Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Chuyển từ khuyến khích sang hỗ trợ "xanh hóa" cảng biển

Hương Giang
Hương Giang  - 
Những năm qua, cùng với việc đầu tư phát triển, mở rộng, nâng cao hiệu năng hoạt động của hệ thống cảng biển, Việt Nam đã từng bước xây dựng và phát triển các cảng biển xanh, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế cũng như hướng đến mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 của ngành hàng hải.
aa
Chuyển từ khuyến khích sang hỗ trợ
Chuyển đổi "xanh" cảng biển đang trở thành một tiêu chí đánh giá quan trọng trong ngành logistics quốc tế

“Vé vào cửa” chuỗi cung ứng toàn cầu

Theo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, việc chuyển đổi "xanh" cảng biển đang trở thành một tiêu chí đánh giá quan trọng trong ngành logistics quốc tế. Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) cùng nhiều quốc gia phát triển đã đặt ra các quy chuẩn khắt khe về khí thải, sử dụng năng lượng tái tạo, quy trình vận hành tiết kiệm và thân thiện môi trường.

Ông Nguyễn Xuân Kỳ, Tổng thư ký Hiệp hội Cảng biển Việt Nam cho biết, cộng đồng quốc tế đang thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi sang mô hình phát triển xanh, thông minh và phát thải thấp trong ngành hàng hải. Châu Âu đang đi đầu với các quy định giảm phát thải khí nhà kính. Từ năm 2026, một số cơ chế sẽ được áp dụng, như CBAM (cơ chế điều chỉnh biên giới carbon), áp thuế carbon cho hàng hóa nhập khẩu vào Châu Âu. Điều này buộc các doanh nghiệp xuất khẩu phải đo lường lại phát thải trong toàn bộ chuỗi sản xuất, nếu không kiểm soát được dấu chân carbon sẽ làm gia tăng chi phí logistics. Tại Mỹ, các quy định cũng đang được siết chặt, trong đó có đạo luật Clean Shipping Act yêu cầu các tàu cập cảng Mỹ phải sử dụng nhiên liệu sạch.

Việt Nam cũng thể hiện cam kết mạnh mẽ với cộng đồng quốc tế tại Hội nghị COP26 (năm 2021) khi lần đầu tiên tuyên bố mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050; đồng thời gia nhập các sáng kiến như JETP (Đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng) với quy mô hỗ trợ hơn 15,5 tỷ USD từ quốc tế để thúc đẩy chuyển đổi năng lượng. Nếu không kịp thời đầu tư xanh hóa cảng và tuyến logistics, Việt Nam sẽ đối mặt với nguy cơ mất đơn hàng xuất khẩu lớn, bị từ chối tại các cảng EU và Mỹ, không tiếp cận được các quỹ xanh và tài chính bền vững, đồng thời bị gạt khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu, ông Nguyễn Xuân Kỳ nhấn mạnh.

Tuy nhiên mỗi năm, hệ thống cảng biển Việt Nam đón hơn 100.000 lượt tàu viễn dương của hàng chục hãng tàu trên thế giới, với khoảng 800 triệu tấn hàng hóa cập cảng, chưa kể còn hàng nghìn lượt tàu khách du lịch... Riêng tại Hải Phòng, Thống kê sơ bộ tại 3 bến cảng Chùa Vẽ, Tân Vũ, Hoàng Diệu cho thấy, mỗi năm với khoảng 2.000 tàu viễn dương cập cảng đã sản sinh ra gần 5.500 tấn CO2. Đội tàu lai dắt phát sinh hơn 600 tấn CO2. Chưa kể với gần 300 thiết bị phục vụ hoạt động khai thác liên tục 24/24 giờ tại cảng phát sinh lượng lớn bụi, khí thải độc hại, hóa chất… ước tính hơn 7.000 tấn/năm...

Trước thực tiễn này, Cục trưởng Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam Lê Đỗ Mười cho rằng, cục đưa ra định hướng triển khai theo cơ chế khuyến khích, tự nguyện, gắn với các chương trình thí điểm đối với các cảng. Cục xác định việc xây dựng và áp dụng tiêu chí cảng xanh, tàu xanh là một quá trình dài hạn, gắn chặt với lộ trình chuyển đổi xanh, giảm phát thải khí nhà kính của ngành giao thông vận tải nói chung và lĩnh vực hàng hải, đường thủy nói riêng, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế, năng lực doanh nghiệp và yêu cầu bảo vệ môi trường.

