Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Ba khía cạnh cần quan tâm khi sửa Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt

Lê Đỗ
Lê Đỗ  - 
Ngày 27/12/2023 tại Hà Nội, Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức tọa đàm “Góp ý xây dựng dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi).
aa
Sửa đổi Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt cần được cân nhắc kỹ
Ba khía cạnh cần quan tâm khi sửa Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt

Tại Nghị quyết số 115/NQ-CP về phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật trong tháng 7/2023, Chính phủ đã giao Bộ Tài chính hoàn thiện hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) để tổng hợp vào đề nghị của Chính phủ bổ sung Chương trình xây dựng Luật, pháp lệnh năm 2024 của Quốc hội; trình Quốc hội cho ý kiến luật này tại Kỳ họp thứ 7 (tháng 5/2024) và thông qua tại Kỳ họp thứ 8 (tháng 10/2024).

Trong bối cảnh đó, báo Đại biểu Nhân dân tổ chức tọa đàm “Góp ý xây dựng dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi)” nhằm ghi nhận ý kiến, đề xuất chính sách của các đại biểu Quốc hội, chuyên gia kinh tế, cộng đồng doanh nghiệp, qua đó góp phần vào quá trình hoàn thiện chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt.

Tại tọa đàm, các diễn giả khẳng định, từ năm 2008 đến nay, Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt qua 4 lần được sửa đổi, bổ sung đã đi vào cuộc sống và tác động tích cực đến nhiều mặt kinh tế - xã hội.

Bà Nguyễn Thị Mai Phương, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội
Bà Nguyễn Thị Mai Phương, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội

“Dù còn một số hạn chế nhất định song có thể nói Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt không chỉ đóng góp cho nguồn thu cho ngân sách mà còn là công cụ chính sách hiệu quả để định hướng sản xuất và tiêu dùng của xã hội”, bà Nguyễn Thị Mai Phương, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội nhận xét.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt còn một số hạn chế như: đối tượng chịu thuế còn hẹp so với thông lệ quốc tế; một số quy định về đối tượng chịu thuế, đối tượng không chịu thuế, mô tả mặt hàng tại Biểu thuế chưa thực sự rõ ràng, dẫn đến vướng mắc trong thực hiện. Cùng với đó, thuế suất thuế với một số mặt hàng ảnh hưởng đến sức khoẻ và xã hội chưa đạt được mục tiêu hạn chế tiêu dùng…

Từ thực tế đó các diễn giả tại tọa đàm nhấn mạnh, sửa Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt là cần thiết để phát huy hơn nữa vai trò của sắc thuế này theo đúng chủ trương và định hướng của Đảng, Nhà nước về hoàn thiện chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt nhằm điều tiết tiêu dùng phù hợp xu hướng tiêu dùng trong xã hội theo hướng bảo vệ sức khỏe Nhân dân và bảo vệ môi trường, bảo đảm huy động hợp lý nguồn lực cho ngân sách nhà nước và phù hợp xu hướng cải cách thuế của quốc tế. Việc sửa đổi Luật cần bảo đảm khắc phục vướng mắc, bất cập trong thực tiễn thi hành Luật.

Bà Nguyễn Thị Cúc
Bà Nguyễn Thị Cúc

Theo bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, quá trình sửa Luật phải cân đối cả ba khía cạnh: Sức khỏe của Nhân dân và cộng đồng; thu ngân sách nhà nước và tạo điều kiện để doanh nghiệp phục hồi và phát triển tốt hơn.

Tại Nghị quyết số 115/NQ-CP, Chính phủ đã cơ bản thống nhất với 7 nhóm chính sách khi xây dựng Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi). Đó là hoàn thiện các quy định về: đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt; đối tượng không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt; căn cứ tính thuế; giá tính thuế; thuế suất; hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt và hoàn thiện quy định về điều khoản thi hành.

Đối với chính sách hoàn thiện quy định về căn cứ tính thuế và thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt, Chính phủ đề nghị Bộ Tài chính xây dựng phương pháp tính thuế hỗn hợp (thuế suất theo tỷ lệ phần trăm và mức thuế tuyệt đối) đối với rượu, bia theo Chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2030 của Thủ tướng Chính phủ, phù hợp với xu hướng cải cách thuế của quốc tế; xây dựng giải pháp điều chỉnh tăng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với rượu, bia, thuốc lá ở mức thuế suất phù hợp, theo lộ trình trên cơ sở bảo đảm mục tiêu thuế tiêu thụ đặc biệt góp phần định hướng sản xuất, hạn chế sử dụng các sản phẩm không có lợi cho sức khỏe.

