2025 - năm của những bất ngờ với thị trường tài chính toàn cầu

Năm của sự bất ngờ

Bill Campbell - Giám đốc quỹ DoubleLine đã mô tả năm 2025 là “năm của sự thay đổi và năm của những bất ngờ”, với những biến động lớn đều “đan xen” trong cùng những vấn đề về xung đột địa chính trị, căng thẳng thương mại và nợ công.

“Nếu bạn nói với tôi trước rằng ông Trump sẽ lên nắm quyền và sử dụng các chính sách thương mại rất quyết liệt và thực hiện chúng theo cách ông ấy đã làm, tôi sẽ không ngờ rằng định giá lại chặt chẽ hoặc cao ngất ngưởng như hiện nay”, Campbell nói về sự biến động trên thị trường tài chính toàn cầu.

Quả vậy, thị trường chứng khoán thế giới đã phục hồi mạnh mẽ sau cú sụp đổ do thuế quan "Ngày Giải phóng" hồi tháng Tư. Tính chung chứng khoán toàn cầu đã tăng 21% trong năm 2025, ghi nhận năm thứ 6 liên tiếp đạt mức tăng trưởng hai con số trong 7 năm qua.

Tuy nhiên sự thăng hoa của thị trường chứng khoán trong năm qua chủ yếu do sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI). Song đi kèm sự thăng hoa này là những lời cảnh báo về việc định giá chứng khoán bị đẩy lên quá cao và rủi ro bong bóng liên quan đến AI.

Và nếu nhìn sang những thị trường khác, những bất ngờ sẽ hiện ra. Giá vàng, vốn được xem là một tài sản trú ẩn an toàn khi thị trường biến động, đã tăng gần 65% trong năm qua, mức tăng hàng năm tốt nhất kể từ cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1979. Trong khi đồng USD giảm gần 10%, giá dầu giảm gần 18% và lợi suất trái phiếu tăng vọt trên thị trường nợ.

Theo các chuyên gia, ba lần cắt giảm lãi suất của Fed, những lời chỉ trích của Trump đối với Fed và những lo ngại về nợ công nói chung đều tác động đến thị trường trái phiếu. Kế hoạch chi tiêu trong Đạo luật To và Đẹp của ông Trump đã khiến lợi suất trái phiếu kho bạc 30 năm tăng vọt lên trên 5,1%, đạt mức cao nhất kể từ năm 2007 vào tháng 5. Mặc dù hiện tại đã giảm trở lại mức 4,8%, nhưng khoảng cách ngày càng mở rộng so với lãi suất ngắn hạn mà các nhà ngân hàng gọi là "phần bù kỳ hạn" đang gây nhiều lo ngại.

Lợi suất trái phiếu 30 năm của Nhật Bản cũng tăng trở lại mức cao kỷ lục. Điều tương phản ở đây là sự biến động của thị trường trái phiếu toàn cầu đang ở mức thấp nhất trong 4 năm.

Trên thị trường tiền tệ, sự suy giảm của đồng USD khiến đồng euro tăng gần 14% trong năm 2025 và đồng franc Thụy Sĩ tăng 14,5%. Đồng nhân dân tệ của Trung Quốc vừa vượt qua mốc 7 CNY/USD, trong khi sự sụt giảm của đồng yên kể từ tháng 10 khiến nó giữ nguyên giá trị trong năm.

Sự suy yếu của đồng USD cũng giúp các đồng tiền mới nổi tăng giá mạnh trong năm 2025, trong đó đồng zloty của Ba Lan, đồng krone của Séc và đồng forint của Hungary đều mạnh hơn từ 15% đến 21%, còn đồng peso của Mexico và đồng real của Brazil đều không bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến thương mại và đạt mức tăng trưởng hai chữ số.

“Chúng tôi không nghĩ đây chỉ là hiện tượng ngắn hạn”, Jonny Goulden – Trưởng bộ phận nghiên cứu chiến lược trái phiếu thị trường mới nổi tại J.P. Morgan cho biết. “Chúng tôi nghĩ rằng chu kỳ thị trường gấu đối với các loại tiền tệ thị trường mới nổi, kéo dài 14 năm nay, đã đảo chiều”.

Năm mới, nỗi lo mới

Năm 2025 đã khép lại và năm 2026 đã bắt đầu. Tuy nhiênutheo các chuyên gia, năm 2026 cũng sẽ không phải là một khởi đầu yên bình.

Ông Trump đã bắt đầu chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 và dự kiến ​​sẽ sớm bổ nhiệm người kế nhiệm Chủ tịch Fed Jerome Powell khi nhiệm kỳ của ông này kết thúc vào tháng 5/2026. Hiện các ứng cử viên hàng đầu cho vị trí Chủ tịch Fed nhiệm kỳ tới đều là những người thân cận và có quan điểm khá giống ông Trump về lãi suất. Điều đó không khỏi khiến nhiều người lo ngại về tính độc lập của Fed cũng như việc Fed có thể ôn hoà hơn.

Hiện Fed đang được dự kiến sẽ tiếp tục cắt giảm lãi suất thêm ít nhất là hai lần nữa trong năm 2026, trong khi nhiều NHTW lớn khác đã phát đi tín hiệu kết thúc cắt giảm, thậm chí một số còn có thể tăng lãi suất. Chính sự phân kỳ chính sách tiền tệ giữa Fed và các NHTW lớn, cộng thêm nỗi lo về thâm hụt ngân sách của Mỹ, tính độc lập của Fed được dự báo sẽ khiến đồng USD tiếp tục suy yếu trong năm nay.

Bên cạnh đó, các nhà đầu tư sẽ theo dõi sát diễn biến của hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc, bởi sự tăng trưởng mạnh hay yếu của hai nền kinh tế này có ảnh hưởng rất mạnh tới kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu.

Một tâm điểm chú ý khác là các điểm nóng xung đột địa chính trị toàn cầu bởi chúng cũng sẽ ảnh hưởng mạnh tới các thị trường. Và rồi còn tất cả những điều chưa biết về trí tuệ nhân tạo (AI).

Matt King - Người sáng lập Satori Insights cho biết, thị trường đang bước vào năm 2026 trong một tình hình "đáng chú ý" về mặt định giá... "Luôn tồn tại rủi ro rằng chúng ta đang đẩy giới hạn của những gì tiền dễ dãi có thể làm được”, King nói.

“Bạn đã bắt đầu thấy những vết nứt xuất hiện, về sự tăng trưởng của phí bảo hiểm kỳ hạn (trên thị trường trái phiếu), về việc bitcoin đột ngột giảm giá và về đợt tăng giá vàng đang diễn ra”.