Chặng đường gọi vốn triệu USD và bài toán năng lượng xanh

Hai nhà sáng lập Nguyễn Quốc Nam và Hồ Việt Hải là những người đang đưa startup Việt tiến sâu vào mảng "công nghệ lõi" với tham vọng tự chủ giải pháp lưu trữ năng lượng xanh

Đi tìm khoảng trống trong chuỗi giá trị năng lượng

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu, bài toán lưu trữ điện năng đang trở thành "yết hầu" của toàn ngành công nghiệp. Sự phụ thuộc quá lớn vào các khoáng sản thiết yếu như lithium hay cobalt, đi kèm rủi ro về an toàn cháy nổ, đã mở ra cơ hội lớn cho những giải pháp thay thế. Nắm bắt dòng chảy vĩ mô này, hai kỹ sư Nguyễn Quốc Nam và Hồ Việt Hải là những người sáng lập Alternō, đang viết nên một câu chuyện khởi nghiệp khác biệt, đi từ những hạt cát quen thuộc đến một hệ sinh thái lưu trữ năng lượng thu hút dòng vốn quốc tế.

Tại Diễn đàn và Triển lãm Quốc tế về Đổi mới sáng tạo (InnoEx 2026) vừa qua, Alternō đã chính thức giới thiệu Alternō E, hệ thống lưu trữ điện sử dụng natri và vật liệu vô cơ. Đây là bước tiến chiến lược của doanh nghiệp sau thành công bước đầu với hệ thống pin cát lưu trữ nhiệt.

CEO Hồ Việt Hải chia sẻ, ý tưởng phát triển Alternō E khởi nguồn từ một trăn trở lớn: Liệu Việt Nam có thể tự chủ giải pháp lưu trữ điện dài hạn mà không gò bó vào nguồn cung lithium? Thực tế, khi tỷ trọng năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời ngày càng gia tăng, một hệ thống lưu trữ đóng vai trò như "hồ chứa" điều phối nguồn cung là yêu cầu bắt buộc để ổn định lưới điện.

Nhìn thấy khoảng trống thị trường từ các hệ thống phổ biến hiện nay, Alternō mất 18 tháng nghiên cứu để phát triển loại cell pin sử dụng natri kết hợp chất điện ly beta-alumina có nguồn gốc từ gốm. Ở nhiệt độ khoảng 300 độ C, các ion natri di chuyển qua màng gốm siêu mỏng, kích hoạt quá trình nạp và xả năng lượng một cách hiệu quả. Điểm thú vị là hệ thống sử dụng chính nguồn cát quen thuộc làm lớp cách nhiệt, duy trì môi trường vận hành tối ưu.

Từ góc độ hiệu quả đầu tư, Alternō E mang đến những thông số thiết kế có sức nặng đối với các nhà phát triển dự án công nghiệp. Mỗi mô-đun được công bố có dung lượng 500 kWh, với công suất hoạt động liên tục 62,5 kW. Điểm cốt lõi làm nên tính cạnh tranh của sản phẩm nằm ở:

Tối ưu chi phí vòng đời dựa trên mô hình nội bộ, nếu hệ thống đạt tuổi thọ thiết kế lên đến 30 năm (gấp khoảng 3 lần pin phổ biến), chi phí lưu trữ quy đổi trong toàn bộ vòng đời có thể giảm gần 70%.

Kinh tế tuần hoàn vowis các vật liệu cấu thành (muối, sắt, niken, thép, cát) đều có khả năng thu hồi và tái chế dễ dàng khi kết thúc vòng đời dự án, giải quyết triệt để bài toán rác thải công nghệ.

Độ an toàn cao nhờ khắc phục nguy cơ cháy lan do không sử dụng dung môi hữu cơ dễ bắt lửa, một tiêu chí ngày càng bị siết chặt trong các tiêu chuẩn công nghiệp.

Sức hút từ dòng vốn ngoại và lộ trình thương mại hóa

Trước khi dấn thân vào mảng điện, pin cát của Alternō đã được thương mại hóa để cung cấp nhiệt lượng cho sản xuất công nghiệp, giúp các nhà máy đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi xanh. Bệ phóng thực tế này đã mang về cho startup 250.000 USD tài trợ từ Temasek và 350.000 USD từ P4G.

Đà tăng trưởng vốn tiếp tục được khẳng định khi Alternō huy động thành công 1,5 triệu USD ở vòng hạt giống (tháng 4/2024). Tiếp đó, vào tháng 5/2025, startup hoàn tất vòng gọi vốn A1 do UntroD Capital Asia (Nhật Bản) dẫn dắt, cùng sự góp mặt của Antler và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB). Sự rót vốn liên tục từ các tổ chức quốc tế cho thấy mức độ quan tâm sát sao của giới đầu tư đối với lĩnh vực công nghệ vật liệu tiên tiến - nhóm ngành trọng điểm giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút FDI xanh.

Dù có sự hậu thuẫn tài chính vững chắc, bài toán đưa Alternō E ra thị trường vẫn là một thử thách khắc nghiệt. Việc đưa một công nghệ pin natri-niken clorua từ phòng thí nghiệm trở thành sản phẩm thương mại đòi hỏi sự chứng minh về độ bền, hiệu suất và khả năng sản xuất quy mô lớn với chi phí cạnh tranh.

Theo kế hoạch, quý I/2027, hệ thống sẽ bước vào giai đoạn thử nghiệm thực tế với một tập đoàn hạ tầng viễn thông và trung tâm dữ liệu Nhật Bản. Đây sẽ là "phép thử" mang tính quyết định.

Hành trình của Alternō là một minh chứng rõ nét cho sự trưởng thành của startup Việt. Vượt ra khỏi những nền tảng phần mềm truyền thống, họ đang mạnh dạn dấn thân vào công nghệ sâu. Đây là một sân chơi khó, đòi hỏi sự kiên nhẫn và tầm nhìn dài hạn, nhưng lại là chìa khóa định hình vị thế thực sự của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.