PGS.TS. Đinh Trọng Thịnh
PGS.TS. Đinh Trọng Thịnh

Theo PGS.TS. Đinh Trọng Thịnh, Chuyên gia kinh tế, mô hình thuế hỗn hợp ngày càng được nhiều quốc gia áp dụng. Tính đến năm 2018, đã có 62 quốc gia áp dụng thuế hỗn hợp (tăng từ 55 quốc gia năm 2008). Trong ASEAN, Thái Lan, Malaysia và Philippines đã triển khai mô hình thuế hỗn hợp với một số danh mục đồ uống có cồn.

TS. Đặng Thị Thu Hoài
TS. Đặng Thị Thu Hoài

TS. Đặng Thị Thu Hoài, Trưởng ban Ban Nghiên cứu kinh tế ngành và lĩnh vực, CIEM cho rằng: “Không phải ngẫu nhiên các nước phát triển áp dụng mô hình thuế hỗn hợp. Chúng tôi đã có một số nghiên cứu về vấn đề này và kết quả nghiên cứu cho thấy đã đến lúc Việt Nam áp dụng thuế hỗn hợp với đồ uống có cồn thay cho thuế tương đối hiện nay. Vấn đề quan trọng là điều kiện và cách thức triển khai cụ thể như thế nào”.

Chia sẻ kết quả nghiên cứu của CIEM về hiệu quả của thuế hỗn hợp, bà Hoài cho biết, áp dụng phương pháp thuế hỗn hợp sẽ khiến giá sản phẩm rượu ở phân khúc cao cấp rẻ hơn tương đối so với chính nó nếu áp thuế tương đối. Như vậy, người tiêu dùng sẽ chuyển sang sử dụng nhóm sản phẩm đồ uống có cồn với chất lượng tốt hơn, hạn chế việc sử dụng các sản phẩm rẻ tiền, không rõ nguồn gốc, không bảo đảm chất lượng an toàn thực phẩm… và do đó tăng thêm nguồn thu ngân sách từ khu vực đồ uống có cồn chính thức. Kết quả ước lượng cho thấy, thuế hỗn hợp giúp tăng thu ngân sách khoảng 25% so với thuế tương đối.

Bà Đặng Ngọc Hương
Bà Đặng Ngọc Hương

Trong khi đó theo bà Đặng Ngọc Hương, Tiểu ban Rượu vang và rượu mạnh, Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (Eurocham) cho biết, trước đây phương pháp thuế tương đối là phù hợp với Việt Nam, vì ưu điểm là tự động điều chỉnh theo lạm phát, giảm thiểu việc điều chỉnh thuế thường xuyên; thuận lợi cho việc thu và quản lý thuế. Tuy nhiên, thuế tương đối không mang lại hiệu quả mong muốn trong việc giảm tiêu thụ sản phẩm và có thể hướng người tiêu dùng đến việc tiêu thụ các sản phẩm chất lượng thấp, bất hợp pháp.

Theo bà Đặng Ngọc Hương, thuế tiêu thụ đặc biệt hướng đến ba mục tiêu - sức khỏe người tiêu dùng, ngân sách, bảo đảm công bằng giữa các doanh nghiệp. Tùy việc đặt mục tiêu cao hơn để Việt Nam lựa chọn mô hình thuế phù hợp. Để bảo đảm sức khỏe người tiêu dùng thì thuế tuyệt đối là tốt nhất, nhưng với điều kiện của Việt Nam thì chưa nên áp dụng vì có thể gây khó khăn cho doanh nghiệp nội địa.

“Chúng ta cần một bước chuyển, đó là mô hình thuế hỗn hợp và mô hình này khả thi trong điều kiện hiện nay của Việt Nam”, bà Hương nhận định. Dẫn trường hợp Philippines khi chuyển sang áp dụng thuế hỗn hợp gặp một số khó khăn, song bà Hương cho biết, nước này đã giảm được lượng tiêu thụ cồn của người dân, đồng thời giải quyết được vấn đề công bằng giữa sản phẩm quốc nội và sản phẩm nhập khẩu.

Bà Nguyễn Thị Cúc chia sẻ, xu hướng áp dụng thuế hỗn hợp với đồ uống có cồn đã rõ, bởi đây là phương pháp tiên tiến của thế giới. Hơn nữa, Quyết định số 508/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược Cải cách hệ thống thuế đến năm 20230 đã yêu cầu nghiên cứu áp dụng kết hợp giữa thuế suất theo tỷ lệ và mức thuế tuyệt đối đối với một số hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Và mới đây, Nghị quyết số 115 của Chính phủ đã định hướng vấn đề này. Tuy nhiên, việc áp dụng thuế hỗn hợp phải có lộ trình cụ thể và công khai để doanh nghiệp có sự chuẩn bị tốt nhất.

