Chủ tịch Fed Kevin Warsh và bài toán khó: Tăng lãi suất hay không?

Thách thức về uy tín nếu không tăng lãi suất

Mặc dù trong các lần xuất hiện trước công chúng kể từ khi trở thành Chủ tịch Fed, Kevin Warsh chưa hứa hẹn bất kỳ hành động cụ thể nào về lãi suất. Thậm chí trong phát biểu gần đây nhất tại Hội nghị Jackson Hole, cho dù ông có những lời lẽ cứng rắn hơn về nhiệm vụ của Fed trong việc kiểm soát lạm phát, nhưng ông cũng lưu ý, đó không phải là hướng dẫn chính sách (forward guidance).

Tuy nhiên trong phát biểu tại Jackson Hole, ông đã nhấn mạnh áp lực lạm phát tại Mỹ và cho biết Fed sẽ cần phải tăng lãi suất nếu lạm phát không giảm bớt. “Lạm phát đang vượt quá mục tiêu 2% của chúng ta,” Warsh nói tại Jackson Hole hôm 28/8. “Vì vậy, trọng tâm chính của Fed hiện nay nên là giá cả”.

Chủ tịch Fed cũng khẳng định, cơ quan này “còn việc phải làm” nếu các nhà hoạch định chính sách không có được sự tin tưởng cần thiết rằng lạm phát đang giảm về mức 2%. “Tiêu chuẩn của tôi là: Chúng tôi phải tin tưởng rằng lạm phát cơ bản đang tiến về mục tiêu đã định, một cách rõ ràng và với tốc độ đủ nhanh. Nếu không, chúng tôi sẽ còn việc phải làm. Đó là nhiệm vụ của chúng tôi”, ông nhấn mạnh.

Trong khi đó, các dữ liệu về chỉ số giá sản xuất (PPI) và chỉ số giá tiêu dùng tại Mỹ (CPI) cho thấy lạm phát đang có dấu hiệu quay lại sau hai tháng giảm liên tiếp. Theo đó CPI cơ bản (loại bỏ giá thực phẩm và năng lượng) đã tăng 0,3% trong tháng 8 so với tháng trước, cao hơn dự kiến của giới chuyên gia và là mức tăng hàng tháng mạnh nhất kể từ tháng 4. Trong khi CPI tổng thể tăng 0,4% trong tháng 8 so với tháng trước, cao hơn nhiều mức tăng 0,1% của tháng 7.

Lạm phát nóng hơn dự kiến đã thúc đẩy các nhà đầu tư nâng khả năng Fed sẽ tăng lãi suất vào ngày 16/9 tới lên 85% từ mức 72% trước khi dữ liệu CPI tháng 8 được công bố.

Vì thế, theo các nhà phân tích, nếu không tăng lãi suất, uy tín của Fed trong việc kiểm soát lạm phát có thể bị giảm sút nghiêm trọng và Chủ tịch Fed Kevin Wash sẽ rất khó thuyết phục thị trường tin tưởng nếu ông muốn tăng lãi suất tại các kỳ họp tới.

Thách thức về chính trị nếu tăng lãi suất

Tuy nhiên nếu tăng lãi suất, không chỉ Fed mà đặc biệt là Kevin Warsh sẽ phải đối mặt với áp lực chính trị rất lớn khi mà mới đây Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhiều quan chức trong chính quyền ông đã lên tiếng phản đối việc làm này.

“Lãi suất cao đặt nước Mỹ vào thế bất lợi rất thiếu công bằng, và tôi sẽ không để điều đó xảy ra!", ông Trump nói trong một bài viết đăng trên mạng xã hội Truth Social mới đây. “Chúng ta lẽ ra phải có mức LÃI SUẤT THẤP NHẤT thế giới... HẠ LÃI SUẤT XUỐNG HOẶC TÔI SẼ NGỪNG GIAO THƯƠNG VỚI CÁC QUỐC GIA MÀ CHÚNG TA ĐANG THÂM HỤT THƯƠNG MẠI”.

