Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

AI tái định hình ngành Ngân hàng: Thu hẹp phòng giao dịch, cắt giảm nhân sự

Quỳnh Trang
Quỳnh Trang  - 
Từng có thời, độ phủ chi nhánh và phòng giao dịch được xem là biểu tượng sức mạnh của một ngân hàng. Nhà băng nào sở hữu mạng lưới rộng, hiện diện ở nhiều tuyến phố trung tâm, đồng nghĩa với vị thế lớn mạnh và khả năng tiếp cận khách hàng vượt trội. Nhưng chỉ sau vài năm chuyển đổi số bùng nổ, thực tế ấy đang đảo chiều.
aa
Đấu trí tài chính tuần 48: Câu hỏi liên quan đến lịch sử hình thành và chức năng của Ngân hàng Quốc gia Việt Nam Kiosk thông minh: Lực đẩy "kép" cho hành chính xanh và tài chính số Tăng cường kết nối, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp trong ngành giáo dục

Thay đổi bắt nguồn từ hành vi khách hàng

Trong kỷ nguyên AI, nhiều ngân hàng không còn xem việc mở rộng điểm giao dịch vật lý là ưu tiên. Thay vào đó, họ âm thầm đóng cửa phòng giao dịch, tinh giản bộ máy, cắt giảm hàng nghìn nhân sự và dồn nguồn lực cho công nghệ, dữ liệu cùng các nền tảng số. Có thể thấy, một cuộc tái cấu trúc âm thầm nhưng sâu sắc đang diễn ra trong ngành Ngân hàng.

Trong quý I/2026, VietinBank tiếp tục thu hẹp mạng lưới khi giảm thêm 18 phòng giao dịch. Nếu tính trong hơn một năm qua, ngân hàng này đã đóng cửa tổng cộng 126 phòng giao dịch, dù số lượng chi nhánh gần như giữ nguyên. Theo báo cáo thường niên 2025, VietinBank tiến hành rà soát hiệu quả hoạt động toàn hệ thống, sáp nhập nhiều bộ phận có chức năng tương đồng nhằm tinh gọn vận hành, giảm đầu mối trung gian và chuyển dịch nhân sự sang mảng kinh doanh.

AI tái định hình ngành Ngân hàng: Thu hẹp phòng giao dịch, cắt giảm nhân sự
AI đang tái định hình cấu trúc ngành Ngân hàng

Không chỉ VietinBank, làn sóng thu hẹp mạng lưới đang lan rộng toàn ngành. Agribank giảm chi nhánh và phòng giao dịch, BIDV cắt giảm điểm hiện diện vật lý, Vietcombank dừng hoạt động hàng chục điểm giao dịch trong năm 2025. Ở khối ngân hàng tư nhân, Sacombank, VCBNeo cũng thu hẹp đáng kể số lượng phòng giao dịch truyền thống.

Nếu cách đây một thập kỷ, ngân hàng đua nhau mở chi nhánh để giành thị phần thì hiện nay, họ lại cạnh tranh bằng ứng dụng số, trải nghiệm người dùng và năng lực công nghệ. Thay vì đầu tư mặt bằng “vàng”, nhiều nhà băng đang rót hàng nghìn tỷ đồng cho AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và tự động hóa.

Theo chị Oanh Bùi, Giám đốc thúc đẩy Mạng lưới của VIB, trước đây hình ảnh quen thuộc của nhân viên ngân hàng gắn liền với quầy giao dịch và các thao tác nghiệp vụ lặp đi lặp lại. Nhưng làn sóng số hóa đang tái định hình vai trò ấy một cách mạnh mẽ. Trọng tâm công việc không còn đơn thuần là xử lý giao dịch tại quầy, mà chuyển sang tư vấn giá trị, xây dựng trải nghiệm và đồng hành cùng khách hàng trên nền tảng số.

Nói cách khác, cán bộ ngân hàng ngày nay không còn chỉ là người “thực hiện nghiệp vụ”, mà phải trở thành “người đồng hành tài chính”. Họ buộc phải biết khai thác dữ liệu, sử dụng công nghệ và tận dụng các công cụ số để phục vụ khách hàng nhanh hơn, cá nhân hóa hơn và hiệu quả hơn.

