Cú sập lịch sử: Gần 20 tỷ USD “bốc hơi” khỏi thị trường phái sinh tiền số

Bitcoin lao dốc, hơn 1,6 triệu nhà đầu tư cháy tài khoản trong ngày đen tối của thị trường phái sinh

Theo dữ liệu từ Coinglass, tổng giá trị các vị thế bị thanh lý trong vòng 24 giờ qua lên tới 19,2 tỷ USD, với phần lớn thuộc về các lệnh mua (long) trị giá 16,7 tỷ USD. Các vị thế bán (short) cũng chịu thiệt hại khoảng 2,5 tỷ USD. Lệnh thanh lý lớn nhất được ghi nhận là cặp ETH-USDT trên nền tảng Hyperliquid, trị giá hơn 200 triệu USD.

Trong nhóm tài sản chịu thiệt hại nặng nhất, Bitcoin dẫn đầu với 5,3 tỷ USD bị xóa sổ, kế đến là Ethereum (ETH) với 4,4 tỷ USD và Solana (SOL) hơn 2 tỷ USD. Các đồng tiền khác như HYPE và XRP lần lượt bốc hơi 888 triệu USD và 700 triệu USD. Đáng chú ý, Hyperliquid và Bybit đã vượt Binance về quy mô thanh lý, phản ánh sự dịch chuyển trong lựa chọn nền tảng giao dịch của nhà đầu tư phái sinh.

Nguyên nhân trực tiếp khiến thị trường “bốc hơi” nằm ở cú lao dốc mạnh của Bitcoin, từ hơn 120.000 USD/BTC xuống còn 102.000 USD/BTC chỉ trong vài giờ rạng sáng 11/10 (giờ Hà Nội), sau tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tăng thuế 100% với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, bắt đầu từ ngày 1/11.

Tuyên bố này không chỉ khiến giới đầu tư hoảng loạn mà còn châm ngòi cho làn sóng bán tháo trên toàn thị trường tiền số. Trong vòng một giờ giao dịch buổi sáng 11/10, hơn 7 tỷ USD đã bị thanh lý. Theo Brian Strugats, Trưởng bộ phận giao dịch của Multicoin Capital, tổng quy mô các lệnh thanh lý thực tế có thể vượt 30 tỷ USD, bởi không phải tất cả sàn giao dịch đều công bố dữ liệu thời gian thực.

Giá Bitcoin sụt hơn 12%, trong khi các đồng tiền khác còn lao dốc mạnh hơn. Ethereum mất hơn 10% giá trị, rơi xuống dưới 3.900 USD, còn Solana và XRP giảm tới 30%. Tổng vốn hóa thị trường tiền mã hóa bốc hơi khoảng 400 tỷ USD, từ mức 4.140 tỷ USD, cho thấy sức tàn phá khủng khiếp của đợt sụt giảm này.

Các chuyên gia nhận định, tuyên bố của ông Trump chỉ là chất xúc tác, còn nguyên nhân sâu xa nằm ở việc sử dụng đòn bẩy quá mức trong giao dịch phái sinh. David Jeong, Giám đốc điều hành nền tảng Tread.fi, gọi đây là “sự kiện thiên nga đen”. Khi giá Bitcoin giảm mạnh, hàng loạt vị thế long sử dụng đòn bẩy cao bị buộc phải đóng để bù lỗ, kích hoạt vòng xoáy bán tự động, khiến giá giảm nhanh hơn và gây ra hiệu ứng dây chuyền.

Vincent Liu, Giám đốc đầu tư của Kronos Research, cho rằng sự kiện này cho thấy mối liên hệ ngày càng chặt chẽ giữa thị trường tiền số và yếu tố vĩ mô toàn cầu. “Cú sụt giảm bắt nguồn từ lo ngại về thuế quan Mỹ - Trung, nhưng được khuếch đại bởi mức đòn bẩy khổng lồ của các tổ chức”, ông nói.

Căng thẳng thương mại leo thang giữa Mỹ và Trung Quốc đang tạo ra sóng gió trên khắp các thị trường tài chính, từ chứng khoán, dầu mỏ cho tới tiền mã hóa. Theo Ravi Doshi, đồng giám đốc thị trường tại FalconX, cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung bùng lên trở lại hôm 10/10 đã gây ra sự tháo chạy khỏi các tài sản rủi ro, khi nhà đầu tư tìm đến vàng và trái phiếu chính phủ Mỹ để trú ẩn.

Trong bối cảnh đó, Caroline Mauron, đồng sáng lập Orbit Markets, cảnh báo ngưỡng hỗ trợ quan trọng tiếp theo của Bitcoin là 100.000 USD. Nếu giá rơi xuống dưới mốc này, thị trường có thể chính thức bước vào giai đoạn kết thúc chu kỳ tăng giá kéo dài ba năm qua.

Với thiệt hại kỷ lục gần 20 tỷ USD trong 24 giờ, giới đầu tư đang đối mặt một bài học đắt giá về rủi ro đòn bẩy và tính biến động cực đoan của thị trường phái sinh tiền mã hóa, nơi chỉ một cú nhấp chuột cũng có thể xóa sạch tài sản của hàng triệu người.