NHTW Nhật Bản giữ nguyên lãi suất, thông báo tăng tốc bán các quỹ hoán đổi danh mục

Ảnh: Syced/Wikimedia Commons.

Đẩy nhanh bán ETF lên gấp 2,6 lần

Kết thúc cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày, BoJ quyết định giữ nguyên lãi suất ngắn hạn ở mức 1,25% với tỷ lệ biểu quyết 8-1, phù hợp dự báo thị trường. Thành viên Hội đồng Chính sách Hajime Takata là người duy nhất phản đối, đề xuất tăng ngay lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên 1,5%.

Điểm bất ngờ lớn nhất là quyết định điều chỉnh tốc độ bán các quỹ ETF mà BoJ đang nắm giữ. Theo kế hoạch công bố ngày 30/10, từ tháng 1/2027, ngân hàng trung ương sẽ nâng quy mô bán ETF hằng năm từ khoảng 330 tỷ yen lên 860 tỷ yen, tính theo giá trị sổ sách, tương đương tăng khoảng 2,6 lần.

Ước tính theo giá thị trường, lượng ETF bán ra mỗi năm tương đương khoảng 2.460 tỷ yen, chiếm khoảng 0,1% tổng giá trị giao dịch trên thị trường cổ phiếu, tăng từ mức 0,05% theo kế hoạch trước đây. Với tốc độ mới, BoJ ước tính cần khoảng 43 năm để bán hết danh mục ETF đang nắm giữ, thay vì 112 năm như tính toán trước đó.

BoJ lý giải rằng hoạt động bán ETF triển khai từ tháng 1/2026 đã diễn ra thuận lợi, không gây tác động lớn đến thị trường, trong khi giá trị giao dịch cổ phiếu đã tăng lên. Điều này tạo điều kiện đẩy nhanh việc thoái vốn. Tuy nhiên, BoJ vẫn duy trì nguyên tắc hạn chế gây bất ổn thị trường, bán ra ở mức giá phù hợp và hạn chế tối đa việc phát sinh thua lỗ. Theo đó, ngân hàng trung ương có thể tạm thời điều chỉnh khối lượng hoặc ngừng bán ETF tùy theo diễn biến thị trường tài chính.

Quyết định trên đánh dấu bước tiến mới trong quá trình thu hẹp những biện pháp hỗ trợ tiền tệ đặc biệt từng được Nhật Bản áp dụng để chống giảm phát. Việc đẩy nhanh bán ETF cũng có nghĩa BoJ sẽ gia tăng lượng tài sản chuyển trở lại thị trường, dù quy mô giao dịch hằng năm vẫn tương đối nhỏ.

“Với việc đánh giá lạm phát cơ bản đã đạt mức 2%, BoJ đã chuyển trọng tâm điều hành chính sách. Đây không còn là một ngân hàng trung ương đang nỗ lực đưa lạm phát đạt mục tiêu, mà đang tìm cách ngăn lạm phát vượt khỏi tầm kiểm soát”, ông Shoki Omori, chiến lược gia trưởng về thị trường trái phiếu Nhật Bản tại Deutsche Securities, nhận định. “Điều đó đồng nghĩa với sự thay đổi trong cách BoJ phản ứng trước các diễn biến kinh tế và thị trường cần phản ánh sự thay đổi này vào định giá tài sản”.

Lạm phát đạt mục tiêu, khả năng tăng lãi suất vẫn lớn

Cùng với thay đổi về bán tài sản, BoJ đưa ra đánh giá đáng chú ý về triển vọng giá cả. Trong báo cáo công bố ngày 30/10, cơ quan này nhận định lạm phát cơ bản, phản ánh xu hướng tăng giá bền vững, hiện nhìn chung đã phù hợp với mục tiêu 2% và được dự báo duy trì quanh mức đó. Nhận định này có ý nghĩa quan trọng đối với chính sách tiền tệ. Sau nhiều năm tìm cách thoát khỏi giảm phát, BoJ hiện phải chú trọng hơn tới nguy cơ lạm phát vượt mục tiêu, thay vì tiếp tục ưu tiên kích thích giá cả tăng lên.

Cụ thể, BoJ nâng dự báo mức tăng chỉ số giá tiêu dùng không bao gồm thực phẩm tươi sống trong năm tài khóa 2027 (kết thúc tháng 3/2028) lên 2,6%, từ mức 2,4% trong dự báo tháng 7/2026. Dự báo tương ứng cho năm tài khóa 2026 là 2,5% (không thay đổi), còn năm tài khóa 2028 là 2,0% (không thay đổi). Tuy nhiên, BoJ cho rằng rủi ro lạm phát đang nghiêng về khả năng tăng cao hơn dự kiến.

Các yếu tố được BoJ lưu ý gồm giá dầu và nguyên liệu tăng, đồng yen mất giá làm gia tăng chi phí nhập khẩu, cùng nguy cơ kỳ vọng lạm phát trung và dài hạn đi lên. Trong khi đó, tình trạng thiếu lao động và xu hướng doanh nghiệp điều chỉnh tiền lương, giá bán đang góp phần củng cố áp lực giá cả trong nước.

Dù vậy, BoJ chưa lựa chọn tăng lãi suất ngay trong tháng 10. Việc giữ nguyên mức 1,25% cũng tạo thêm thời gian để BoJ đánh giá diễn biến kinh tế và lạm phát, nhất là khi giá năng lượng cao có thể ảnh hưởng tới sức mua hộ gia đình.

Theo khảo sát các nhà phân tích của Reuters, đa số dự báo BoJ sẽ tăng lãi suất lên 1,5% vào tháng 12, sau đó tiếp tục điều chỉnh trong năm 2027. Các dự báo về mức lãi suất cuối cùng của chu kỳ tăng lãi suất tập trung trong khoảng 1,75–2%.

Quyết định tháng 10 cho thấy hai chuyển động song song: BoJ chưa vội tăng chi phí vay vốn nhưng quyết liệt hơn trong thu hẹp danh mục ETF. Hướng đi này củng cố nhận định Nhật Bản đang từng bước rút khỏi các chính sách tiền tệ nới lỏng kéo dài, dù tốc độ thắt chặt vẫn phụ thuộc diễn biến lạm phát và khả năng chịu đựng của nền kinh tế.