Sự ổn định lâu dài là lợi thế cạnh tranh mạnh nhất của Việt Nam

Tham dự có Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc; ông Ousmane Dione - Giám đốc quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam; ông Kyle F. Kelhofer - Giám đốc Khu vực Mê Kông của Tổ chức Tài chính Quốc tế; cùng đại diện các bộ, ngành, cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, nhà tài trợ, các Hiệp hội DN trong nước và nước ngoài.

2016 – năm cộng đồng DN được quan tâm nhiều nhất

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh, năm 2016 có thể coi là “năm DN” của Việt Nam vì đó không chỉ là năm đánh dấu chặng đường vượt qua nhiều khó khăn, thách thức của cộng đồng DN để hướng tới một kỷ nguyên mới của hội nhập, hợp tác, cùng phát triển; mà còn là năm cộng đồng DN nhận được sự quan tâm nhiều nhất của cả hệ thống chính trị và của toàn xã hội nhằm phát triển một lực lượng DN mạnh mẽ, xứng đáng là động lực quan trọng của tăng trưởng và phát triển của đất nước.

Ngay từ những ngày đầu tiên chỉ đạo, điều hành, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã để lại dấu ấn đối với cộng đồng DN bằng sự quan tâm, chia sẻ và bằng hành động quyết tâm đẩy nhanh công cuộc cải cách, cơ cấu lại nền kinh tế, hỗ trợ DN phát triển. Thủ tướng đã khẳng định, Chính phủ sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư và DN phát triển, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng và phát triển của nền kinh tế đất nước cả ở hiện tại và tương lai.

Các chương trình hành động này đang được bước đầu thực thi có hiệu quả, mang lại niềm tin cho cộng đồng DN. Sự thăng hạng của Việt Nam trong các bảng tổng sắp của Ngân hàng Thế giới, của Diễn đàn Kinh tế Thế giới và con số DN thành lập mới vượt ngưỡng 100.000 DN trong năm nay là những minh chứng sống động.

“Nhưng chúng ta không khỏi băn khoăn bởi những khó khăn, thách thức của hội nhập phía trước là không nhỏ bởi mỗi bước tiến bộ của chúng ta vẫn chưa thể sánh được với những bước tiến dài và nhanh của thế giới bởi nhiều DN chưa xây dựng và củng cố được khát vọng lớn mạnh, vươn cao, vươn xa hơn…”, ông Dũng phát biểu.

Nhưng vẫn còn ranh giới giữa hai cộng đồng DN

Diễn đàn đã thảo luận và chỉ ra những rào cản sự phát triển của khu vực DN tư nhân, tìm kiếm những giải pháp và mô hình hợp tác hiệu quả giữa các cơ quan Chính phủ với DN, giữa DN nội địa và DN FDI với DN trong nước.

Các phát biểu ở diễn đàn cho rằng lực lượng DN tư nhân Việt Nam tuy đông đảo, nhưng chưa đủ mạnh và chưa đạt chuẩn quốc tế để tham gia hội nhập hiệu quả. Thu hút FDI vào Việt Nam liên tục phát triển, số lượng DN FDI không ngừng tăng nhanh nhưng vẫn tồn tại khoảng cách giữa các DN FDI và DN tư nhân trong nước; vẫn thiếu sự kết nối và hợp tác giữa hai khu vực DN này. Bên cạnh đó là nỗi lo môi trường ô nhiễm.

Ông Vũ Tiến Lộc – đồng Chủ tịch VBF cho biết, cộng đồng DN đánh giá cao quyết tâm và hành động cải cách của Chính phủ. Tuy vậy, vẫn còn một khoảng cách khá xa về chỉ số môi trường kinh doanh, năng lực cạnh tranh và số lượng DN của nước ta so với các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.

Nhiều chính sách kinh tế còn bất cập, thanh tra, kiểm tra còn chồng chéo, thủ tục hành chính còn phiền hà, thực thi chưa nhất quán, sự thiếu minh bạch của môi trường kinh doanh và chi phí không chính thức còn cao… đang là những mối quan ngại lớn của cộng đồng DN.