Trước đó, Phó Tổng thống JD Vance cũng phát biểu: “Chúng tôi tin rằng Fed nên hạ lãi suất”. “Chúng tôi đang thực hiện nhiều biện pháp để cố gắng giữ lãi suất ở mức thấp, nhưng sẽ rất tốt nếu nhận được sự hỗ trợ từ Cục Dự trữ Liên bang”, ông nói.

Trong khi phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với CNBC mới đây, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng ‘nhắc khéo’ rằng, Fed thường không tăng lãi suất trong bối cảnh xảy ra cú sốc nguồn cung cho đến khi xuất hiện các tác động lạm phát ở cấp độ thứ hai hoặc thứ ba.

Theo các nhà phân tích, những phát biểu này có thể khiến Kevin Warsh phải thận trọng hơn với quyết định tăng lãi suất nhất là khi ông được Tổng thống Trump lựa chọn với kỳ vọng sẽ dẫn dắt Fed giảm lãi suất mạnh mẽ hơn so với người tiền nhiệm Jerome Powell.

Thậm chí ngay sau khi các dữ liệu PPI và CPI tháng 8 được công bố, Kevin Hassett - một quan chức cấp cao của Nhà Trắng vẫn phát biểu trên kênh Bloomberg TV rằng, xu hướng chung về giá cả đang diễn biến tích cực. “Thành thật mà nói, tôi cho rằng lạm phát rõ ràng đang chậm lại, bất chấp mức tăng nhẹ trong tháng này”, ông nói.

Chưa kể chỉ còn chưa đầy hai tháng nữa sẽ diễn ra cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sự kiện sẽ quyết định đảng nào nắm quyền kiểm soát Quốc hội. Đây là tình huống nhạy cảm về mặt chính trị mà Fed thường cố gắng tránh né.

Thách thức từ nội bộ Fed

Bên cạnh áp lực chính chị, theo các nhà phân tích, Chủ tịch Fed Kevin Warsh còn phải đối mặt với một thách thức không nhỏ ngay tại Fed, đó là sự bất đồng quan điểm sâu sắc giữa các thành viên của Ủy ban thị trường mở liên bang (FOMC) – cơ quan thiết lập lãi suất của Fed.

Đặc biệt Kevin Warsh cần phải thuyết phục được hai nhà hoạch định chính sách có tầm ảnh hưởng rất lớn là Chủ tịch Fed New York John Williams – người đang giữ cương vị Phó Chủ tịch FOMC và Thống đốc Fed Christopher Waller.

Bởi cả hai đều có xu hướng muốn giữ nguyên lãi suất. Trong phát biểu mới đây, Thống đốc Fed Waller đã thẳng thắn cho biết, ông có xu hướng ủng hộ việc giữ nguyên lãi suất nếu các số liệu sắp tới cho thấy áp lực lạm phát tiếp tục hạ nhiệt.

Theo Waller, “dữ liệu gần đây cho thấy cuối cùng chúng ta cũng đang thấy một số dấu hiệu giảm phát”. “Nếu điều này tiếp tục trong dữ liệu hai tuần tới, tôi sẽ nghiêng về việc giữ mục tiêu lãi suất quỹ liên bang ở mức hiện tại”, Waller nói thêm.

Trong khi dữ liệu PPI và CPI cho thấy lạm phát không quá nóng. Cụ thể dựa trên các dữ liệu PPI và CPI, các ước tính về mức tăng hàng năm của PCE cơ bản – thước đo lạm phát ưa thích của Fed - tập trung quanh mốc 3,4%, tức chỉ cao hơn một chút so với con số 3,3% của tháng 7.

Với tất cả những lý do trên, dù chưa biết quyết định của cuối của Fed thế nào, song theo các nhà phân tích, chắc chắn Kevin Warsh sẽ phải đối mặt với một cuộc họp chính sách đầy khó khăn và quyết định chính sách của Fed vào ngày 16/9 tới cũng là một quyết định với nhiều bất đồng.