Vào rổ FTSE, Vanguard dự kiến rót 2,5 tỷ USD vào chứng khoán Việt Nam

Việt Nam chính thức tham gia rổ chỉ số toàn cầu FTSE Russell Global Equity Index Series (Ảnh TH)

Việt Nam chính thức tham gia rổ chỉ số toàn cầu FTSE Russell Global Equity Index Series, đánh dấu bước chuyển từ thị trường Cận biên lên thị trường Mới nổi Thứ cấp. Tại hội nghị đánh dấu cột mốc này diễn ra tối 18/9, thông điệp xuyên suốt từ cơ quan quản lý, FTSE Russell, Ngân hàng Thế giới và nhà đầu tư quốc tế là nâng hạng mở ra cánh cửa tiếp cận dòng vốn toàn cầu, nhưng không phải đích đến. Đáng chú ý, Vanguard dự kiến giải ngân khoảng 2,5 tỷ USD vào thị trường Việt Nam trong năm tới.

Cánh cửa mới trên bản đồ vốn toàn cầu

Tiếng cồng vang lên tại hội nghị không chỉ đánh dấu việc Việt Nam chính thức tham gia rổ chỉ số toàn cầu FTSE Russell Global Equity Index Series, mà còn mở ra một vị thế mới cho thị trường chứng khoán Việt Nam khi được FTSE Russell công nhận chuyển từ thị trường Cận biên lên thị trường Mới nổi Thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đặt dấu mốc này trong bối cảnh dòng vốn quốc tế đang dịch chuyển mạnh mẽ. Việt Nam, theo Bộ trưởng, kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tăng trưởng xanh; đồng thời ưu tiên thu hút các dòng vốn chất lượng, dài hạn gắn với chuyển giao tri thức, công nghệ và quản trị tiên tiến.

Thị trường vốn Việt Nam thời gian qua tiếp tục có nhiều cải cách về thể chế, vận hành, mức độ cởi mở và đối thoại với cộng đồng đầu tư quốc tế. Khuôn khổ pháp lý, chính sách được hoàn thiện tập trung vào ba trụ cột: nâng cao chất lượng quản trị và kỷ luật thị trường, tăng hiệu quả xử lý vi phạm; hiện đại hóa hạ tầng giao dịch, bù trừ, thanh toán; tháo gỡ vướng mắc về khả năng tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài để đáp ứng các tiêu chí phân hạng quốc tế.

Theo Bộ trưởng, Việt Nam vẫn cần chủ động, linh hoạt, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và thiết chế quản lý, giám sát. Các định hướng phát triển thị trường vốn, thị trường chứng khoán đến năm 2030, tầm nhìn 2045 tiếp tục hướng tới nâng thanh khoản và chất lượng thị trường, hiện đại hóa hạ tầng, tăng công cụ quản trị rủi ro, đa dạng sản phẩm và thu hút dòng vốn bền vững.

“Chúng tôi sẵn sàng lắng nghe, chủ động tiếp thu các thông lệ quốc tế và tiếp tục cải cách mạnh mẽ hơn nữa”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh mục tiêu xây dựng thị trường vốn minh bạch, an toàn, hiệu quả và có sức hấp dẫn bền vững.

Nhìn từ cộng đồng quốc tế, Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Iain Frew đánh giá việc nâng hạng là thành quả của nhiều năm nỗ lực kiên trì, đồng thời gửi tín hiệu tới cộng đồng đầu tư toàn cầu về quyết tâm của Việt Nam xây dựng thị trường vốn sâu rộng hơn, dễ tiếp cận và kết nối quốc tế chặt chẽ hơn.

Ông dẫn việc Việt Nam bãi bỏ yêu cầu ký quỹ 100% trước giao dịch đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài như một cải cách giúp các nhà đầu tư từ Anh và toàn cầu tự tin hơn khi đầu tư vào Việt Nam.