Sự chuyển dịch này phản ánh một thực tế rõ ràng, hành vi của khách hàng đã thay đổi. Chỉ vài năm trước, việc mở tài khoản, gửi tiết kiệm hay đăng ký khoản vay vẫn gắn với hình ảnh người dân xếp hàng tại quầy. Nhưng hiện nay, phần lớn nhu cầu tài chính có thể xử lý ngay trên điện thoại. Từ chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, đầu tư, mua bảo hiểm cho đến vay tiêu dùng, mọi thao tác đều được số hóa.

Số liệu thống kê cho thấy, hơn 95% giao dịch hiện nay đã được thực hiện trên kênh số. Riêng hệ thống của NAPAS, vào những thời điểm cao điểm, xử lý trên 40 triệu giao dịch mỗi ngày. Tính trên toàn hệ thống ngân hàng, giá trị giao dịch thanh toán mỗi ngày đạt khoảng 800.000 tỷ đồng, tương đương trên 30 tỷ USD được luân chuyển qua các hệ thống thanh toán.

Đến nay, khoảng 88% người trưởng thành đã có tài khoản ngân hàng và toàn bộ các tài khoản này đều đã được xác thực với cơ sở dữ liệu căn cước công dân, tạo nền tảng quan trọng để thực hiện giao dịch an toàn trên môi trường số.

TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh nhận định, xu hướng tinh gọn mạng lưới xuất phát từ sự bùng nổ công nghệ và thay đổi sâu sắc trong hành vi khách hàng. Theo ông Linh, người dùng hiện giao dịch gần như hoàn toàn trực tuyến và ngày càng tin tưởng các nền tảng online nhờ công nghệ bảo mật nhiều lớp, xác thực sinh trắc học cùng các tiêu chuẩn an toàn quốc tế. Khi lượng khách đến quầy giảm mạnh, việc duy trì hàng trăm phòng giao dịch với chi phí thuê mặt bằng, điện nước và nhân sự khổng lồ trở thành bài toán kém hiệu quả.

AI tái định hình cấu trúc lao động của ngành Ngân hàng

Cùng với việc đóng cửa hàng loạt phòng giao dịch, ngân hàng cũng tiến hành cắt giảm nhân sự. Báo cáo tài chính quý I/2026 của 28 ngân hàng niêm yết cho thấy tổng số lao động đã giảm hơn 3.000 người chỉ trong ba tháng đầu năm. Riêng Sacombank cắt giảm tới khoảng 2.700 nhân sự. Chị Thu Hà, nhân viên ngân hàng cho biết, trước đây, quầy của chị luôn kín khách từ sáng đến chiều. Những ngày cuối tháng, khách xếp hàng lấy số thứ tự kéo dài ra tận cửa. Nhưng khoảng ba năm gần đây, mọi thứ thay đổi nhanh chóng.

“Lượng khách tới quầy giảm rất mạnh. Người trẻ hầu như làm hết trên app. Có ngày cả buổi sáng chỉ vài khách lớn tuổi tới gửi tiết kiệm hoặc rút tiền mặt”, chị kể.

Theo ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc TPBank, các công việc mang tính lặp lại như nhập liệu hoặc xử lý hồ sơ thủ công đang dần được thay thế bằng công nghệ. Những quy trình trước đây mất hàng giờ xử lý nay chỉ còn tính bằng giây nhờ tự động hóa.

Ông Phạm Hồng Hải, Tổng giám đốc OCB cho biết thêm, trong nhiều năm qua, các ngân hàng đã đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng AI vào vận hành. Nhờ đó, phần lớn giao dịch đơn giản hiện được thực hiện trực tuyến và tự động hóa hoàn toàn, làm giảm đáng kể nhu cầu nhân lực tại quầy.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là dù cắt giảm nhân sự ở nhiều mảng truyền thống, các ngân hàng lại đồng thời tăng tốc tuyển dụng nhân lực công nghệ cao. Những vị trí liên quan đến dữ liệu, AI, an ninh mạng, phát triển sản phẩm số đang trở thành vị trí hot trên thị trường tuyển dụng. Điều đó cho thấy AI không hoàn toàn thay thế con người, mà đang thay thế những công việc đơn giản, lặp lại. Người lao động nào không thích nghi sẽ bị đào thải nhanh chóng.

