân Mỹ, những người đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, một hướng giải thoát thông qua việc tăng cường khả năng tiếp cận của nông sản Mỹ với thị trường Nhật Bản, bao gồm cả thịt bò và thịt lợn.

Nhưng một số người đánh giá nó sẽ tạo ra ít hơn quyền tiếp cận so với việc nếu Mỹ vẫn tham gia vào Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) - hiệp định mà Trump đã rút Mỹ ra khỏi ngay trong ngày thứ ba nhậm chức Tổng thống Mỹ, vào tháng 1/2017.

Thỏa thuận thương mại Mỹ - Nhật cũng bao gồm việc hiện đại hóa các quy tắc thương mại kỹ thuật số, dự kiến ​​sẽ củng cố mô hình phát triển internet của Mỹ, cấm đánh thuế xuyên biên giới đối với các yêu cầu thương mại điện tử và nội địa hóa dữ liệu.

Trump và Abe một năm trước tại Đại hội đồng Liên hiệp quốc đã đồng ý thảo luận về một thỏa thuận bảo vệ các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản khỏi việc bị đánh thuế cao hơn nữa.

Thỏa thuận thương mại sẽ không yêu cầu sự chấp thuận của quốc hội, sử dụng một điều khoản của luật thương mại cho phép Tổng thống Mỹ đưa ra các thỏa thuận điều hành để cùng nhau giảm thuế với một đối tác thương mại nước ngoài.