Tích hợp nguồn lực, đổi mới tư duy giảm nghèo bao trùm
![]() |
| Các chương trình xóa đói, giảm nghèo tại nhiều địa phương hướng đến tạo dựng tài sản, cải thiện điều kiện sản xuất cho người dân (Ảnh: VPG) |
Trao "cần câu" để khơi dậy nội lực
Cùng với quá trình đổi mới tư duy phát triển và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chính sách xóa đói, giảm nghèo tại Việt Nam đã có bước chuyển căn bản cả về quan điểm, mục tiêu và phương thức thực hiện. Có thể thấy, từ chỗ tập trung giải quyết tình trạng thiếu đói, bảo đảm nhu cầu tối thiểu, chính sách từng bước chuyển sang tạo sinh kế, nâng cao năng lực, giảm nghèo đa chiều và hướng tới phát triển con người.
Nhờ đó, tỷ lệ nghèo giảm nhanh qua các giai đoạn, đời sống nhân dân không ngừng được cải thiện, góp phần thúc đẩy tăng trưởng bao trùm, củng cố ổn định chính trị và nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam. Trong giai đoạn 2021-2025, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững đã tạo chuyển biến tích cực trên phạm vi cả nước. Đến cuối năm 2025, tỉ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều còn khoảng 0,9–1%; bình quân giai đoạn 2021-2025 giảm trên 1%/năm.
Sức sống của những chủ trương lớn ấy hiện hữu sinh động qua từng nếp nhà, thửa ruộng ở những vùng khó khăn nhất. Tại xã Đam Rông 3 (Lâm Đồng), nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số từng gặp khó khăn do thiếu vốn sản xuất, điều kiện sinh hoạt còn hạn chế và ít có cơ hội tiếp cận thông tin về các mô hình phát triển kinh tế. Thay vì chỉ tập trung vào những khoản hỗ trợ trước mắt, các chương trình xóa đói, giảm nghèo tại địa phương hướng đến tạo dựng tài sản, cải thiện điều kiện sản xuất và giúp người dân có thêm khả năng tự chủ trong phát triển kinh tế.
Câu chuyện của gia đình bà Kra Jan K Điên, một hộ dân tại Đam Rông 3 là một ví dụ điển hình. Bà chia sẻ, năm 2015, gia đình bà được hỗ trợ một con bò làm vốn phát triển sản xuất. Khi trao bò, chính quyền địa phương dặn dò bà chắt chiu cơ hội này, bởi vì đây là nguồn lực từ chương trình chính sách, hỗ trợ phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Vì vậy, mỗi hộ dân phải tự lực, ý thức được trách nhiệm và tự phấn đấu vươn lên. Từ tài sản ban đầu này, bà cùng gia đình từng bước tích lũy, chăm sóc và tăng đàn. Qua nhiều năm, số lượng bò tăng lên, trở thành nguồn thu nhập đáng kể, giúp gia đình từ một hộ khó khăn đã có điều kiện nuôi 5 người con và cải thiện cuộc sống.
Không chỉ ở vùng cao Tây Nguyên, hiệu quả từ cách tiếp cận trao tư liệu sản xuất gắn với trách nhiệm tự chủ còn lan tỏa mạnh mẽ tới các tỉnh miền núi phía Bắc. Tại xóm Đồng Nghè, xã Phú Lương (tỉnh Thái Nguyên), gia đình anh Đàm Văn Lăng – hộ nghèo người dân tộc Nùng – được địa phương hỗ trợ một chiếc máy cày trị giá 25,5 triệu đồng. Trước đó, kinh tế gia đình với 4 con nhỏ ăn học chỉ trông vào 1 sào ruộng cùng thu nhập bấp bênh từ công việc làm công nhân của vợ và nghề phụ xây, sơn bả, chăn nuôi nhỏ lẻ của anh. Được trao tài sản sản xuất giá trị lớn, việc đồng áng của gia đình không chỉ bớt nhọc nhằn mà còn mở ra cơ hội làm dịch vụ cày thuê tăng thêm thu nhập. Trân trọng sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, anh Lăng quyết tâm khai thác hiệu quả nguồn vốn sinh kế này để từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.
![]() |
| B ước sang giai đoạn mới 2026-2030, mục tiêu giảm nghèo đặt ra yêu cầu cao hơn (Ảnh: VPG) |
Tích hợp nguồn lực và tăng quản trị số
Những thành tựu đạt được trong thời gian qua là nền tảng vững chắc, tuy nhiên bước sang giai đoạn mới 2026-2030, mục tiêu giảm nghèo đặt ra yêu cầu cao hơn: duy trì mức giảm tỉ lệ nghèo đa chiều từ 1-1,5% mỗi năm, đưa tỉ lệ hộ nghèo đa chiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi xuống dưới 10%. Bên cạnh đó, Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, giảm nghèo không chỉ dừng ở góc độ thu nhập mà ngày càng gắn liền với khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường khả năng chống chịu trước các rủi ro kinh tế - xã hội; chuyển mạnh từ "giảm tỷ lệ hộ nghèo" sang "nâng cao chất lượng thoát nghèo và phòng ngừa tái nghèo". Điều đó đòi hỏi hệ thống chính sách phải tiếp tục được đổi mới theo hướng hiện đại, bao trùm, lấy con người làm trung tâm.
