Bộ Công an góp ý Dự thảo sửa đổi Nghị định 24 về quản lý thị trường vàng

Nghị định không tạo “rào cản” cho hoạt động kinh doanh vàng của doanh nghiệp

Theo Bộ Công an, Dự thảo Nghị định đề cập nhiều hình thức giấy phép, nguy cơ xuất hiện cơ chế “giấy phép mẹ” tạo ra nhiều “giấy phép con”. Cơ chế cấp hạn ngạch sản xuất vàng miếng, nhập khẩu vàng nguyên liệu theo từng năm, từng lần dễ dẫn đến tiêu cực trong cấp phép, nguy cơ tập trung độc quyền sản xuất vàng miếng, nhập khẩu, phân phối vàng nguyên liệu vào nhóm đơn vị được cấp phép. Đồng thời, điều này sẽ gây khó khăn trong quản lý việc sản xuất, nhập khẩu vượt hạn mức và việc mua bán giấy phép/hạn ngạch, nếu thiếu cơ chế quản lý, giám sát, hậu kiểm chặt chẽ.

Ngoài ra, Bộ Công an cho rằng các “giấy phép con” khác như giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ, giấy phép tạm nhập vàng nguyên liệu để tái xuất sản phẩm... có thể tăng áp lực về thủ tục hành chính, tạo rào cản cho hoạt động kinh doanh vàng của doanh nghiệp.

Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các bộ, ngành

Đối với vấn đề này, theo NHNN, bám sát chỉ đạo của Tổng Bí thư tại Thông báo số 211-TB/VPTW ngày 30/5/2025 về việc xoá bỏ cơ chế độc quyền nhà nước về sản xuất vàng miếng một cách có kiểm soát, trên nguyên tắc Nhà nước vẫn quản lý hoạt động sản xuất vàng miếng, dự thảo nghị định quy định các điều kiện cấp phép sản xuất vàng miếng với mục tiêu lựa chọn các doanh nghiệp, NHTM có đủ năng lực tài chính, tuân thủ pháp luật về hoạt động kinh doanh. vàng để thực hiện việc sản xuất vàng miếng. Đại diện NHNN cho rằng, việc quản lý hoạt động kinh doanh vàng, thông qua cơ chế cấp phép trong giai đoạn hiện nay là phù hợp.

Về quy trình thực hiện, NHNN xây dựng, điều chỉnh tổng hạn mức hàng năm đối với việc xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng, nhập khẩu vàng nguyên liệu của các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại trên cơ sở tình hình kinh tế vĩ mô và mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ; quy mô dự trữ ngoại hối nhà nước; tình hình thực hiện hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng, vàng nguyên liệu. Trên cơ sở tổng hạn mức hàng năm, NHNN cấp hạn mức hàng năm cho doanh nghiệp, NHTM theo quy mô, vốn điều lệ của doanh nghiệp, NHTM, tình hình xuất, nhập khẩu vàng miếng, vàng nguyên liệu của các năm trước (nếu có) và nhu cầu của doanh nghiệp, NHTM.

Theo giải trình của NHNN, việc xây dựng cơ chế cấp hạn mức hàng năm và cấp giấy phép từng lần là cần thiết để NHNN quản lý hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu của các doanh nghiệp, NHTM đúng mục đích, nhu cầu hoạt động. Đồng thời, đây là căn cứ để tính toán, phân bổ, phân bổ lại, điều chỉnh hạn mức cho các năm/kỳ tiếp theo.

Ngoài ra, NHNN dự kiến cung cấp thủ tục hành chính cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu từng lần theo phương thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình, giúp tổ chức, cá nhân cắt giảm chi phí, tiết kiệm thời gian và nguồn lực, không làm “tăng áp lực” về thủ tục hành chính, không tạo “rào cản” cho hoạt động kinh doanh vàng của doanh nghiệp.

Đề xuất ghi số sê-ri vàng miếng vào chứng từ giao dịch vàng

Liên quan tới nội dung được nhiều nhà đầu tư quan tâm về thành lập Sở giao dịch vàng quốc gia hoặc Sàn giao dịch vàng trong Trung tâm tài chính quốc tế, Bộ Công an nhận thấy Dự thảo Nghị định và các văn bản kèm theo không đề cập đến nguồn lực vàng trong dân và lộ trình, vì vậy đề xuất NHNN xem xét, bổ sung nhằm tạo tiền đề pháp lý cho lộ trình thực hiện sau này.

Về ý kiến này, NHNN cho biết, theo thông báo số 211-TB/VPTW, NHNN sẽ tập trung nghiên cứu một số giải pháp để sớm áp dụng theo lộ trình, trong đó nghiên cứu kỹ lưỡng, tham khảo kinh nghiệm quốc tế để đề xuất triển khai thành lập Sở Giao dịch vàng quốc gia. Hoặc cho phép đưa vàng vào giao dịch trên Sở giao dịch hàng hoá; lập Sàn giáo dịch vàng trong trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. NHNN cho biết, đây là những nội dung phức tạp cần có thời gian nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng trên cơ sở phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành. Nội dung này sẽ được thực hiện theo lộ trình riêng và không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định này.

Bộ cũng kiến nghị NHNN xem xét thành lập Trung tâm thẩm định vàng quốc gia, nghĩa là phải có một cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước (trực thuộc NHNN) có chức năng thẩm định chất lượng sản phẩm vàng (gồm vàng miếng, vàng nguyên liệu, vàng trang sức mỹ nghệ) nhằm tăng cường bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và giám sát hoạt động, trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất vàng.

Với đề xuất này, NHNN cho biết sẽ sửa đổi lại dự thảo theo hướng: Quy định tại Điều 17 “Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan thực hiện ban hành tiêu chuẩn quốc gia đối với vàng trang sức, mỹ nghệ và vàng miếng; kiểm tra và quản lý chất lượng đối với vàng trang sức, mỹ nghệ, vàng miếng và vàng nguyên liệu trong sản xuất, nhập khẩu và lưu thông trên thị trường; kiểm định phương tiện đo lường của các doanh nghiệp kinh doanh vàng”. Đồng thời, kiến nghị Bộ Khoa học và Công nghệ sửa đổi, bổ sung Thông tư 22/2013/TT-BKHCN để bổ sung quy định về việc tổ chức thử nghiệm, xác định hàm lượng vàng miếng và vàng nguyên liệu.

Cũng theo Bộ Công an, quy định liên quan đến kinh doanh, sản xuất vàng miếng trong dự thảo chưa có quy định cụ thể về việc quản lý số sê-ri vàng miếng (với vàng sản xuất mới, vàng miếng móp méo được gia công lại, trong các giao dịch mua/bán, vàng miếng chuyển thành nguyên liệu... ).

Việc ghi nhận bắt buộc thông tin về số sê-ri vàng miếng tại chứng từ trong các giao dịch sẽ giúp hạn chế các rủi ro trong hoạt động kinh doanh vàng, xác minh tính hợp pháp và nguồn gốc vàng giao dịch, giúp việc quản lý và kiểm soát hoạt động kinh doanh vàng chặt chẽ và an toàn hơn, đồng thời đảm bảo quyền lợi khách hàng.

Vì vậy, Bộ Công an cho rằng cần xem xét, bổ sung các quy định quản lý chặt chẽ số sê-ri vàng miếng, bắt buộc ghi nhận thông tin số sê-ri tại chứng từ trong các hoạt động, giao dịch trên. Tiếp thu ý kiến, NHNN cho biết sẽ phối hợp với Bộ Tài chính hướng dẫn việc ghi nhận thông tin số sê-ri tại chứng từ giao dịch.