Thực tế, Phó Tổng Giám đốc cảng Quy Nhơn Đặng Văn Hòa chia sẻ, thực hiện Đề án cảng xanh, cảng Quy Nhơn đã triển khai xây dựng ba định hướng chiến lược: Tăng trưởng xanh bền vững; tăng hiệu suất thiết bị, giảm phát thải; ứng dụng công nghệ hiện đại, hướng tới cảng số, cảng xanh. Hiện, cảng Quy Nhơn đầu tư xây dựng hệ thống quản lý cảng thông minh, ứng dụng AI, IoT để dự báo và tối ưu hóa hoạt động, giám sát con người, thiết bị và môi trường bến cảng. Bước đầu, cảng Quy Nhơn đã lắp đặt và sử dụng toàn bộ đèn LED chiếu sáng cho tuyến nội bộ; pin điện mặt trời cho xe nâng…

Trong khi đó, với tổng mức đầu tư 450 triệu USD và là cảng container lớn nhất miền Bắc, Tổng Giám đốc Cảng Container quốc tế Hateco Hải Phòng Nguyễn Văn Tiến cho biết cảng được thiết kế, xây dựng và vận hành theo mô hình cảng xanh, cảng thông minh. Điểm sáng nổi bật của cảng là mức độ chuyển đổi số toàn diện khi áp dụng hệ điều hành TOS NAVIS N4 của Mỹ giúp tự động hóa quy trình khai thác; tiên phong triển khai mạng di động 5G dùng riêng cùng hệ thống cổng tự động tích hợp nhận diện quang học (OCR). Nhờ đó, tỷ lệ xe tải sử dụng cổng tự động đạt 100%, rút ngắn thời gian quay vòng xe xuống dưới 14 phút và giảm 50% lượng khí thải.

Cơ chế hỗ trợ tài chính phải đủ hấp dẫn

Tuy nhiên Phó Tổng Giám đốc cảng Quy Nhơn chia sẻ, khó khăn nhất trong việc “xanh hóa” hoạt động của cảng là nguồn vốn. Bất cứ cảng biển nào cũng đòi hỏi chi phí đầu tư rất lớn cho các thiết bị chuyên dụng. Hiện, nhiều cảng đang vận hành thiết bị chưa hết khấu hao, không có cơ chế để đầu tư thiết bị mới.

Song ông Võ Trí Dũng, Tổng Giám đốc CTCP PortoNova chỉ ra rằng, nếu doanh nghiệp chỉ xem xét chi phí mà bỏ qua cơ sở phát triển bền vững trong thời gian ngắn, thì chúng ta sẽ mất đi sự lựa chọn của các luồng vận hành xanh và các hãng tàu lớn. Hiện nay, đầu tư xanh có rất nhiều ưu đãi cho các doanh nghiệp tiên phong. Nếu chần chừ, doanh nghiệp sẽ bỏ lỡ các cơ hội hỗ trợ tài chính trực tiếp và ưu đãi vay vốn.

Để tạo động lực tài chính đủ hấp dẫn để khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, hoán cải phương tiện và xây dựng hạ tầng cung ứng nhiên liệu mới cho cảng biển thông minh, trong hồ sơ dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thuỷ Việt Nam (sửa đổi) đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến, Bộ Xây dựng đề xuất thiết lập cơ chế ưu đãi đủ mạnh, tạo động lực thị trường để thu hút nguồn lực xã hội hóa, với những ưu đãi về thuế, phí, tín dụng, đất đai đối với hoạt động đầu tư, xây dựng, quản lý, khai thác… trong chính sách phát triển hoạt động hàng hải và giao thông đường thủy nội địa.

Đại diện Bộ Xây dựng khẳng định, việc đưa ra những quy định mới góp phần đảm bảo tính khả thi của các chính sách nhà nước, chuyển từ hình thức khuyến khích chung sang hỗ trợ định lượng cụ thể.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Xuân Kỳ đề xuất, sớm tạo lập hành lang pháp lý và thể chế nhằm thúc đẩy phát triển logistics và cảng biển theo hướng phát thải thấp. Song song đó cần xây dựng tiêu chuẩn quốc gia về logistics phát thải thấp, ban hành hướng dẫn kiểm kê khí nhà kính theo chuẩn GHG Protocol, cũng như khuyến khích doanh nghiệp cảng – vận tải – logistics áp dụng các chứng nhận như ISO 14064.

