Chính sách thẩm thấu vào nền kinh tế

Nghị quyết 19-35: Một năm thực hiện và những kỳ vọng mới

Phó Thống đốc Đào Minh Tú cùng đoàn công tác thị sát tại các TCTD

Ba năm nằm trong top 3 Báo cáo Chỉ số cải cách hành chính (CCHC) - Par Index các bộ, ngành Trung ương, năm 2015 đánh dấu sự bứt phá của NHNN khi vươn lên vị trí đứng đầu. Cam kết hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho DN, trong bối cảnh cả nước nỗ lực triển khai Nghị quyết số 19/NQ-CP và Nghị quyết số 35/NQ-CP, riêng ngành NH có một kế hoạch hành động góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, hỗ trợ và phát triển DN năm 2016-2017, định hướng đến năm 2020.

*

Nếu không có gì thay đổi, dự án Cảng container quốc tế Hải Phòng hợp phần B tại Lạch Huyện (Cát Hải, Hải Phòng) sẽ được đưa vào hoạt động tháng 5/2018. Hiện thực hóa dự án này không những tạo điểm nhấn đối với quá trình phát triển kinh tế biển của Hải Phòng, mà còn thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu của các tỉnh phía Bắc. Nhưng, ít ai biết rằng để trở thành nhà tài trợ gói tín dụng trị giá 203 triệu USD trong tổng mức đầu tư xây dựng 321 triệu USD của dự án, Vietcombank chi nhánh Hải Phòng đã trải qua đàm phán ròng rã một năm trời, vượt trên cả các đối thủ cạnh tranh từ nước ngoài…

Nâng cao năng lực cạnh tranh, ngành NH xác lập vị thế và vai trò là huyết mạch nền kinh tế, đã và đang góp phần lớn cải thiện những nút thắt trong thu hút đầu tư của Việt Nam. Trường hợp của Công ty TNHH VICO (Hải Phòng) là một ví dụ. Hiện là DN có công nghệ sản xuất bột giặt thuộc diện tiên tiến nhất trên thế giới, hành trình đi lên của VICO có dấu ấn rất lớn của NH đồng hành. Quãng 20 năm về trước, khi P&G dỡ bỏ nhà máy tại Việt Nam và giao toàn bộ phần sản xuất, phân phối sản phẩm khu vực ASEAN cho VICO, thì VietinBank chi nhánh Ngô Quyền (Hải Phòng) đã tiếp sức với gói vay đầu tiên 1,7 tỷ đồng.

“Có những lúc DN tưởng như phá sản. Nếu không có sự tin tưởng và hỗ trợ của NH thì DN không thể có sự phát triển như ngày hôm nay”, Tổng giám đốc VICO Nguyễn Mộng Lân tâm sự.

Sự đồng hành đầy tin tưởng ấy, cùng dòng vốn từ VietinBank liền mạch về sau này đã góp lực cùng VICO xây dựng 2 nhà máy với công suất 75.000 tấn/năm. Hiện tại DN này còn triển khai 2 dây chuyền mới công suất 150.000 tấn/năm với trình độ công nghệ hàng đầu khu vực. Chung tay vào tham vọng này, VietinBank Ngô Quyền tài trợ một nửa tổng đầu tư dự án. Đây chính là điểm tựa giúp VICO chiếm 20% thị phần bột giặt cả nước năm 2015, đạt doanh thu 2.000 tỷ đồng năm 2016, và mơ về tương lai không xa với doanh thu 5.000 tỷ đồng…

*

Những tấm chân tình giữa NH và khách hàng ngày một dệt dày và hoàn thiện hơn, theo sau tư tưởng hướng tới một Chính phủ kiến tạo và hành động, thẩm thấu trong từng chính sách điều hành của NHNN. Chỉ thị 05 và Quyết định 1355 (về triển khai Kế hoạch hành động của ngành Ngân hàng góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp năm 2016-2017) được xem là một giải pháp toàn diện và đồng bộ nhất từ trước tới nay.

Các đích đến được lượng hóa cho từng năm, từng giai đoạn, từ NHNN đến các TCTD, được gói trong các nhiệm vụ, giải pháp lớn cho toàn ngành. Thống đốc Lê Minh Hưng nhiều lần nhấn mạnh: Chương trình phải triển khai có ý nghĩa, không hình thức. Không hô hào phong trào, mà các đơn vị trong Ngành phải cải cách mạnh mẽ hơn, có những hành động, sản phẩm bằng cả định tính và định lượng.

Nhìn lại năm 2016, những kết quả thực hiện Quyết định 1355 từ NHNN cũng đã hiển hiện rõ trên tất cả các lĩnh vực, đặc biệt là thể chế. Tất cả các văn bản được xây dựng và cải cách theo hướng tiếp cận thị trường, tiếp cận hội nhập quốc tế và trên tinh thần hỗ trợ DN, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các DN tiếp cận không chỉ với NHTM Nhà nước mà cả NHTMCP.