Tuy nhiên, Chủ tịch TPBank Đỗ Minh Phú lưu ý rằng AI cần được kiểm soát chặt chẽ để tránh sai sót lan rộng. Theo ông, yêu cầu với nhân sự ngân hàng hiện nay không chỉ là chuyên môn nghiệp vụ mà còn phải có khả năng kiểm chứng công nghệ và ra quyết định dựa trên dữ liệu.

Ở góc độ quản lý, Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng cho rằng AI đang mở ra cơ hội rất lớn cho ngành Ngân hàng, từ tự động hóa quy trình, chấm điểm tín dụng, chăm sóc khách hàng cho tới phát hiện giao dịch bất thường, phòng chống gian lận và rửa tiền.

Tuy nhiên, AI cũng kéo theo hàng loạt rủi ro mới như deepfake, giả mạo danh tính, thiên lệch thuật toán, mô hình “hộp đen” hay lừa đảo cá nhân hóa. Đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, rủi ro không chỉ nằm ở hệ thống công nghệ mà còn ở hành vi người dùng, dữ liệu cá nhân và khả năng tội phạm lợi dụng niềm tin của khách hàng để thực hiện gian lận.

Bởi vậy, theo lãnh đạo NHNN, định hướng sắp tới là thúc đẩy ứng dụng AI có trách nhiệm, đặt trên nền tảng quản trị rủi ro, bảo vệ dữ liệu và lấy khách hàng làm trung tâm. AI có thể hỗ trợ, khuyến nghị và cảnh báo, nhưng không được làm mờ trách nhiệm cuối cùng của con người.

Theo Phó Thống đốc, NHNN luôn nhất quán quan điểm khuyến khích đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số, nhưng đổi mới phải đi đôi với an toàn; phát triển phải đi đôi với kiểm soát rủi ro; tiện ích cho khách hàng phải đi đôi với bảo vệ khách hàng.

Trước thực trạng đó, Thủ tướng Chính phủ đã ký một quyết định quan trọng liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Trên cơ sở đó, ngành Ngân hàng sẽ ban hành các quy định theo hướng quản trị AI có trách nhiệm (Responsible AI), đặc biệt đối với những hoạt động mang tính quyết định như phê duyệt giao dịch, quyết định cho vay hay dừng giao dịch.

Đây đều là những ứng dụng AI có tác động trực tiếp đến quyền lợi của khách hàng và sự an toàn của hệ thống, vì vậy, không thể triển khai một cách thiếu kiểm soát hoặc không đủ độ tin cậy. NHNN dự kiến sẽ sớm ban hành một thông tư riêng về AI để tạo hành lang pháp lý cho lĩnh vực này, Phó Thống đốc cho biết.

Quỳnh Trang

Tin liên quan

Tin khác

Agribank Đông Gia Lai, đồng vốn nâng bước tam nông

Agribank Đông Gia Lai, đồng vốn nâng bước tam nông

Giữa tháng 11, nắng Tây Nguyên trải vàng trên những triền đồi, sắc hoa dã quỳ rực rỡ dọc các cung đường từ Mang Yang về vùng ven Pleiku. Mùa thu hoạch cà phê đang đến gần, những vườn cây ăn trái bước vào chu kỳ chăm sóc mới. Trong nhịp điệu sản xuất ấy, dòng vốn tín dụng của Agribank Đông Gia Lai đang lặng lẽ tìm đến từng nông hộ, tiếp sức cho những mùa vụ, mở rộng sinh kế và góp phần tạo động lực tăng trưởng cho kinh tế địa phương.
Cổ đông ABBank sắp được quyền mua thêm 50% và nhận cổ phiếu thưởng 12%

Cổ đông ABBank sắp được quyền mua thêm 50% và nhận cổ phiếu thưởng 12%

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa cấp Giấy chứng nhận đăng ký chào bán thêm cổ phiếu ra công chúng cho cổ đông hiện hữu của ABBank với tỷ lệ thực hiện quyền 50%. Cùng ngày, UBCKNN cũng có văn bản xác nhận đã nhận đủ tài liệu báo cáo phát hành cổ phiếu tăng vốn từ nguồn vốn chủ sở hữu với tỷ lệ 12%.
Phát triển dịch vụ ngân hàng từ nhu cầu thực tiễn

