Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Doanh nghiệp cần làm gì để AI giúp cải thiện năng suất?

Đức Hiền
Đức Hiền  - 
Khi “cơn sốt” trải nghiệm các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) bắt đầu hạ nhiệt, những nhà quản trị hiện đại nhanh chóng nhận ra một thực tế: Mua thêm phần mềm không giúp bộ máy chạy nhanh hơn nếu kiến trúc vận hành vẫn giậm chân tại chỗ. Cuộc đua công nghệ thực chất đã chuyển dịch sang cuộc đua tái thiết kế năng lực tổ chức, nơi rào cản lớn nhất của các nhà quản lý lãnh đạo doanh nghiệp (C-Suite) không nằm ở ngân sách hạ tầng, mà nằm ở “khoảng trống năng lực” kéo dài từ tác nghiệp cá nhân, quản trị chuyên môn cho đến tư duy điều hành thượng tầng.
aa
Hình ảnh minh họa được tạo bởi AI
Hình ảnh minh họa được tạo bởi AI

Hai năm qua, AI tạo sinh đã đi rất nhanh từ phòng thí nghiệm vào văn phòng. Nhân viên dùng AI để soạn thảo, phân tích dữ liệu, lập báo cáo; bộ phận marketing dùng AI để sản xuất nội dung; doanh nghiệp thử nghiệm chatbot, tự động hóa quy trình và trợ lý ảo. Nhưng sau giai đoạn thử nghiệm, một câu hỏi khó hơn xuất hiện: AI đã thực sự tạo ra bao nhiêu năng suất?

PGS.TS. Nguyễn Danh Nguyên, Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa Hà Nội nhấn mạnh, những biến động và bất định ngày càng gia tăng của môi trường kinh tế là những tác nhân buộc các doanh nghiệp phải tái định hướng chiến lược và đổi mới kinh doanh. Chuyển đổi với sự hỗ trợ của công nghệ số vì mục tiêu xanh, không chỉ là cách doanh nghiệp phản ứng trước những biến động của thị trường mà còn là cơ hội để đổi mới mô hình kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng cường khả năng chống chịu.

Một doanh nghiệp có thể sở hữu hàng chục công cụ AI nhưng vẫn vận hành chậm chạp nếu nhân viên phải nhập dữ liệu thủ công, các phòng ban sử dụng những hệ thống không kết nối, dữ liệu nằm rải rác và mỗi quyết định quan trọng vẫn phải đi qua nhiều tầng phê duyệt. Nói cách khác, AI có thể làm một công việc nhanh hơn, nhưng không thể tự mình sửa một quy trình được thiết kế sai. Đó cũng là lý do làn sóng đầu tư AI đang chuyển từ câu chuyện “có hay không” sang câu chuyện “tạo ra giá trị như thế nào”. Công nghệ chỉ trở thành năng suất khi được đặt trong một kiến trúc vận hành phù hợp.

Điểm yếu của nhiều doanh nghiệp hiện nay không phải thiếu phần mềm mà là thiếu năng lực hấp thụ công nghệ. Ở tầng tác nghiệp, một nhân viên có thể biết cách sử dụng AI nhưng chưa chắc biết đặt câu hỏi đúng, kiểm chứng kết quả, bảo vệ dữ liệu hay biến đầu ra của AI thành một quyết định có giá trị.

Về khía cạnh quản trị chuyên môn, trưởng phòng có thể nhìn thấy tiềm năng tự động hóa nhưng chưa chắc biết quy trình nào nên tự động hóa, quy trình nào cần con người kiểm soát và chỉ số nào dùng để đo hiệu quả.

Ở tầng cao hơn - C-Suite, thách thức thậm chí lớn hơn. Lãnh đạo không chỉ cần biết AI làm được gì mà phải trả lời được câu hỏi: AI sẽ thay đổi mô hình kinh doanh, cấu trúc nhân sự và cách doanh nghiệp tạo ra giá trị như thế nào? Đây chính là “khoảng trống năng lực” mà nhiều doanh nghiệp chưa nhìn thấy.