Để tạo thế và lực cho nhiệm vụ lớn này, bà Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội cho biết, Quốc hội đã phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 – 2035 trên cơ sở tích hợp các chương trình mục tiêu trước đây. Đây là thời điểm có ý nghĩa quan trọng để đổi mới tư duy, phương thức tổ chức thực hiện và cơ chế phân bổ nguồn lực cho công tác giảm nghèo.
“Điều quan trọng nhất là phải bảo đảm sự tích hợp về chương trình đi liền với tích hợp về chính sách, nguồn lực, dữ liệu, tổ chức thực hiện và trách nhiệm giải trình; lấy người dân làm trung tâm, lấy kết quả giảm nghèo thực chất và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân làm thước đo”, bà Trần Thị Hoa Ry khẳng định.
Dưới góc độ nghiên cứu khoa học và hoạch định chính sách, TS. Phạm Thị Xuân Nga, Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) nhấn mạnh, cần hoàn thiện thể chế, đổi mới tư duy giảm nghèo theo hướng phát triển bao trùm. Đó là sự chuyển mạnh từ hỗ trợ thụ động sang tạo môi trường phát triển, lấy người dân làm chủ thể, khuyến khích tinh thần tự lực vươn lên, đồng thời tích hợp chính sách giảm nghèo vào các chiến lược phát triển kinh tế-xã hội tổng thể.
Cùng với việc huy động sự tham gia của toàn xã hội và tăng cường hợp tác quốc tế, trong đó phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và mở rộng hợp tác quốc tế nhằm tiếp thu kinh nghiệm, nguồn lực thực hiện hiệu quả các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs). Đồng thời cần đổi mới phương thức quản trị giảm nghèo dựa trên công nghệ số. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa dữ liệu an sinh xã hội sẽ giúp quản lý, phân bổ nguồn lực chính xác và hiệu quả, đi đôi với hỗ trợ chuyển giao công nghệ sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu.
Bên cạnh yếu tố thể chế và công nghệ, khâu tổ chức thực hiện tại cơ sở giữ vai trò quyết định đến thành bại của chính sách. Cùng chung nhận định về tầm quan trọng của sự đồng bộ, ông Tạ Văn Hạ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội nhấn mạnh, giảm nghèo là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn trực tiếp với đời sống của những đối tượng yếu thế trong xã hội, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm và đầy tâm huyết của cả hệ thống chính trị. Vì vậy, cần có sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy đảng, sự chỉ đạo sát sao, cụ thể và đồng bộ của chính quyền, sự phối hợp tích cực của MTTQ và các đoàn thể; đồng thời phát huy vai trò làm chủ của Nhân dân và sự hỗ trợ của cấp trên thông qua các chương trình, dự án.
Thực tiễn cho thấy ở địa phương nào huy động được sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị thì ở đó thực hiện có hiệu quả công tác giảm nghèo và ngược lại. Để làm được như vậy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhấn mạnh, các xã, phường cần nâng cao vai trò của Ban Chỉ đạo rà soát hộ nghèo, phân công rõ trách nhiệm cho từng phòng, ban và từng cán bộ phụ trách, bảo đảm công tác rà soát được thực hiện khách quan, chính xác, không bỏ sót đối tượng, cũng không để xảy ra trục lợi chính sách.
Tin liên quan
Tin khác
Thuốc lá dịch chuyển lên môi trường số, đặt ra thách thức quản lý mới
Cuộc thi “Tìm hiểu về Bảo hiểm tiền gửi năm 2026” với tổng giá trị giải thưởng lên tới 130 triệu đồng
Đoàn Thanh niên CIC tổ chức chương trình "Hành trình tri ân - Hành trình tình nguyện năm 2026"
LG hỗ trợ sửa chữa thiết bị, giảm gánh nặng cho đồng bào vùng lũ
Gần 500 vận động viên tham gia Hội khỏe Hội Nhà báo Hà Nội lần thứ 31
Cuộc thi Robotics Quốc tế AIROC 2026: Tìm lời giải cho thành phố thông minh
Kiến tạo nền tảng nhân lực, nhân tài cho kỷ nguyên công nghệ lượng tử
Đẩy mạnh phổ biến kiến thức pháp luật và nâng cao kỹ năng số trong cộng đồng
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu dự tổng kết công tác khuyến học, khuyến tài tại phường Mão Điền, TP. Bắc Ninh


