Trật tự mới trong ngành dệt may thế giới

Ảnh minh họa

Nhiều yếu tố, như sự tăng giá của đồng USD so với đồng euro, giá dầu mỏ thế giới giảm mạnh, nhiều thỏa thuận thương mại mới được ký kết, biến động của lương nhân công… đã làm thay đổi một cách sâu sắc hình thái phân bố của lĩnh vực này.

Trung Quốc vẫn giữ vững vị trí nhà xuất khẩu hàng dệt may số một thế giới sang châu Âu, nhưng hiện nay họ đang bị cạnh tranh dữ dội, không còn là nhà sản xuất có sức hấp dẫn lớn với những khách hàng đến từ phương Tây.

Một trong những yếu tố có tác động lớn nhất diễn ra năm 2015 là biến động tỷ giá của đồng USD, với mức tăng giá lên tới 20% so với đồng euro. Có thể thấy rất rõ ảnh hưởng của hiệu ứng này đối với thị trường EU. Giá nhập khẩu hàng dệt may chịu sức ép gia tăng, vì phần lớn sản phẩm sản xuất tại Trung Quốc, Bangladesh hay Campuchia đều được tính giá thành theo đồng USD. Do đó, xuất khẩu hàng dệt may Trung Quốc vào EU tăng tới 6,9% về giá trị, nhưng về số lượng lại giảm tới 12,2% vì lý do tỷ giá.

Theo một cuộc điều tra do Viện thời trang Pháp (IFM) thực hiện vào cuối năm 2015, 64% doanh nghiệp phân phối nhận định biến động trên thị trường tiền tệ sẽ khiến giá cả sản phẩm quần áo bán lẻ tại các cửa hàng tăng lên vào năm 2016. Tương tự, 49% người trả lời thăm dò nói rằng vì lý do liên quan đến tỷ giá ngoại tệ, họ sẽ giảm nhập khẩu từ Trung Quốc vào năm nay.

Tuy vậy, một cuộc thăm dò khác nhận định Trung Quốc vẫn duy trì được vị thế là nhà xuất khẩu hàng dệt may lớn nhất vào châu Âu, với kim ngạch ước tính 24 tỷ euro trong các tháng 1-10/2015, vượt xa các nước tiếp theo là Bangladesh (9,47 tỷ euro), Thổ Nhĩ Kỳ (7,7 tỷ euro), Ấn Độ và Campuchia.

Biến động tỷ giá không phải là yếu tố duy nhất gây ra những thay đổi sâu sắc trong dây chuyền cung ứng hàng dệt may. Giá dầu thế giới giảm mạnh đã làm cho giá các loại sợi tổng hợp, hiện chiếm 60% tiêu thụ sợi vải sử dụng trên toàn cầu, trở nên hấp dẫn hơn. Nhờ hiệu ứng domino, giá dầu thấp đẩy nhu cầu sợi cotton (bông) xuống, kéo theo giá của sản phẩm này cũng giảm theo.

10 năm trở lại đây, chi phí nhân công trong lĩnh vực dệt may đã tăng rất nhanh tại Trung Quốc. Đó là lý do giải thích các đơn đặt hàng lớn từ những tập đoàn hay doanh nghiệp hàng đầu thế giới như Zara, H&M, Gap, Uniqlo - chuyển hướng sang các nước châu Á khác như Campuchia, Việt Nam hay Bangladesh để tranh thủ tạo thêm lợi nhuận.

Ông Jean-Francois Limantour, Chủ tịch Hiệp hội lãnh đạo các doanh nghiệp dệt may vùng châu Âu - Địa Trung Hải (Cedith) cho rằng thị trường xuất khẩu vào châu Âu sắp tới sẽ xuất hiện “ba con rồng rất có sức sống” là Việt Nam, Campuchia và Myanmar, nhờ các thỏa thuận ưu đãi thuế quan rất có lợi.

Việt Nam, hiện là nước xuất khẩu quần áo lớn thứ hai vào Mỹ và thứ sáu vào châu Âu, đã ký Tuyên bố về việc chính thức kết thúc đàm phán Hiệp định tự do thương mại với EU hồi tháng 12/2015. Việt Nam có quyền xuất khẩu vào EU miễn thuế hải quan hoàn toàn trong 10 năm nữa.