Nếu chỉ đào tạo nhân viên sử dụng công cụ mà không thay đổi cách tổ chức công việc, doanh nghiệp có thể tạo ra hàng nghìn “người dùng AI” nhưng chưa chắc tạo ra một tổ chức AI.

Trong giai đoạn mới, đào tạo AI vì thế không thể dừng ở những khóa học hướng dẫn cách viết câu lệnh hay sử dụng một ứng dụng. Điều doanh nghiệp cần xây dựng năng lực theo tầng đó là năng lực cá nhân; năng lực quản trị; năng lực chiến lược.

Một doanh nghiệp trưởng thành về AI không hỏi “Chúng ta nên mua công cụ nào?”. Câu hỏi phải là: Công việc nào đang tạo ra chi phí, độ trễ và sai sót lớn nhất; AI có thể thay đổi nó ra sao? Khi câu hỏi thay đổi, cách đầu tư công nghệ của doanh nghiệp cũng thay đổi. Chính vì vậy, AI không còn là “việc của IT” mà trở thành bài toán quản trị doanh nghiệp.

Một kiến trúc tổ chức đủ năng lực phải trả lời được bốn câu hỏi: Dữ liệu thuộc về ai? Quyết định nào có thể tự động hóa? Con người giữ vai trò gì? Và giá trị tạo ra được đo bằng chỉ số nào?

Các chuyên gia nhận định, sai lầm phổ biến nhất của doanh nghiệp là đo chuyển đổi AI bằng số lượng tài khoản, số dự án thí điểm hay số phòng ban đã triển khai. Đây chỉ là những chỉ số của hoạt động, không phải chỉ số của hiệu quả.

Thước đo thực sự phải là thời gian xử lý một đơn hàng giảm bao nhiêu; chi phí vận hành giảm bao nhiêu; tốc độ ra quyết định nhanh hơn thế nào; tỷ lệ sai sót giảm ra sao; doanh thu trên mỗi nhân viên tăng bao nhiêu.

Khi AI được gắn với những chỉ số kinh doanh cụ thể, doanh nghiệp mới phân biệt được đâu là thử nghiệm công nghệ và đâu là chuyển đổi năng suất.

Điều này đặc biệt quan trọng với doanh nghiệp Việt Nam khi nguồn lực đầu tư không vô hạn. Không phải doanh nghiệp nào cũng cần xây dựng một hệ sinh thái AI đồ sộ. Điều cần thiết hơn là xác định đúng những “nút thắt” đang cản trở năng suất và dùng AI để tháo gỡ.

AI đang trở thành một hạ tầng mới của nền kinh tế. Nhưng cũng giống như điện hay internet, sở hữu hạ tầng không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp tự động trở nên hiệu quả. Lợi thế cạnh tranh trong giai đoạn tới sẽ không thuộc về doanh nghiệp có nhiều công cụ AI nhất, mà thuộc về doanh nghiệp tổ chức lại công việc tốt nhất quanh AI.

Đó là sự chuyển dịch quan trọng: từ số hóa công việc sang tái thiết kế công việc; từ đào tạo sử dụng công cụ sang xây dựng năng lực; từ đầu tư công nghệ sang đầu tư vào kiến trúc tổ chức.

Đức Hiền

Tin liên quan

Tin khác

SME nên tập trung tối ưu hay mở rộng đa ngành?

SME nên tập trung tối ưu hay mở rộng đa ngành?