Phát triển dịch vụ ngân hàng từ nhu cầu thực tiễn

Trong giai đoạn 2026-2030, chiến lược tài chính toàn diện đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các ngân hàng trong việc đổi mới phương thức phục vụ, khai thác hiệu quả dữ liệu và phát triển sản phẩm sát với nhu cầu, điều kiện thực tế của từng nhóm khách hàng nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả sử dụng dịch vụ. Xung quanh vấn đề này, Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
Đổi mới xếp hạng ngân hàng theo hướng toàn diện hơn

Đổi mới xếp hạng ngân hàng theo hướng toàn diện hơn

Việc Ngân hàng Nhà nước đề xuất điều chỉnh tiêu chí xếp hạng tổ chức tín dụng không chỉ nhằm phù hợp với sự gia tăng quy mô của hệ thống ngân hàng, mà còn hướng tới đánh giá thực chất hơn khả năng thanh khoản, chất lượng nguồn vốn và năng lực chống chịu rủi ro. Đây cũng là thay đổi đáng chú ý trong việc gắn các chuẩn mực an toàn với hoạt động quản trị của từng ngân hàng.
NAPAS hợp tác mở rộng thanh toán QR xuyên biên giới tại các điểm đến du lịch

NAPAS hợp tác mở rộng thanh toán QR xuyên biên giới tại các điểm đến du lịch

Ngày 20/11, Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) tổ chức Lễ ký kết các Biên bản ghi nhớ hợp tác với Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội, Bảo tàng Hà Nội và Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm mở rộng mạng lưới chấp nhận thanh toán xuyên biên giới qua mã QR (VietQRGlobal) trong lĩnh vực du lịch.
ACB bố cáo thay đổi địa điểm PGD Bình Chánh

ACB bố cáo thay đổi địa điểm PGD Bình Chánh

BIC chi trả 40 triệu đồng quyền lợi bảo hiểm cho khách hàng bị lừa đảo trực tuyến

BIC chi trả 40 triệu đồng quyền lợi bảo hiểm cho khách hàng bị lừa đảo trực tuyến

Tổng Công ty Bảo hiểm BIDV (BIC) đã hoàn tất thủ tục chi trả 40 triệu đồng quyền lợi bảo hiểm an ninh mạng Bảo An Tài khoản cho hai khách hàng tại Hà Nội và An Giang. Sự đồng hành kịp thời từ BIC đã góp phần san sẻ gánh nặng tài chính, giúp khách hàng giảm thiểu tổn thất trước các chiêu trò lừa đảo trực tuyến.
Xếp hạng tổ chức tín dụng tiến gần hơn chuẩn mực quốc tế

Xếp hạng tổ chức tín dụng tiến gần hơn chuẩn mực quốc tế

Dự thảo sửa đổi Thông tư 21/2025/TT-NHNN bổ sung nhiều tiêu chí theo chuẩn mực Basel III và thông lệ quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng đánh giá, xếp hạng và giám sát an toàn hoạt động của các TCTD.
Chính sách tín dụng ưu đãi hỗ trợ vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Chính sách tín dụng ưu đãi hỗ trợ vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký Nghị định số 416/2026/NĐ-CP ngày 19/11/2026 quy định về chính sách tín dụng ưu đãi hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Cho vay dựa trên dòng tiền: Mở rộng cơ hội tiếp cận vốn cho doanh nghiệp

Cho vay dựa trên dòng tiền: Mở rộng cơ hội tiếp cận vốn cho doanh nghiệp

Lịch sử thanh toán, doanh thu qua tài khoản và các khoản phải thu đang được một số ngân hàng sử dụng để đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Việc mở rộng cho vay dựa trên dòng tiền có thể giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động hiệu quả nhưng hạn chế về tài sản thế chấp có thêm cơ hội tiếp cận vốn, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về quản trị rủi ro tín dụng.