Chuyên gia: NHTW Nhật sẽ tăng lãi suất lên 1,50% vào tháng 12

Sẽ tăng tiếp lãi suất để kiềm chế lạp phát

Giá năng lượng tăng cao và nhu cầu đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo áp lực lớn đến lạm phát tại Nhật. Trong khi đó việc đồng yên suy yếu càng làm trầm trọng thêm vấn đề khi nó đẩy giá hàng hoá nhập khẩu tăng.

Đồng yên Nhật đã chịu áp lực bán mạnh mà một trong những nguyên nhân là sự chậm trễ của BOJ trong việc tăng lãi suất, khiến chênh lệch lãi suất giữa đồng tiền này với nhiều đồng tiền chủ chốt khác, đặc biệt là USD có thể doãng rộng hơn nếu BOJ tiếp tục tụt lại phía sau trong cuộc đua tăng lãi suất.

Mặc dù đồng nội tệ của Nhật đã ổn định trở lại trong thời gian gần đây sau các đợt can thiệp từ Tokyo, bao gồm cả lần can thiệp chung với Mỹ vào cuối tháng 7. Tuy nhiên sự ổn định này là khá mong manh, nếu nó không nhận được sự hỗ trợ từ động thái tăng lãi suất quyết liệt hơn từ BOJ.

“Với khả năng Mỹ và châu Âu sẽ tiếp tục nâng lãi suất trước cuối năm nay, nếu BOJ trì hoãn hành động đến tận năm sau, áp lực bán tháo đồng yên có thể sẽ gia tăng mạnh hơn”, Kazutaka Maeda - Chuyên gia kinh tế cấp cao tại Viện Nghiên cứu Meiji Yasuda nhận định:

Tuần trước, thành viên hội đồng quản trị Junko Koeda cho biết, BOJ không nên quá thận trọng trong việc nâng lãi suất trước những rủi ro đáng kể khiến lạm phát có thể tăng cao hơn nữa.

Trong phát biểu trước Quốc hội Nhật hôm thứ Hai (19/10), Thống đốc BOJ Kazuo Ueda cũng cho biết lạm phát cơ bản đang "khá gần" với mục tiêu 2% của NHTW. Trong khi nhu cầu toàn cầu mạnh mẽ đối với trí tuệ nhân tạo (AI), cộng hưởng với áp lực lạm phát từ thị trường lao động thắt chặt, cho thấy dư địa để tiếp tục tăng lãi suất.

“Việc giữ lạm phát cơ bản ổn định quanh mục tiêu 2% đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết”, Thống đốc Ueda nhấn mạnh.

Nhưng không trong tháng 10

Tuy nhiên phần đông các chuyên gia kinh tế cho rằng, khả năng tăng lãi suất trong tháng 10 của BOJ là rất thấp. Lý do là cơ quan này vừa tăng lãi suất lên cao nhất 31 năm là 1,25% trong tháng 9, trong khi cả Fed và NHTW châu Âu (ECB) đều được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng 10 này.

“Nền kinh tế không quá nóng đến mức cần phải tăng lãi suất liên tiếp, và diễn biến giá cả cũng nằm trong phạm vi dự kiến ​​của BOJ”, Takeshi Minami - Chuyên gia kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Norinchukin cho biết.

Kết quả cuộc khảo sát do Reuters thực hiện từ ngày 13/10 đến ngày 19/10 cũng cho thấy, gần 70% các nhà kinh tế (54 trong số 78 người) dự báo BOJ sẽ nâng lãi suất chính sách lên 1,5% trong quý này; tỷ lệ này cao gần gấp đôi so với kết quả khảo sát trước đó.

Tuy nhiên trong số 54 người đưa ra dự báo cụ thể về thời điểm tăng lãi suất, có tới 80% chọn tháng 12, trong khi chỉ 2% cho rằng đợt tăng lãi suất sẽ diễn ra ngay tại cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày, kết thúc vào ngày 30 tháng 10 tới.

Nhìn sang năm tới, 39 trong số 65 nhà kinh tế trả lời cầu hỏi (60%) dự báo, lãi suất chính sách sẽ đạt 1,75% vào cuối tháng 6 – mức trung vị không thay đổi so với cuộc khảo sát hồi tháng 9.

Trong số 41 người trả lời một câu hỏi bổ sung, gần một nửa cho rằng 1,75% sẽ là mức lãi suất cuối cùng (đỉnh lãi suất). Tuy nhiên, tỷ lệ những người dự báo lãi suất sẽ đạt từ 2,00% trở lên đã tăng lên 51%, so với mức 40% vào tháng 9 và 36% vào tháng 8.

Vào tháng 9, hai thành viên hội đồng – những người ủng hộ chính sách tài khóa nới lỏng hơn – đã phản đối quyết định tăng lãi suất lên 1,25%. Các nhà giao dịch coi sự bất đồng này là dấu hiệu cho thấy kế hoạch tăng lãi suất của BOJ có thể tiếp tục vấp phải sự phản đối từ chính quyền của bà Sanae Takaichi.

Gần ba phần tư số người được hỏi (23 trong số 32 người) cho rằng nếu tiếp tục có phiếu phản đối trong các đợt tăng lãi suất tới, đồng yên có thể chịu áp lực giảm. “Nếu phiếu phản đối đến từ một thành viên hội đồng được bổ nhiệm dưới thời chính quyền bà Takaichi, điều đó có thể được hiểu là nỗ lực của chính quyền nhằm kiềm chế việc tăng lãi suất. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng các chính sách thắt chặt trong tương lai có thể chậm trễ so với diễn biến thực tế của nền kinh tế”, Kei Fujimoto, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Sumitomo Mitsui Trust Asset Management nhận định.