Năm 2017 sắp tới sẽ tiếp tục là một năm khó khăn đối với cộng đồng DN. TPP đang trắc trở, xu hướng chống toàn cầu hóa đang gia tăng, khả năng Fed có thể tăng lãi suất và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang ập tới… Những nhân tố đó có thể dẫn tới sự đảo chiều của thương mại và đầu tư quốc tế; sẽ có ảnh hưởng lớn đến các nền kinh tế mới nổi, có độ mở cao, coi xuất khẩu và đầu tư nước ngoài là những động lực tăng trưởng chính như Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đẩy mạnh cải cách thể chế, khơi dậy nội lực, thúc đẩy phát triển mạnh mẽ khu vực kinh tế tư nhân trong nước và kết nối được khu vực này với các chuỗi giá trị toàn cầu, với các FDI chính là chìa khóa của sự phát triển bền vững. Chính phủ đang triển khai chương trình thúc đẩy cải cách thể chế, phát triển khu vực kinh tế tư nhân và việc triển khai thực hiện Luật DN, Luật Đầu tư, trình ra Quốc hội Dự luật DN nhỏ và vừa là những nỗ lực đáng kể…

Nhưng để tạo ra bước phát triển đột phá thực sự, Diễn đàn đề nghị Chính phủ tiếp tục cải cách mạnh mẽ về thể chế, pháp luật. Chính phủ thúc đẩy kết nối DN nhỏ và vừa trong nước với các chuỗi sản xuất cung ứng của các tập đoàn xuyên quốc gia bằng khung khổ pháp luật và chính sách đủ mạnh.

Chúc mừng Việt Nam, ông Tomaso Andreatta - Phó Chủ tịch Hiệp hội DN châu Âu (AmCham) ở Việt Nam phát biểu: Năm 2016 sắp kết thúc, các DN và nhà đầu tư đang được hưởng sự ổn định mà nhiều quốc gia khác trong khu vực phải ghen tỵ. Việc chuyển đổi lãnh đạo diễn ra thuận lợi, tăng trưởng kinh tế ổn định, lạm phát được kiểm soát và tiền tệ được quản lý chặt chẽ. AmCham hy vọng sự ổn định lâu dài sẽ tiếp tục được duy trì vì đây là một trong những lợi thế cạnh tranh mạnh nhất của Việt Nam.

Ông cũng cho biết các thành viên AmCham vẫn lạc quan về triển vọng kinh doanh tại Việt Nam, hơn 70% hội viên cho rằng môi trường DN ở Việt Nam đang dần được cải thiện. Nhưng những kỳ vọng ban đầu của nhà đầu tư tiềm năng đã không thể thực hiện được do những thách thức liên tục trong việc xử lý các vấn đề tham nhũng, các hạn chế về nguồn nhân lực, môi trường pháp lý và cấp phép hoạt động quá phức tạp, nhiều rào cản và không rõ ràng.

“Ô nhiễm môi trường, ô nhiễm không khí, ách tắc giao thông đang là vấn đề mà các nhà đầu tư lo ngại. Có những hội viên chúng tôi đang đắn đo không muốn đưa gia đình sang sinh sống ở Việt Nam, điều này ảnh hưởng không nhỏ đến việc thu hút FDI của Việt Nam”, ông Ken Atkinson - Chủ tịch Hiệp hội DN Anh Quốc tại Việt Nam phát biểu.

Diễn đàn đã thảo luận các vấn đề khác như tăng cường năng lực cạnh tranh, cải thiện nguồn nhân lực, cải thiện cơ sở hạ tầng, cải thiện khả năng tiếp cận vốn và công nghệ của khu vực tư nhân để DN tư nhân Việt Nam phát triển, tự khẳng định mình, tham gia tích cực vào hội nhập, tham gia chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất toàn cầu.

Thủ tướng Chính phủ sẽ có bài phát biểu quan trọng tại Diễn đàn. Thời báo Ngân hàng sẽ tiếp tục cập nhật thông tin từ Diễn đàn và phát biểu quan trọng của Thủ tướng.