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) khi được ban hành dự kiến sẽ tác động mạnh đến hành vi của người tiêu dùng cũng như hoạt động của doanh nghiệp và ngân sách nhà nước. Các diễn giả tham dự tọa đàm kỳ vọng, sau lần sửa đổi này, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ phát huy cao hơn nữa vai trò với đời sống, kinh tế - xã hội; bảo đảm môi trường kinh doanh ổn định, thuận lợi; hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp cũng như phù hợp với thông lệ quốc tế.
Lê Đỗ

Tin liên quan

Tin khác

Lắng nghe nông dân: Gỡ điểm nghẽn đất đai, vốn và công nghệ cao

Lắng nghe nông dân: Gỡ điểm nghẽn đất đai, vốn và công nghệ cao

Không chỉ tăng sản lượng, nông nghiệp giai đoạn mới phải nâng giá trị nông sản, cải thiện thu nhập, ổn định sinh kế và thu hẹp khoảng cách nông thôn - thành thị.
Đưa

Đưa 'mạch máu' giao thông góp sức cho mục tiêu tăng trưởng

Hạ tầng giao thông là bộ phận chủ yếu của kết cấu hạ tầng kinh tế, vừa là nền tảng phát triển kinh tế - xã hội, vừa là cầu nối hội nhập quốc tế. Một hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại, đồng bộ sẽ trở thành chất xúc tác mạnh mẽ, thúc đẩy các hoạt động của nền kinh tế phát triển nhanh chóng.
Tạo động lực đầu tư từ thị trường carbon

Tạo động lực đầu tư từ thị trường carbon

Thị trường carbon đang mở ra hướng tiếp cận mới trong huy động nguồn lực cho chuyển đổi xanh tại Việt Nam. Thông qua cơ chế định giá phát thải, doanh nghiệp có thêm động lực đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và đầu tư giảm phát thải. Tuy nhiên, để những cơ hội này chuyển hóa thành dòng vốn thực tế, thị trường cần được vận hành minh bạch, đồng thời bảo đảm tính khả thi về tài chính của các dự án đầu tư.
VN-Index mất mốc 1.730 điểm, dòng tiền tiếp tục đứng ngoài

VN-Index mất mốc 1.730 điểm, dòng tiền tiếp tục đứng ngoài

Áp lực bán gia tăng tại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn cùng sự suy yếu của mặt bằng giá midcap khiến VN-Index mất hơn 10 điểm trong phiên 17/11. Thanh khoản khớp lệnh tiếp tục co hẹp, phản ánh tâm lý thận trọng của dòng tiền.
WB gắn đầu tư khí hậu với mục tiêu tạo việc làm tại COP31

WB gắn đầu tư khí hậu với mục tiêu tạo việc làm tại COP31

Nhóm Ngân hàng Thế giới đang thúc đẩy đầu tư khí hậu gắn với mục tiêu tạo việc làm, cải thiện sinh kế và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước biến đổi khí hậu.
Cánh cửa để đổi mới sáng tạo, tạo đà cho doanh nghiệp công nghệ bứt phá

Cánh cửa để đổi mới sáng tạo, tạo đà cho doanh nghiệp công nghệ bứt phá

Để hiện thực hóa khát vọng đưa khoa học, công nghệ trở thành động lực tăng trưởng then chốt, việc thiết lập hành lang pháp lý thử nghiệm linh hoạt song hành cùng nguồn vốn mồi chia sẻ rủi ro đang trở thành yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn.
Công nghiệp bán dẫn: Không thể chỉ thu hút đầu tư, phải làm chủ công nghệ

Công nghiệp bán dẫn: Không thể chỉ thu hút đầu tư, phải làm chủ công nghệ

Việt Nam đặt mục tiêu phát triển công nghiệp bán dẫn, nhưng muốn tiến sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu cần đột phá R&D, nhân lực và năng lực làm chủ công nghệ.
Cụm công nghiệp An Phụ: Đón làn sóng đầu tư, mở rộng không gian sản xuất tại Hải Phòng

Cụm công nghiệp An Phụ: Đón làn sóng đầu tư, mở rộng không gian sản xuất tại Hải Phòng

Với hạ tầng đồng bộ, diện tích linh hoạt, Cụm công nghiệp An Phụ hướng tới thu hút doanh nghiệp nhỏ và vừa, thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng.
Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,57% so với cùng kỳ, cho thấy áp lực lạm phát vẫn hiện hữu trong bối cảnh giá năng lượng, nguyên vật liệu và nhu cầu tiêu dùng cuối năm tiềm ẩn nhiều biến động. Yêu cầu đặt ra là phát huy hiệu quả các chính sách hỗ trợ, đồng thời chủ động ứng phó với những rủi ro lạm phát trong và ngoài nước.
Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch đầu tuần (16/11) trong sắc đỏ áp đảo, khi nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI), tiếp tục chịu sức ép bán tháo. Những lo ngại liên quan đến biến động nhân sự cấp cao tại Nvidia, triển vọng ngành AI và khả năng điều chỉnh chính sách tiền tệ đã khiến nhà đầu tư gia tăng tâm lý phòng thủ.