Song Đại sứ Iain Frew cũng lưu ý, nâng hạng tự thân không bảo đảm tăng trưởng và thành công dài hạn. Khả năng hiện thực hóa tiềm năng phụ thuộc vào sức mạnh của môi trường pháp lý và thể chế, từ cải cách hạ tầng, bảo vệ nhà đầu tư, hệ thống giao dịch đến cơ chế giải quyết tranh chấp nhằm củng cố niềm tin và thu hút dòng vốn dài hạn.

Hơn 2.000 tỷ USD lấy chỉ số FTSE Russell làm chuẩn tham chiếu

Nếu nâng hạng mở cánh cửa, quy mô của hệ sinh thái chỉ số cho thấy cánh cửa đó kết nối thị trường Việt Nam với một không gian vốn rất lớn.

Bà Fiona Basset, Tổng Giám đốc Điều hành FTSE Russell cho biết, hiện hơn 2.000 tỷ USD tài sản trên toàn cầu đang sử dụng các chỉ số FTSE Russell làm chuẩn tham chiếu. Vì vậy, việc Việt Nam chính thức được đưa vào các rổ chỉ số toàn cầu không chỉ ghi nhận tiến trình phát triển và hội nhập mà còn giúp nâng cao hình ảnh thị trường đối với nhà đầu tư quốc tế, tạo điều kiện cho dòng vốn toàn cầu tham gia mạnh mẽ hơn theo thời gian.

Theo bà Fiona Basset, thay đổi phân hạng thị trường không thể diễn ra “trong một sớm một chiều”, mà là kết quả của nhiều năm cam kết, hợp tác và nỗ lực của các cơ quan chính phủ, cơ quan quản lý, sở giao dịch, công ty chứng khoán, ngân hàng lưu ký, nhà đầu tư và các chủ thể trong hệ sinh thái tài chính Việt Nam.

Một chi tiết đáng chú ý là đợt triển khai phân bổ nâng hạng đầu tiên đã hoàn thành suôn sẻ. FTSE Russell nhận được phản hồi tích cực từ các thành viên thị trường về tính thông suốt của giao dịch. Theo bà Fiona Basset, kết quả này thể hiện sự chuẩn bị nghiêm túc và phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Tài chính, các cơ quan quản lý, sở giao dịch, tổ chức hạ tầng thị trường và cộng đồng đầu tư.

Từ góc nhìn của một nhà đầu tư tổ chức toàn cầu, ông Duncan Burns, Trưởng bộ phận Quản lý Đầu tư và Cổ phiếu Toàn cầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Vanguard, đưa ra một con số đáng chú ý hơn: trong năm tới, Vanguard dự kiến giải ngân khoảng 2,5 tỷ USD, tương đương khoảng 65.000 tỷ đồng, vào thị trường Việt Nam thông qua các danh mục đầu tư tham chiếu chỉ số FTSE.

Vanguard hiện quản lý khoảng 13.000 tỷ USD thay mặt hơn 60 triệu nhà đầu tư trên toàn thế giới. Theo ông Duncan Burns, nguồn vốn dự kiến đầu tư vào Việt Nam là tiền của hàng triệu người trên thế giới, những người có thể chưa từng đặt chân tới Việt Nam nhưng thông qua danh mục đa dạng hóa toàn cầu có cơ hội tham gia vào sự tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam.

Đáng chú ý, ông Duncan Burns nhấn mạnh Vanguard không phải nhà giao dịch ngắn hạn. Các quỹ chỉ số và ETF của tập đoàn tập trung vào tầm nhìn dài hạn và Vanguard dự kiến nắm giữ danh mục cổ phiếu Việt Nam trong nhiều thập kỷ, chừng nào Việt Nam còn nằm trong rổ chỉ số chuẩn.

Những tiến bộ về khả năng tiếp cận thị trường, tính minh bạch và hạ tầng, theo đại diện Vanguard, đã giúp Việt Nam trở thành một điểm đến đầu tư hấp dẫn. Việc tham gia các chỉ số lớn cũng có thể đem lại hình ảnh cao hơn, sự tham gia rộng hơn của nhà đầu tư, khả năng tiếp cận vốn sâu hơn và mức độ hội nhập lớn hơn vào hệ thống tài chính toàn cầu.

