Danh họa Trần Văn Cẩn: Dấu ấn một tài năng
Xin được nói ngay rằng, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam là nơi đang lưu giữ một bộ sưu tập đồ sộ và quý giá những tác phẩm của danh họa Trần Văn Cẩn. Với mong muốn giới thiệu rộng rãi tới công chúng bộ sưu tập quý giá này, Bảo tàng đã biên soạn và xuất bản cuốn sách “Trần Văn Cẩn - Tác phẩm chọn lọc trong bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam”. Sau 4 năm, cuốn sách đã ra mắt, gồm những bài viết, hình ảnh và thông tin các tác phẩm của họa sĩ Trần Văn Cẩn. Đáng chú ý, trong cuốn sách này, lần đầu tiên bức ''Ở hang'' (1951) của Trần Văn Cẩn được công bố.
Họa sĩ Trần Văn Cẩn sinh ngày 13/8/1910, quê ở Từ Sơn, Bắc Ninh nhưng sinh ra tại Kiến An, Hải Phòng. Bằng những tác phẩm hội họa đặc sắc, ông có mặt trong “tứ trụ” thứ nhất của nền mỹ thuật Việt Nam hiện đại Trí - Lân - Vân - Cẩn (Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Tường Lân, Tô Ngọc Vân, Trần Văn Cẩn.
![]() |
Cuốn sách “Trần Văn Cẩn - Tác phẩm chọn lọc trong sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam” vừa ra mắt |
Nhà nghiên cứu Nguyễn Hải Yến, cố vấn nội dung cuốn sách cho rằng, nằm trong "Tứ trụ" Trí-Lân-Vân-Cẩn, danh họa Trần Văn Cẩn thể hiện tài năng ở nhiều mặt, từ tranh lụa, tranh sơn mài, tranh sơn dầu đến tranh khắc gỗ. Những tác phẩm của ông góp phần hình thành nên diện mạo của nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam, đưa hương sắc mỹ thuật Việt Nam vươn tầm quốc tế.
"Cả cuộc đời ông dành cho nghệ thuật, ông chấp nhận hy sinh cái tôi cá nhân, ý thích cá nhân để phụng sự con người, phụng sự nền mỹ thuật của dân tộc. Đặc biệt, Trần Văn Cẩn là người có những đóng góp quan trọng trong việc hoàn thiện kỹ thuật sơn mài cũng như những tác phẩm của ông góp phần hình thành nên diện mạo của nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam, đưa mỹ thuật Việt Nam vươn tầm quốc tế", nhà nghiên cứu Nguyễn Hải Yến nói.
Sinh thời, họa sĩ Trần Văn Cẩn thể hiện tài năng ở nhiều mặt, từ tranh lụa, tranh sơn mài, tranh sơn dầu đến tranh khắc gỗ. Những tác phẩm của ông góp phần hình thành nên diện mạo của nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam, đưa hương sắc mỹ thuật Việt Nam vươn tầm quốc tế.
Danh họa Trần Văn Cẩn sống qua 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, gần như trọn vẹn với đất nước suốt thế kỷ 20. Họa sĩ Lương Xuân Đoàn - Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam cho rằng, danh họa Trần Văn Cẩn sống giản dị và dấn thân. Phong cách, đối tượng, đề tài trong tranh Trần Văn Cẩn thay đổi theo dòng biến động của đất nước. Ban đầu, ông vẽ theo phong cách hiện thực lãng mạn hậu ấn tượng, sau này là hiện thực xã hội chủ nghĩa. “Sống nhẹ nhõm và bình dị, ông yêu quý nét đẹp miên viễn của những người đàn bà Việt, những đứa trẻ Việt ở thị thành và thôn quê. Hồn hậu sống và vẽ, ông là người đồng hành thủy chung với số phận của dân tộc, của đất nước và của bất kỳ ai. Hành trình Bắc Trung Nam của ông là một thiên sử dài chưa bao giờ cũ. Nét đẹp Việt hòa điệu thật ấm áp, dịu dàng với tâm hồn Việt trong những ký họa dọc đường khi ông đặt bút vẽ nhanh như chỉ sợ nét đẹp mà ông vụt thấy của người Việt và thiên nhiên Việt biến mất”, họa sĩ Lương Xuân Đoàn chia sẻ.