Những cải cách nhằm tiết giảm chi phí cho DN của các TCTD ngày càng rõ nét, từ việc rút gọn các thủ tục liên quan đến dịch vụ NH cho đến xây dựng quy trình, nâng cao chất lượng dịch vụ. Đặc biệt là các hỗ trợ thiết thực “đi liền cơm áo gạo tiền của DN”, từ cơ cấu nợ, miễn giảm lãi suất cho đến tiết giảm chi phí cho DN…

Khuôn thước giao dịch truyền thống của NH với khách hàng từng bó cứng trong các phòng giao dịch đã bị phá vỡ. Quan hệ xin - cho tín dụng giờ đã thay bằng quan hệ hợp tác cùng có lợi. Cán bộ tín dụng hết thời “ngồi mát ăn bát vàng” chờ khách đến, mà có mặt trên từng cây số, trong từng con hẻm. Nơi đâu có khách hàng, nơi đó có nhân viên NH “chia ngọt, sẻ bùi”.

Nói như ông Trần Văn Cương, Tổng giám đốc CTCP Thép miền Bắc: “NH phải tiếp chúng tôi chứ không phải chúng tôi tiếp NH”. Hay như ông Tạ Quyết Thắng, Tổng giám đốc Công ty TNHH Trường Sơn đúc kết: “Chúng tôi đã trở thành thượng đế của NH từ lâu rồi”… Tuy nhiên, khi biết NH đã hết sức tiết giảm chi phí và lợi nhuận để hỗ trợ DN, Tổng giám đốc VICO phải thốt lên hai từ “cảm động”.

Sự cảm động ấy không chỉ của những DN đang tươi rói, căng đầy sức sống thấm được, mà ở những DN cái chết đang cận kề thì sự “nhường cơm sẻ áo” đó càng thêm trân quý. Ví như với Công ty vận tải Vinaship, VietinBank Chi nhánh Lê Chân (Hải Phòng) đã cơ cấu lại nợ và hiện nay chuyển thành khoản vay dài hạn với lãi suất đặc biệt ưu đãi. “Chúng tôi không áp dụng mức lãi suất cao, vì để hỗ trợ DN. Điều này cũng thể hiện sự đồng hành, tri kỷ của NH”, bà Lê Thị Xuân, Giám đốc VietinBank Lê Chân tâm sự.

*

“Không có kiến nghị gì với NH”, đó là những ghi nhận từ phía DN trong các chương trình kiểm tra thực hiện Quyết định 1355 của NHNN thời gian qua. Song Phó Thống đốc Đào Minh Tú khi nhìn nhận trên thực tế còn nhiều trăn trở: Vẫn còn nhiều DN khó khăn không chỉ do năng lực cạnh tranh và thị trường tiêu thụ, mà do chính sách hỗ trợ DN chưa thực sự đồng bộ, thủ tục hành chính một số lĩnh vực xác định tư cách pháp lý, giá trị tài sản, năng lực và quy mô vốn DN vẫn còn cồng kềnh gây khó khăn cho DN trước khi đến với NH.

“Cánh cửa các NH luôn rộng mở chào đón DN, nhưng con đường đến với NH của DN đã bị tắc ở cách 3, 4 ngã tư trước đó, vì các thủ tục hành chính không phải của ngành NH”. Đó là những tâm tư mà các DN Hải Phòng nhắc đi nhắc lại với Phó Thống đốc Đào Minh Tú cùng đoàn kiểm tra vừa qua. Hay nói cách khác, DN không chỉ cần những nỗ lực của ngành Ngân hàng, mà còn cần có sự đồng hành từ các cấp, các ngành, từ Trung ương đến địa phương để kéo DN gần với cơ hội tiếp cận vốn tín dụng.

Thế cho nên, đích đến vẫn đầy những thách thức nếu muốn thực hiện được mục tiêu Chính phủ giao: Đến 2020 Việt Nam đứng trong top 30 nước đứng đầu về chỉ số tiếp cận tín dụng theo tiêu chuẩn của WB.

Và ở thời khắc bước sang năm thứ 2 thực hiện Chỉ thị 05 và Quyết định 1355, lại chợt nhớ tới câu nói của TS. Vũ Đình Ánh: NH và DN phải sống với nhau như “tình cây và đất”, phải hiểu rằng nếu không có đất cây không thể sống được, và ngược lại... Cho nên, mối quan hệ gần gũi, không tách rời đó sẽ là một điểm tựa để hai bên hiểu nhau, để gạt bỏ những rào cản để “đến được với nhau”.