Chính sách đột phá cần được chuyển hóa thành sức bật thực chất cho địa phương, doanh nghiệp

Chuyển mạnh từ chủ trương đúng sang đột phá trong thực thi

Phát biểu khai mạc và đề dẫn Diễn đàn, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ chủ trương đúng sang đột phá trong thực thi, tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo sức bật mới cho địa phương, doanh nghiệp.

Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, Diễn đàn năm nay diễn ra khi cả nước bước vào quý cuối của năm 2026 - năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cùng các nghị quyết, kết luận quan trọng của Ban Chấp hành Trung ương, trong đó có Kết luận số 18-KL/TW về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026-2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số” và Nghị quyết số 19-NQ/TW về “Đổi mới mô hình phát triển Việt Nam”.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị phát biểu tại Diễn đàn

Điểm lại tình hình kinh tế 9 tháng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng qua từng quý, với GDP quý I tăng 7,83%, quý II tăng 8,39%, quý III ước tăng 9,95%; tính chung 9 tháng GDP tăng 9,01%. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát; kim ngạch xuất khẩu hàng hóa 9 tháng đạt khoảng 434,3 tỷ USD, tăng 24,5%; giải ngân đầu tư công đạt 643 nghìn tỷ đồng, bằng 62,9% kế hoạch.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho rằng vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục xử lý. Thực tế mới có 12/34 địa phương đạt tăng trưởng hai con số, trong khi để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm trên 10%, quý IV cần tăng 12,5%. Công nghiệp - xây dựng tăng thấp hơn 1,1% so với mục tiêu cả năm; tiêu dùng 9 tháng, nếu loại trừ yếu tố giá, tăng gần 8%; đầu tư tư nhân tăng 14%.

Chất lượng vận hành chính quyền hai cấp còn chưa đồng đều, nhất là ở cấp cơ sở. Khoảng cách giữa khu vực kinh tế trong nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài vẫn lớn khi 9 tháng, xuất khẩu của khu vực kinh tế trong nước tăng 6,1%, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 29,2%. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng chưa thực sự tạo ra sức lan tỏa rộng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Từ thực tế đó, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh yêu cầu thay đổi cách nghĩ, cách làm để tạo đột phá trong phát triển. Một trong những vấn đề được ông đề cập là hiệu quả thực thi chính sách, trong đó kết quả thực hiện các nghị quyết cần được thể hiện bằng những thay đổi cụ thể đối với hoạt động của doanh nghiệp như thời gian chờ đợi thủ tục và chi phí tuân thủ.

Việc nâng cao năng lực quản trị của chính quyền địa phương cũng được đặt ra sau khi mô hình chính quyền hai cấp đi vào vận hành. Không gian phát triển của các tỉnh, thành phố sau hợp nhất được mở rộng, tạo điều kiện tổ chức lại phát triển theo lợi thế và tăng cường liên kết vùng, đồng thời đặt ra yêu cầu xử lý các vấn đề liên quan đến quy hoạch, đất đai, thủ tục đầu tư và đội ngũ cán bộ.

Cùng với đó, nhiều nguồn lực trong nền kinh tế vẫn chưa được phát huy đầy đủ, nhất là đất đai, các dự án tồn đọng kéo dài và tài sản công chưa được khai thác. Đầu tư công cần phát huy vai trò vốn mồi, dẫn dắt đầu tư xã hội; hệ thống tài chính cần đáp ứng tốt hơn nhu cầu của chu kỳ tăng trưởng mới. Tuy nhiên, khả năng đưa nguồn vốn dài hạn vào nền kinh tế còn phụ thuộc vào việc hình thành các dự án dài hạn có chất lượng.

Chính sách phải nhanh chóng chuyển hóa thành kết quả phát triển cụ thể

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cho rằng Chủ đề “Chính sách đột phá và sức bật của địa phương, doanh nghiệp” đặt ra yêu cầu không chỉ có chính sách đúng, chính sách đột phá, mà quan trọng hơn là chuyển hóa nhanh, hiệu quả chính sách thành kết quả phát triển cụ thể, tạo sức bật thực chất cho địa phương và doanh nghiệp, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Phó Thủ tướng cho biết quan điểm xuyên suốt trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ là bám sát sự lãnh đạo của Trung ương, Bộ Chính trị và các chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; trong đó coi trọng yêu cầu thống nhất tư duy, nhận thức, khát vọng và hành động, đổi mới mạnh mẽ thể chế, quản trị và thực thi.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại Diễn đàn

“Yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh từ tư duy ban hành chính sách sang tư duy tổ chức thực hiện và đo lường kết quả; cụ thể hóa mục tiêu thành tiêu chí, kế hoạch và các công việc cụ thể; xác định rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và kết quả; gắn kết quả, sản phẩm, tiến độ thực hiện với trách nhiệm của người đứng đầu”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Cùng với đó, công tác hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ các điểm nghẽn tiếp tục được triển khai. Trong 9 tháng, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã và đang trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung, ban hành mới 84 luật, nghị quyết; Chính phủ ban hành 823 văn bản quy phạm pháp luật. Thời gian thực hiện thủ tục hành chính giảm khoảng 53%, chi phí tuân thủ giảm khoảng 55%.

Quang cảnh Diễn đàn

Theo Phó Thủ tướng, yêu cầu hiện nay không chỉ là huy động thêm nguồn lực, mà phải nâng cao năng lực hấp thụ và hiệu quả sử dụng nguồn lực; biến cơ chế chính sách và nguồn vốn thành công suất, sản lượng, năng suất, việc làm và giá trị gia tăng.

Ông cho biết tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội 9 tháng đạt trên 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%, nhưng quá trình chuyển hóa thành sản lượng và năng lực sản xuất thực tế còn chậm. Đối với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nguồn lực đã được bố trí, cơ chế đã được khơi thông nhưng chưa chuyển hóa tương xứng thành sản phẩm, năng suất và giá trị gia tăng.

Đối với khu vực doanh nghiệp trong nước, Phó Thủ tướng cho rằng sức bật đã có nhiều chuyển biến nhưng vẫn còn khoảng cách so với yêu cầu. Doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong tiếp cận vốn, đất đai, công nghệ và nhân lực chất lượng cao; sản xuất, xuất khẩu còn phụ thuộc đáng kể vào khu vực FDI và đầu vào nhập khẩu. Liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI, năng lực hấp thụ công nghệ và phần giá trị gia tăng giữ lại trong nước chưa đáp ứng yêu cầu.

Với các địa phương, phân cấp, phân quyền đã mở thêm không gian phát triển, song năng lực thực thi tại một số nơi chưa theo kịp yêu cầu. Áp lực ở cấp cơ sở trong quản lý đất đai, quy hoạch, đầu tư xây dựng và chuyển đổi số còn lớn. Theo Phó Thủ tướng, trong quý IV/2026, các địa phương cần chuyển mạnh từ ổn định tổ chức sang nâng cao hiệu quả thực thi, phát huy không gian phát triển mới, đồng thời gắn phân cấp, phân quyền với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực, kiểm tra, giám sát và xác định rõ trách nhiệm.

Phó Thủ tướng khẳng định Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo điều hành chủ động, linh hoạt, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, nâng cao hiệu quả phân cấp, phân quyền và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; đồng thời hỗ trợ để địa phương phát huy tính chủ động, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, đổi mới và phát triển.