Các nhà phê bình mỹ thuật cũng đánh giá, những tác phẩm của danh họa Trần Văn Cẩn góp phần hình thành nên diện mạo của nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam, đưa hương sắc mỹ thuật Việt Nam vươn tầm quốc tế. Cả nửa đầu sự nghiệp, ông dấn thân cho nghệ thuật, có nhiều tìm tòi, đóng góp cho mỹ thuật Việt Nam, đặc biệt là những đóng góp quan trọng trong việc hoàn thiện kỹ thuật sơn mài. Nửa sau sự nghiệp, Trần Văn Cẩn dấn thân cho sự nghiệp mỹ thuật phục vụ nhân dân. Ông chấp nhận hy sinh cái tôi cá nhân, ý thích cá nhân để phụng sự con người, phụng sự nền Mỹ thuật của dân tộc.
Những đối tượng trong tranh của Trần Văn Cẩn chuyển từ nhân vật thành thị như “Em Thúy” bức tranh đã được công nhận bảo vật quốc gia năm 2013, hiện được trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam; hay “Thiếu nữ đọc sách” sang nông dân, công nhân, tầng lớp lao động nói chung như “Tát nước đồng chiêm” "Xuống đồng"… Tranh ông đều là những tác phẩm nổi bật trong thời kỳ của mình.
Không chỉ vẽ, họa sĩ Trần Văn Cẩn còn tham gia nhiều hoạt động trong tư cách của một nghệ sĩ. Trong những năm kháng chiến, ông tham gia giảng dạy tại Trường Mỹ thuật ở Việt Bắc, do họa sĩ Tô Ngọc Vân làm hiệu trưởng. Năm 1954, sau khi họa sĩ Tô Ngọc Vân hy sinh, Trần Văn Cẩn được bầu làm Hiệu trưởng và đảm nhiệm cương vị này trong suốt 15 năm (1954-1969).
Bên cạnh hoạt động giảng dạy, ông còn được bầu làm Tổng Thư ký Hội Mỹ thuật Việt Nam nhiệm kỳ thứ nhất (1958-1983), Chủ tịch Hội Nghệ sĩ tạo hình Việt Nam nhiệm kỳ 2 (1983-1989), Đại biểu Quốc hội khóa 2... Họa sĩ Trần Văn Cẩn còn có nhiều công lao đóng góp, xây dựng nền mỹ thuật Việt Nam nói chung cũng như thẩm định, tuyển chọn những tác phẩm hội họa có giá trị cho Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.
Thể hiện tài năng nổi bật của mình qua những tác phẩm hội họa, nhưng sinh thời, họa sĩ Trần Văn Cẩn mới có 1 cuộc triển lãm cá nhân. Đó là năm 1980, khi đó họa sĩ 70 tuổi, Hội tổ chức triển lãm cho ông tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam vào đúng ngày sinh nhật 13/8. Bảo tàng khi đó ngỏ ý muốn mua lại 200 bức tranh của ông để lưu trữ, sưu tầm nhưng ông tỏ ý ngạc nhiên, khiêm tốn, nên bảo tàng giảm đề nghị xuống còn một nửa.
Tuy thế, danh họa Trần Văn Cẩn vẫn là tác giả có nhiều tranh nhất tại bảo tàng. Đây cũng chính là lý do để Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đứng ra làm cuốn sách dày dặn và vừa ra mắt độc giả cũng như giới nghiên cứu mỹ thuật và công chúng yêu hội họa. TS. Nguyễn Anh Minh - Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam thừa nhận, “Tranh của danh họa Trần Văn Cẩn như khối tài sản giúp nâng tầm giá trị của bảo tàng".
Trong ký ức của nhiều người, danh họa Trần Văn Cẩn là một người chất phác, đôn hậu. Trong nghệ thuật ông là họa sĩ dám dấn thân.