Nâng hạng là cột mốc, không phải điểm đến

Cơ hội dòng vốn vì thế rất rõ, nhưng một thông điệp được nhiều diễn giả cùng nhấn mạnh tại hội nghị là: nâng hạng không phải điểm kết thúc.

Bà Mariam Sherman, Giám đốc Ngân hàng Thế giới khu vực Việt Nam, Campuchia và Lào, cho rằng cột mốc này ghi nhận những cải cách sâu rộng Việt Nam thực hiện liên tục nhiều năm và mở ra một chương mới cho thị trường vốn.

Từ năm 2019, Ngân hàng Thế giới đã hỗ trợ quá trình cải cách, củng cố thị trường vốn Việt Nam trong khuôn khổ Chương trình Phát triển Thị trường Vốn Toàn diện, tập trung vào thị trường trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp và cổ phiếu thông qua củng cố quy định pháp lý, lực lượng nhà đầu tư tổ chức và hạ tầng thị trường.

Ngân hàng Thế giới ghi nhận nỗ lực của Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam trong cải cách hạ tầng thị trường, cơ chế thanh toán, thủ tục mở tài khoản và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài. Đây là những cải cách góp phần xử lý các nút thắt kéo dài đối với sự tham gia của dòng vốn quốc tế.

Nhưng theo bà Mariam Sherman, nâng hạng cần được nhìn nhận là “một cột mốc, chứ không phải là điểm đến cuối cùng”. Một ưu tiên tiếp theo là giải quyết vấn đề tỷ lệ sở hữu nước ngoài. Các cơ quan quản lý cần tiếp tục phối hợp với tổ chức cung cấp chỉ số và thành viên thị trường để tìm giải pháp thực tiễn, qua đó tăng tỷ trọng Việt Nam trong rổ chỉ số Thị trường Mới nổi Thứ cấp, đồng thời hỗ trợ tiến trình hướng tới Thị trường Mới nổi Nâng cao và thu hút thêm vốn ngoại.

Yêu cầu phát triển thị trường vốn càng trở nên quan trọng khi Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045. Theo đại diện Ngân hàng Thế giới, đầu tư công giữ vai trò thiết yếu, nhưng nguồn lực công và tín dụng ngân hàng đơn thuần sẽ không đủ đáp ứng nhu cầu đầu tư lớn. Thị trường vốn vì vậy cần phát huy vai trò thu hút vốn tư nhân, vốn tổ chức, đa dạng hóa các kênh vốn ngoài ngân hàng và phân bổ nguồn tiết kiệm dài hạn vào đầu tư sản xuất, kinh doanh.

Đó cũng là thông điệp chung của các diễn giả tại Hội nghị. Nâng hạng tạo cơ hội tiếp cận một không gian vốn rộng hơn, nhưng khả năng biến cơ hội thành dòng vốn dài hạn phụ thuộc vào chất lượng của chính thị trường.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định, Việt Nam sẽ tiếp tục cải cách để xây dựng thị trường vốn minh bạch, an toàn, hiệu quả và hấp dẫn bền vững. FTSE Russell cam kết tiếp tục là đối tác chiến lược lâu dài trong hành trình hiện đại hóa thị trường vốn. Ngân hàng Thế giới nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục cải cách, còn Vanguard thể hiện góc nhìn của dòng tiền thực khi đặt Việt Nam trong chiến lược đầu tư dài hạn.

Vì thế, tiếng cồng đánh dấu Việt Nam chính thức tham gia rổ chỉ số toàn cầu FTSE Russell Global Equity Index Series không chỉ khép lại hành trình nhiều năm đáp ứng các tiêu chí nâng hạng. Như ông Duncan Burns nhìn nhận, việc được đưa vào chỉ số “không phải là đích đến, mà là điểm khởi đầu cho một hành trình lớn lao hơn”.

Một cánh cửa vốn toàn cầu đã được mở. Chặng đường tiếp theo là nâng chất lượng thị trường đủ bền vững để cánh cửa ấy ngày càng rộng hơn.