TP. Hồ Chí Minh kiến nghị siết quản lý kinh doanh thực phẩm trên nền tảng số

Sở An toàn Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh kiến nghị các bộ, ngành sớm ban hành quy định quản lý hoạt động kinh doanh thực phẩm trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và các ứng dụng giao nhận thức ăn (ảnh minh họa)

Theo Sở An toàn Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh, kinh doanh thực phẩm trên nền tảng số ngày càng phát triển với nhiều mô hình đa dạng, song công tác quản lý còn gặp nhiều khó khăn. Việc xác định chủ thể kinh doanh, địa điểm chế biến, điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, nguồn gốc nguyên liệu cũng như trách nhiệm của các bên liên quan chưa rõ ràng. Bên cạnh đó, nhiều cơ sở chưa duy trì đầy đủ các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm sau kiểm tra; việc thực hiện quy định về truy xuất nguồn gốc, hóa đơn chứng từ, điều kiện vệ sinh, khám sức khỏe, tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm, kiểm thực và lưu mẫu thức ăn vẫn chưa được thực hiện nghiêm.

Những khó khăn này càng gia tăng trong giai đoạn sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo Sở An toàn Thực phẩm, việc rà soát, cập nhật dữ liệu các cơ sở thực phẩm và phân định địa bàn quản lý còn nhiều vướng mắc. Trong khi đó, lực lượng quản lý an toàn thực phẩm cấp xã, phường, đặc khu chủ yếu kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực, phải quản lý địa bàn rộng với số lượng lớn cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống và hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Các quy định mới về kiểm tra chuyên ngành cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực chuyên môn và nghiệp vụ đối với đội ngũ thực thi.

Công tác hậu kiểm còn chịu áp lực lớn từ đặc thù thị trường thực phẩm của thành phố. Số lượng quán ăn bình dân, hàng rong, xe đẩy, cơ sở kinh doanh tại chợ truyền thống, khu công nghiệp và khu dân cư rất lớn; nhiều cơ sở thường xuyên thay đổi địa điểm, chủ kinh doanh hoặc hình thức hoạt động, gây khó khăn cho việc thống kê, giám sát và xử lý vi phạm. Bên cạnh đó, TP. Hồ Chí Minh là thị trường tiêu thụ thực phẩm lớn, nguồn hàng đến từ nhiều địa phương và qua nhiều khâu trung gian, khiến việc kiểm soát nguồn gốc, truy xuất, vận chuyển, bảo quản và phân phối, nhất là đối với hàng hóa không có hóa đơn, chứng từ đầy đủ, còn nhiều hạn chế.

Từ ngày 31/12/2025 đến 15/6/2026, Công an TP. Hồ Chí Minh đã phát hiện, kiểm tra 627 vụ liên quan đến an toàn thực phẩm đối với 220 tổ chức và 421 cá nhân; ban hành 99 quyết định xử phạt vi phạm hành chính, với tổng số tiền hơn 4,049 tỷ đồng. Đồng thời, cơ quan điều tra đã khởi tố 26 vụ, 60 bị can về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm và vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Sở An toàn Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương cung ứng thực phẩm tăng cường phối hợp với thành phố trong kiểm soát chất lượng, nguồn gốc, kiểm dịch, vận chuyển, bảo quản và phân phối thực phẩm; đồng thời đẩy mạnh trao đổi thông tin, cảnh báo nguy cơ, truy xuất nguồn gốc và phối hợp xử lý thực phẩm không bảo đảm an toàn, hàng hóa không rõ nguồn gốc.

Đối với hoạt động kinh doanh trên môi trường số, Sở kiến nghị Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan nghiên cứu cơ chế yêu cầu các nền tảng số chỉ hiển thị, quảng bá và kết nối giao dịch đối với các cơ sở kinh doanh thực phẩm có thông tin định danh rõ ràng, địa điểm chế biến hoặc kinh doanh cụ thể, hồ sơ pháp lý hợp lệ và đáp ứng đầy đủ các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm theo quy định. Giải pháp này được kỳ vọng sẽ tăng tính minh bạch của thị trường, nâng cao hiệu quả hậu kiểm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong bối cảnh thương mại điện tử và kinh doanh thực phẩm trực tuyến tiếp tục mở rộng.