Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 3 luật thuộc lĩnh vực ngân hàng

Căn cứ Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 203/2025/QH15 và Điều 43 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, ngày 26/8/2026, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký Lệnh về việc công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng (Luật số 23/2026/QH16).

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 15 luật được Quốc hội thông qua. Ảnh: ĐK

Tập trung xử lý những vấn đề cấp thiết trong thực tiễn

Giới thiệu về Luật số 23/2026/QH16, Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Đoàn Thái Sơn cho biết, Luật gồm 04 điều, được ban hành nhằm xử lý các vấn đề chịu tác động do sắp xếp, tổ chức bộ máy, có thời hạn phải xử lý trước ngày 01/3/2027; khắc phục những thiếu hụt trong pháp luật về phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của FATF/APG/OECD; khắc phục các khó khăn, vướng mắc trong cơ chế tài chính của NHNN; tạo cơ sở để NHNN thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thành viên tại Tổ chức Tiền tệ Quốc tế; kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế - xã hội và luật hóa các quy định liên quan đến hạn chế quyền công dân.

Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đoàn Thái Sơn giới thiệu về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng. Ảnh: ĐK

Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Đối với Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật sửa đổi, bổ sung 05 nội dung chính:

Thứ nhất, bổ sung quy định về trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam, nhằm tạo cơ sở để NHNN thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thành viên của Tổ chức Tiền tệ Quốc tế. Đồng thời, Luật bổ sung quy định giao Chính phủ quy định đối tượng, phạm vi, loại thông tin, thời hạn, kỳ hạn và phương thức cung cấp thông tin phục vụ việc lập cán cân thanh toán và trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam, bảo đảm tính khả thi, minh bạch trong quá trình triển khai thực hiện.

Thứ hai, bổ sung quy định về hạn chế sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam, trừ trường hợp được phép theo quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc theo quy định của Thống đốc NHNN. Quy định này luật hóa nội dung Điều 22 Pháp lệnh Ngoại hối, bảo đảm các nội dung hạn chế quyền công dân được quy định tại luật; đồng thời làm rõ các trường hợp được phép sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam theo quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc theo quy định của Thống đốc NHNN.

Thứ ba, sửa đổi các quy định về cơ chế tài chính của NHNN phù hợp với hoạt động của ngân hàng trung ương và thực tiễn hoạt động của NHNN. Bên cạnh đó, Luật chuyển thẩm quyền quy định một số nội dung liên quan đến chế độ tài chính của NHNN từ Thủ tướng Chính phủ sang Chính phủ, phù hợp với quy định tại Luật Tổ chức Chính phủ.

Thứ tư, bổ sung quy định về thẩm quyền của NHNN trong việc áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác so với mức quy định, nhằm phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trên cơ sở đánh giá mức độ rủi ro của từng tổ chức tín dụng (TCTD). Các TCTD được áp dụng biện pháp này phải xây dựng và thực hiện lộ trình để bảo đảm tuân thủ mức quy định. NHNN có trách nhiệm thanh tra, giám sát các đối tượng thanh tra, giám sát theo quy định của pháp luật.

Thứ năm, sửa đổi các quy định nhằm bảo đảm phù hợp với cơ cấu tổ chức của NHNN và việc vận hành chính quyền địa phương 02 cấp; đồng thời bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc thực hiện kiểm tra nhiệm vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý Dự trữ ngoại hối nhà nước của NHNN, nhằm hạn chế chồng chéo với hoạt động thanh tra, kiểm toán của Thanh tra Chính phủ và Kiểm toán Nhà nước.

Hoàn thiện quy định về phòng, chống rửa tiền

Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền, Luật sửa đổi, bổ sung 02 nhóm nội dung chính:

Thứ nhất, sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm khắc phục những thiếu hụt trong công tác phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của FATF/APG, cụ thể:

Sửa đổi khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi” nhằm bảo đảm bao quát đầy đủ các trường hợp chủ sở hữu hưởng lợi;

Bổ sung đối tượng báo cáo, các dấu hiệu đáng ngờ; bổ sung trách nhiệm thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền liên quan đến lĩnh vực tài sản mã hóa, nhằm bảo đảm cơ quan quản lý có công cụ giám sát, phòng ngừa đối với hoạt động có tiềm ẩn rủi ro cao về rửa tiền xuyên biên giới;

Hoàn thiện quy định về nhận biết khách hàng, thông tin và xác minh thông tin nhận biết khách hàng; sửa đổi quy định về minh bạch thông tin của thỏa thuận pháp lý; quy định trách nhiệm của đối tượng báo cáo trong việc báo cáo giao dịch đáng ngờ cho NHNN, trong đó bao gồm việc miễn trách nhiệm cho đối tượng báo cáo khi thực hiện nghĩa vụ báo cáo theo Luật này một cách trung thực; đồng thời quy định về trách nhiệm lưu trữ thông tin, hồ sơ, tài liệu.

Thứ hai, sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định nhằm xử lý các vấn đề liên quan đến sắp xếp, tổ chức bộ máy, trong đó có việc sửa đổi tên gọi và trách nhiệm của các Bộ, cơ quan ngang Bộ.

Tạo cơ sở pháp lý để ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm

Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, Luật bổ sung tại khoản 2 Điều 114 quy định về “Đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp”, tạo cơ sở pháp lý để ngân hàng thương mại (NHTM) thực hiện hoạt động này. Đây là điều kiện cần để các NHTM thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để có đầy đủ cơ sở pháp lý cho NHTM thực hiện hoạt động này, pháp luật về chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp cần có các quy định về quyền, trách nhiệm của các bên, điều kiện, tiêu chí và nội dung hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng có hiệu lực thi hành từ ngày 01/12/2026.

Đồng thời, Luật bãi bỏ Điều 22 và khoản 2 Điều 34 của Pháp lệnh ngoại hối, nhằm đảm bảo thống nhất với các quy định về nguyên tắc sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam và bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính kiểm tra việc quản lý Dự trữ ngoại hối nhà nước tại Luật Ngân hàng Nhà nước.

Quang cảnh buổi Họp báo. Ảnh: ĐK

Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đoàn Thái Sơn cho biết, để bảo đảm các quy định của Luật được triển khai thi hành kịp thời, đồng bộ và thống nhất, NHNN đã phối hợp với Bộ Tư pháp để xây dựng dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục và phân công cơ quan soạn thảo văn bản quy định chi tiết các luật, nghị quyết được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.

Đồng thời, thực hiện quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, các văn bản hướng dẫn thi hành và trên cơ sở nội dung quy định tại Luật, NHNN đã dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật số 23/2026/QH16, đang xin ý kiến của các Bộ, ngành trước khi trình Thủ tướng Chính phủ ký ban hành.

Trong thời gian tới, trên cơ sở các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, NHNN sẽ phối hợp với các Bộ, ngành, cơ quan có liên quan triển khai thi hành Luật số 23/2026/QH16, đảm bảo thống nhất, đồng bộ và hiệu quả.