Với những đóng góp của mình, họa sĩ Trần Văn Cẩn được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng II, Huân chương Lao động hạng III và nhiều phần thưởng cao quý khác. Ông cũng được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 1 (năm 1996). Tên của ông được đặt cho một con phố thuộc quận Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Các tin khác
![Danh họa Trần Văn Cẩn: Dấu ấn một tài năng](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/15/23/croped/tran-cuon-sach20240815232956.jpg?240816092248)
Danh họa Trần Văn Cẩn: Dấu ấn một tài năng
![Ý nghĩa những "Bữa cơm công đoàn"](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/13/14/20240812-11543820240813144355.jpg?rt=20240813144409?240813033826)
Ý nghĩa những "Bữa cơm công đoàn"
![Họa sĩ Mai Long: Một tài hoa tranh lụa](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/12/10/10a9720240812100759.jpg?rt=20240812100804?240812032312)
Họa sĩ Mai Long: Một tài hoa tranh lụa
![Phát động Cuộc thi viết “Tín dụng chính sách xã hội - Ý Đảng, lòng Dân”](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/12/12/img-dbf984b336a8-120240812125915.jpg?rt=20240812125918?240814095918)
Phát động Cuộc thi viết “Tín dụng chính sách xã hội - Ý Đảng, lòng Dân”
![Gỡ khó khi trùng tu di tích](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/07/10/trung-tu20240807104004.jpg?rt=20240807104007?240808073020)
Gỡ khó khi trùng tu di tích
![Sắp diễn ra chương trình nghệ thuật “Bản hùng ca bất diệt”](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/07/22/z4530654684004f2b085abef30a350f435c91706668130-16897807702951558621547-1689816555069-1689816555254196183111720240807221039.jpg?rt=20240807221042?240807104150)
Sắp diễn ra chương trình nghệ thuật “Bản hùng ca bất diệt”
![Di tích lịch sử quốc gia địa điểm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng: Sẵn sàng cho lễ khánh thành](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/07/11/di-tich-lich-su-quoc-gia-dia-diem-truong-day-lam-bao-huynh-thuc-khang-san-sang-cho-le-khanh-thanh-20240807112432.jpg?rt=20240807112448?240807113053)
Di tích lịch sử quốc gia địa điểm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng: Sẵn sàng cho lễ khánh thành
![Nhà văn Tô Hoài: Mười năm xa nhớ](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/05/13/to-hoai-muc-tau20240805134737.jpg?rt=20240805134739?240806023243)
Nhà văn Tô Hoài: Mười năm xa nhớ
![Giải quần vợt Đà Nẵng mở rộng tranh Cúp Heineken lần 3 năm 2024 thành công tốt đẹp](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/05/17/giai-quan-vot-da-nang-mo-rong-tranh-cup-heineken-lan-3-nam-2024-thanh-cong-tot-dep-20240805173411.jpg?rt=20240805173421?240805064041)
Giải quần vợt Đà Nẵng mở rộng tranh Cúp Heineken lần 3 năm 2024 thành công tốt đẹp
![Khởi sắc nhạc kịch Việt](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/31/10/10a8820240731102743.jpg?rt=20240731102746?240731110522)
Khởi sắc nhạc kịch Việt
![Khám phá Việt Nam qua Vietnam Phở Festival 2024 tại Hàn Quốc](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/29/14/20240729-14453820240729144908.jpg?rt=20240729144911?240729055829)
Khám phá Việt Nam qua Vietnam Phở Festival 2024 tại Hàn Quốc
![Huyền thoại Mẹ - Tượng đài bất tử](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/29/09/z5675590243822-9b7a6f0d7ef0007ed64523f8d3e0db8420240729095113.jpg?rt=20240729095116?240729101106)
Huyền thoại Mẹ - Tượng đài bất tử
![Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với ngành Ngân hàng](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/24/10/image00120240724101454.jpg?rt=20240725225927?240726075051)
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với ngành Ngân hàng
![Thấm thía những câu nói sâu sắc, tâm huyết, để đời của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/24/10/tong-bi-thu-npt-phat-ngon-2-1721644031071159996647520240724102617.jpg?rt=20240724102629?240724104005)
Thấm thía những câu nói sâu sắc, tâm huyết, để đời của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
![Những trường đại học tuyển sinh ngành vi mạch bán dẫn năm 2024](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/23/10/anh-1-thumb20240723103634.jpg?rt=20240723103636?240723112431)
Những trường đại học tuyển sinh ngành vi mạch bán dẫn năm 2024
![Cảnh báo mạo danh NHNN để gửi đường link cập nhật thông tin sinh trắc học](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/23/14/medium/web-520240823141315.jpg?rt=20240823141318?240823021704)
