Cú hích và bài toán cạnh tranh của ngành dệt may Việt Nam

Cú hích và bài toán cạnh tranh của ngành dệt may Việt Nam

Mới đây, dự án Mega Textile - Vietnam do Tập đoàn Best Pacific (Singapore) làm chủ đầu tư chính thức khởi công tại Nghệ An, đánh dấu một trong những dự án dệt may có quy mô lớn nhất từ trước đến nay tại địa phương này. Không chỉ gây chú ý bởi tổng mức đầu tư lên tới 940 triệu USD sau khi điều chỉnh chủ trương đầu tư, dự án còn đặt ra những vấn đề đáng suy ngẫm về năng lực cạnh tranh của ngành dệt may Việt Nam trong giai đoạn tới.

Theo quyết định điều chỉnh, Mega Textile - Vietnam được triển khai trên diện tích 67,5ha, dự kiến sử dụng khoảng 15.000 lao động, chia làm 4 giai đoạn. Riêng giai đoạn 1 dự kiến hoàn thành và đi vào hoạt động từ quý II/2028. Mục tiêu của dự án là sản xuất và gia công vải dệt, các loại đai, quần áo và trang phục cho nhiều thương hiệu lớn trên thế giới như Victoria’s Secret, Uniqlo, FILA, Triumph.

Với quy mô này, Mega Textile - Vietnam hiện là dự án có tổng mức đầu tư lớn nhất và suất vốn đầu tư bình quân trên diện tích đất cao nhất trong số các dự án cùng lĩnh vực tại Nghệ An tính đến thời điểm hiện nay.

Theo các chuyên gia, sự xuất hiện của một dự án dệt may tích hợp quy mô lớn như vậy trước hết mang lại tín hiệu tích cực cho chiến lược thu hút đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo của Nghệ An nói riêng và khu vực Bắc Trung Bộ nói chung.

PGS.TS. Nguyễn Đức Thành, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách nhận định, dệt may Việt Nam lâu nay vẫn tồn tại điểm nghẽn lớn ở khâu nguyên phụ liệu. Những dự án đầu tư bài bản, công nghệ cao trong lĩnh vực dệt - nhuộm - hoàn tất có thể giúp giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, đồng thời nâng cao khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ trong các hiệp định thương mại tự do.

Tuy nhiên, ở góc độ khác, Mega Textile - Vietnam cũng tạo ra sức ép cạnh tranh không nhỏ đối với các doanh nghiệp dệt may trong nước, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa vốn còn hạn chế về vốn, công nghệ và quản trị.

Với lợi thế về vốn lớn, công nghệ hiện đại và kinh nghiệm cung ứng trực tiếp cho các thương hiệu toàn cầu, các tập đoàn FDI như Best Pacific có khả năng chiếm lĩnh nhanh các phân khúc có giá trị gia tăng cao. Điều này buộc doanh nghiệp Việt phải thay đổi nếu không muốn bị đẩy ra ngoài cuộc chơi.

Ông Trần Như Tùng, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty May Đức Giang cho rằng, cạnh tranh là điều không tránh khỏi, nhưng vấn đề là doanh nghiệp Việt có chuẩn bị đủ năng lực để cạnh tranh một cách sòng phẳng hay không. Đây là phép thử rõ ràng đối với năng lực cạnh tranh của ngành dệt may Việt Nam.

Theo các chuyên gia, có ít nhất 3 hướng đi mà doanh nghiệp Việt cần tập trung trong thời gian tới. Thứ nhất, đầu tư đổi mới công nghệ, tăng mức độ tự động hóa để nâng cao năng suất và kiểm soát chất lượng. Thứ hai, tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn quốc tế về môi trường, lao động, truy xuất nguồn gốc đang là những yếu tố ngày càng quyết định khả năng tiếp cận đơn hàng lớn. Thứ ba, tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước nhằm tạo quy mô và sức cạnh tranh tổng thể.

Ở góc độ chính sách, việc thu hút các dự án FDI lớn như Mega Textile - Vietnam cũng đặt ra yêu cầu song song về hỗ trợ doanh nghiệp nội địa. Chính sách cần hướng tới việc tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt cùng tham gia và cùng lớn lên, thay vì chỉ đóng vai trò gia công ở phân khúc thấp, PGS.TS. Nguyễn Đức Thành chia sẻ thêm.

Mega Textile - Vietnam là cú hích lớn đối với thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp tại Nghệ An. Đồng thời, phản ánh xu hướng dịch chuyển đầu tư vào những quốc gia có lợi thế về lao động, vị trí và hội nhập sâu rộng như Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, cạnh tranh không chỉ đến từ bên ngoài mà còn là sự cạnh tranh ngay trên “sân nhà”. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp dệt may Việt Nam phải có sự chuẩn bị bài bản, dài hơi để đủ năng lực cạnh tranh công bằng, đồng thời tận dụng cơ hội nâng cấp vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.