Các tiêu chí ESG cũng cần được tích hợp vào quy chuẩn đầu tư, đấu thầu dịch vụ logistics và khai thác cảng. Việc phát triển hệ thống MRV (đo lường, báo cáo và thẩm định) cùng cơ sở dữ liệu quốc gia về phát thải trong lĩnh vực logistics cũng cần thiết, hướng tới xây dựng một hệ thống dùng chung cho toàn ngành giao thông – logistics – hàng hải; đồng thời đẩy mạnh nâng cao năng lực, triển khai các mô hình thí điểm và tăng cường hợp tác trong toàn ngành.

Hương Giang

Tin liên quan

Tin khác

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Quản lý tài sản thường được xem là chuyện của người giàu, trong khi nhiều người trẻ chờ lương cao, trả hết nợ mới nghĩ đến tiết kiệm. Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích Ngành, Công ty CP Chứng khoán Kafi, chính thói quen quản lý tiền từ sớm mới tạo nền tảng tích lũy tài sản. Với người Việt, bắt đầu bằng khoản nhỏ, đều đặn có thể quan trọng hơn việc chờ một cơ hội đầu tư sinh lời cao.
AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI đang vượt khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân tự chủ, buộc doanh nghiệp tái cấu trúc chiến lược, vận hành và quản trị niềm tin.
Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Với tỷ lệ lấp đầy các cụm nhà máy AI đạt tới 95%, Tập đoàn FPT đang dồn lực chuyển dịch mô hình kinh doanh, kỳ vọng nhóm dịch vụ AI-first chiếm tối thiểu 40% doanh thu công nghệ thông tin nước ngoài vào năm 2027.
Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Từ một nhà máy sản xuất tủ lạnh thua lỗ, Haier vươn lên thành thương hiệu toàn cầu nhờ kiên trì nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường thông qua mua bán, sáp nhập. Toyota thành công nhờ thấu hiểu khách hàng, liên tục cải tiến sản phẩm, trong khi Samsung tạo bước ngoặt bằng đầu tư dài hạn vào công nghệ. Những kinh nghiệm này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp Việt Nam về nâng cao năng lực sản xuất, quản trị, phát triển thương hiệu và lựa chọn chiến lược quốc tế hóa phù hợp, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước về thông tin thị trường, tài chính và kết nối đối tác.
‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

Quy mô thương mại Việt Nam đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, tạo bệ phóng vững chắc để doanh nghiệp nội chủ động chuyển đổi xanh, chinh phục các thị trường khó tính và khẳng định thương hiệu vươn tầm quốc tế.
Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Từ ngày 30/12/2026, Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) bắt đầu được áp dụng đối với các doanh nghiệp vừa và lớn. Trong khi ưu đãi thuế quan từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) tiếp tục tạo thuận lợi cho xuất khẩu, yêu cầu minh bạch nguồn gốc nguyên liệu và những thay đổi trong nhu cầu thị trường quốc tế đang đặt ngành gỗ Việt Nam trước áp lực điều chỉnh chiến lược đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì đơn hàng.
Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Phần lớn người nộp thuế mong muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật, nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm, tiền chậm nộp tiếp tục tăng. Vì vậy, chính sách đặc thù tại dự thảo Nghị quyết là cần thiết, đúng thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ về thuế, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi.
Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt Nam đã có mặt tại 172 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng kết quả xuất khẩu giữa các nhóm sản phẩm không đồng đều. Từ câu chuyện doanh nghiệp phải mua bao bì nước ngoài đến những yêu cầu kỹ thuật của người mua, cơ hội mở rộng thị phần phụ thuộc vào khả năng chuyển năng lực sản xuất thành đơn hàng.
TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

Thị trường lao động TP. Hồ Chí Minh đã lấy lại đà tăng trưởng ổn định, cơ bản khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực cục bộ trên diện rộng. Tuy nhiên, dịp cuối năm 2026 và cận Tết Nguyên đán 2027, doanh nghiệp vẫn cần tuyển thêm khoảng 45.000-50.000 lao động để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là cà phê, gỗ và cao su. Không chỉ dừng ở truy xuất nguồn gốc, quy định này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch, có khả năng kiểm chứng xuyên suốt chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ hội để hàng Việt nâng cấp năng lực sản xuất, củng cố vị thế tại các thị trường tiêu chuẩn cao.