Nỗi buồn quảng cáo

Một cách quảng cáo tại Hà Nội gần đây khiến dư luận bức xúc

Nếu là tín đồ của việc mua sắm quần áo trên mạng, hẳn nhiều người, đặc biệt các bạn trẻ từng biết đến các shop bán hàng online như: Lazada, Chotot, Mua bán nhanh, Sendo, Cozado... Có điều, trên những trang mạng bán đồ này, có những sản phẩm được rao bán chưa hẳn đã chuẩn mực về chất lượng, nét văn hóa.

Điển hình là những chiếc áo phông dành cho người lớn và trẻ em có in hình lá cần sa được quảng cáo rầm rộ trên mạng vừa nêu lẫn các cửa hàng ngoài đời. Được biết áo phông in hình lá cần sa có xuất xứ từ Thái Lan, Trung Quốc, thậm chí được sản xuất ngay tại Việt Nam có màu đen, in hình 3D sắc nét, hình lá cây cần sa có dạ quang.

Theo một chuyên gia, hành vi bán áo phông in cây cần sa là tuyên truyền cho chất ma túy và thu hút sự quan tâm của mọi người, nhất là giới trẻ đến ma túy. Dù vô tình hay cố ý thì cũng là hình thức quảng cáo cho hình ảnh của chất cấm với dụng ý không lành mạnh, có thể nhằm tạo cho giới trẻ quan tâm đến loại chất cấm này. Đây chỉ là trường hợp tiêu biểu cho việc rao bán, quảng cáo sản phẩm trên mạng vốn không đúng với pháp luật lẫn tính chất văn hóa.

Trên mạng là thế, đời thực lại còn tệ hại hơn. Nhiều người từng bức xúc với một quán ăn tại Hà Nội cho các cô gái mặc bikini rót bia, bưng đồ ăn phục vụ thực khách. Sau khi xem những bức ảnh các chân dài mặc bikini tại nhà hàng được lan truyền trên mạng, ai cũng hiểu đó là chiêu PR, quảng cáo rẻ tiền để câu kéo mọi người đến với nhà hàng đó.

Cũng cần nhắc tới câu chuyện xảy ra ở Hà Nội thời gian qua, đó là một siêu thị điện máy cho vài nhân viên nữ mặc đồ như đi tắm biển ra đón, hướng dẫn, tư vấn khách mua hàng. Phía đơn vị tổ chức gọi hành động chân dài mặc hở hang đón khách chỉ là chương trình “Giáo dục giới tính”, nhưng đó cũng chỉ là sự ngụy biện hòng lách luật và tránh sự chỉ trích, bức xúc từ dư luận.

Ngày nối ngày, hành động quảng cáo, PR cho việc bán hàng của nhiều tổ chức, đơn vị cứ thế diễn ra. Trên mạng xã hội cách đây không lâu xuất hiện hình ảnh một cô gái đứng bên trong lồng kính được chở bởi chiếc xe bán tải và đi khắp nơi trên các tuyến phố của Thủ đô để quảng bá cho sản phẩm điện thoại mới ra mắt của một siêu thị điện thoại. Chiếc xe chở cô gái đứng trong lồng kính cứ vi vu trên phố trước sự chứng kiến của nhiều người, vừa làm mất trật tự an toàn giao thông, vừa phản văn hóa.

Gần đây nhất là người ta chứng kiến hàng loạt “hot girl” giả mang thai sắp tới ngày sinh kéo thành đoàn dài trượt patin trên các tuyến phố tại Hà Nội rất nguy hiểm. Các bà bầu giả mặc áo ngắn cũn cỡn để lộ bụng bầu ghi dòng chữ “trai hay gái đều có quyền làm người” gắn nhãn hiệu Kids Plaza.

Thật kỳ lạ, quảng cáo mà còn kéo nhau hàng đoàn dài trượt patin trên phố trong giờ cao điểm, rồi còn sử dụng cả hình thức phụ nữ mang thai giả. Đúng là hết trò. Đại diện đơn vị tổ chức quảng cáo “bà bầu xuống phố” trước dư luận thì lý giải, việc truyền tải thông điệp “trai hay gái đều có quyền làm người” là lên án việc lựa chọn giới tính thai nhi. Các bà bầu chỉ là những diễn viên đóng thế, không hề gây nguy hiểm cho mọi người.

Tuy nhiên, đó vẫn là sự ngụy biện cũ rích để né tránh xử phạt từ cơ quan chức năng vì lỗi quảng cáo phản cảm. Nhưng đâu phải cứ lái dư luận theo hướng khác, tung lý luận là hòng thoát được luật một khi chủ đích của hành vi đó là quảng cáo nhãn hàng.

Thanh tra Sở Văn hóa - Thể thao Hà Nội vừa làm việc với đơn vị dùng người mẫu mang bụng bầu quảng cáo phản cảm nêu trên. Theo khoản 1, Điều 64 Nghị định 158 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo, đơn vị tổ chức cho “bà bầu xuống phố” bị xử phạt 2 triệu đồng đối với hành vi không thông báo nội dung, hình thức sản phẩm quảng cáo, số lượng người tham gia quảng cáo; thời gian và lộ trình thực hiện của đoàn người thực hiện quảng cáo với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theo quy định.

Vụ việc cho chân dài đứng trong lồng kính dạo phố để quảng cáo sản phẩm điện thoại, Sở Văn hóa - Thể thao Hà Nội cũng đã xử phạt 6 triệu đồng vì phản cảm, không phù hợp với thuần phong mỹ tục người Việt.

Còn đối với hành vi cho chân dài mặc bikini đón khách, giới thiệu sản phẩm tại siêu thị điện máy; vụ việc cho nhân viên mặc bikini rót bia, bưng đồ ăn tiếp khách của nhà hàng... cơ quan chức năng ngành văn hóa địa phương có sự việc diễn ra cũng đã xử phạt hành chính đối với mỗi trường hợp là 40 triệu đồng căn cứ vào Điều 51, Nghị định 158/2013/NĐ - CP của Chính phủ về “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Văn hóa, Thể thao, Du lịch và Quảng cáo”.

Cả hai sự việc cho nhân viên mặc bikini để quảng cáo, tiếp thị sản phẩm đều được cơ quan chức năng nhấn mạnh đó là “hành vi quảng cáo có nội dung trái với truyền thống lịch sử, văn hoá, thuần phong, mỹ tục Việt Nam”.