Cảnh báo mạo danh NHNN để gửi đường link cập nhật thông tin sinh trắc học
![Nhiều khả năng Fed sắp giảm lãi suất](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/22/22/medium/image00120240822224737.png?rt=20240822224739?240823091702)
Nhiều khả năng Fed sắp giảm lãi suất
![Nỗ lực đưa vốn ra nền kinh tế](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/22/22/medium/20220802-hinh-giao-dich-120240822225052.jpg?rt=20240822225055?240823105721)
Nỗ lực đưa vốn ra nền kinh tế
![Giao lưu thể thao ngành Ngân hàng Việt Nam và Lào](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/21/15/medium/820240821151502.jpg?rt=20240821151506?240821032213)
Giao lưu thể thao ngành Ngân hàng Việt Nam và Lào
Đa phương tiện
Videos Podcast Infographic Longform - Emagazine
![phat dong cuoc thi viet tin dung chinh sach xa hoi y dang long dan](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/video_data/2024/082024/12/16/36874725ca8f756e25027f485105b4ed2024081213000720240812163637.jpg?rt=20240812163645)
Phát động Cuộc thi viết “Tín dụng chính sách xã hội - Ý Đảng, lòng Dân”
Bắc Kạn: Kết nối ngân hàng với doanh nghiệp, hợp tác xã
Thái Nguyên: Rà soát, đôn đốc án tín dụng ngân hàng năm 2024
Agribank Đắk Lắk: Top đầu về thu thập sinh trắc học
![Hơn 17 tỷ đồng ưu đãi cho khách hàng tham gia bảo hiểm tại Sacombank](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/22/17/sacombank-khi-song-la-mot-hanh-trinh-15x1020240822172315.jpg?240822053228)
Hơn 17 tỷ đồng ưu đãi cho khách hàng tham gia bảo hiểm tại Sacombank
![Wink Hotel Hải Phòng sẵn sàng ra mắt vào năm 2025](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/22/10/1-120240822103239.jpg?rt=20240822103241?240822103715)
Wink Hotel Hải Phòng sẵn sàng ra mắt vào năm 2025
![Siêu phẩm đầu tư chắc thắng “bỏ vốn 1 được lời 3” tại tâm điểm thành Vinh](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/21/18/a220240821183652.jpg?rt=20240821183655?240821073252)
Siêu phẩm đầu tư chắc thắng “bỏ vốn 1 được lời 3” tại tâm điểm thành Vinh
![Trải nghiệm “cuộc sống toàn cầu” tại chốn sống đẳng cấp bậc nhất xứ Thanh](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/17/09/img-520120240817091358.jpg?rt=20240817091406?240817092302)
Trải nghiệm “cuộc sống toàn cầu” tại chốn sống đẳng cấp bậc nhất xứ Thanh
Dịch vụ ngân hàng hiện đại
Ebanking Vay đâu - gửi đâu Quản lý tài chính thông minh Ngân hàng bán lẻ Tư vấn Nhân sự
![Cảnh báo mạo danh NHNN để gửi đường link cập nhật thông tin sinh trắc học](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/23/14/medium/web-520240823141315.jpg?rt=20240823141318?240823021704)
Cảnh báo mạo danh NHNN để gửi đường link cập nhật thông tin sinh trắc học
![Tiện ích, bảo mật cao khi thanh toán qua Apple Pay của BIDV Visa](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/20/13/medium/anh-bai-viet-2082420240820134644.jpg?rt=20240820134647?240820015839)
Tiện ích, bảo mật cao khi thanh toán qua Apple Pay của BIDV Visa
![BAC A BANK tung ngàn ưu đãi mừng sinh nhật 30 năm](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/20/09/medium/bab20240820093240.jpg?rt=20240820093243?240821110054)
BAC A BANK tung ngàn ưu đãi mừng sinh nhật 30 năm
![PVcomBank tăng lợi nhuận trong nửa đầu năm](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/15/23/medium/image00120240815231818.jpg?rt=20240815231820?240816092143)
PVcomBank tăng lợi nhuận trong nửa đầu năm
![Thẻ tín dụng Cake mở rộng lựa chọn hoàn tiền 20% lên tới 12 ngành hàng](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/15/10/medium/cake-by-vpbank-220240815105137.jpg?240815112606)
Thẻ tín dụng Cake mở rộng lựa chọn hoàn tiền 20% lên tới 12 ngành hàng
![Eximbank tiên phong ứng dụng công nghệ xác thực giọng nói qua tổng đài](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/14/09/medium/trienkhai-xacthucgiongnoi-web2-0120240814094152.jpg?240814095738)
Eximbank tiên phong ứng dụng công nghệ xác thực giọng nói qua tổng đài
![Cảnh giác với các thủ đoạn giả mạo ngân hàng để lừa đảo](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/12/09/medium/5a9720240812092031.jpg?rt=20240812092035?240814084815)
Cảnh giác với các thủ đoạn giả mạo ngân hàng để lừa đảo
![VPBank khai trương chi nhánh Flagship với không gian độc đáo, dịch vụ đẳng cấp](https://cdn.thoibaonganhang.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/12/16/medium/vpbank-120240812162312.jpg?rt=20240812162314?240812044216)