Có một kiểu tăng trưởng rất dễ khiến chủ doanh nghiệp phấn khích: hôm nay bán cà phê, ngày mai mở nhà hàng, vài tháng sau đầu tư bất động sản, rồi lại muốn làm thêm thương mại điện tử. Nhìn đâu cũng thấy cơ hội. Nhưng sau vài năm, doanh nghiệp có thể sở hữu rất nhiều hoạt động mà chẳng có hoạt động nào đủ mạnh.
Quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Thường trực BCĐ quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

Quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Thường trực BCĐ quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc - Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đã ký Quyết định số 189/QĐ-BCĐ ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo này.
Quản trị minh bạch mở đường cho doanh nghiệp tiếp cận vốn dài hạn

Quản trị minh bạch mở đường cho doanh nghiệp tiếp cận vốn dài hạn

Nhu cầu vốn trung và dài hạn ngày càng lớn đặt doanh nghiệp trước yêu cầu không chỉ cải thiện kết quả kinh doanh mà còn nâng cao năng lực tín nhiệm, chất lượng quản trị. Tại cuộc gặp gỡ báo chí ngày 18/11, Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam nhấn mạnh vai trò của hai yếu tố này trong việc củng cố niềm tin nhà đầu tư, mở rộng khả năng huy động vốn qua thị trường chứng khoán.
Phải chuẩn bị gì khi thực hiện IFRS?

Phải chuẩn bị gì khi thực hiện IFRS?

Chuyển sang Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) không chỉ là thay cách lập báo cáo. Kinh nghiệm doanh nghiệp cho thấy những khoản đầu tư cho dữ liệu, nhân sự, công nghệ cần được tính toán cùng nhu cầu huy động vốn và năng lực quản trị.
Kiểm soát dữ liệu không tốt, doanh nghiệp có thể phải trả giá đắt

Kiểm soát dữ liệu không tốt, doanh nghiệp có thể phải trả giá đắt

Một tài khoản chưa thu hồi, một danh sách khách hàng lưu trong email cá nhân có thể để lại rủi ro cho doanh nghiệp. Khi mất kiểm soát dữ liệu, chi phí khắc phục, trách nhiệm pháp lý và nguy cơ gián đoạn kinh doanh cùng đặt sức ép lên nguồn lực vốn hạn chế của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
PMI lĩnh vực sản xuất: Động lực phục hồi, sức ép chi phí và vai trò của chính sách tiền tệ

PMI lĩnh vực sản xuất: Động lực phục hồi, sức ép chi phí và vai trò của chính sách tiền tệ

Hoạt động sản xuất của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong 10 tháng đầu năm 2026, thể hiện qua chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) liên tục nằm trên ngưỡng 50 điểm. Tuy nhiên, đằng sau tín hiệu tích cực này là những diễn biến không đồng nhất, với đơn hàng phục hồi, sản lượng mở rộng nhưng việc làm chưa tăng ổn định, trong khi chi phí nguyên liệu, nhiên liệu và vận tải vẫn tạo sức ép lên doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng tiếp cận vốn, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và tạo thêm việc làm.
Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Khi tăng trưởng trở thành áp lực cho SME

Khi tăng trưởng trở thành áp lực cho SME

Có một thời điểm rất lạ trong đời sống của doanh nghiệp: doanh thu tăng nhưng người chủ lại mất ngủ nhiều hơn. Khách hàng đông hơn, nhân sự nhiều hơn, đơn hàng lớn hơn, thị trường rộng hơn. Những con số trên báo cáo đều có vẻ tích cực. Nhưng phía sau đó là dòng tiền căng hơn, người giỏi bắt đầu quá tải, quy trình liên tục phát sinh lỗi và chính người lãnh đạo gần như không còn thời gian để suy nghĩ. Khi đó, tăng trưởng không còn là phần thưởng, nó trở thành áp lực.
Doanh nghiệp nhỏ xây năng lực lõi như thế nào để phát triển lâu dài?

Doanh nghiệp nhỏ xây năng lực lõi như thế nào để phát triển lâu dài?

Một điều rất đáng suy nghĩ: nhiều doanh nghiệp nhỏ càng phát triển lại càng trở nên yếu. Doanh thu tăng, nhân sự tăng, khách hàng tăng, sản phẩm nhiều hơn. Nhưng chỉ cần một người chủ nghỉ vài tuần, một nhân sự chủ chốt rời đi hoặc thị trường thay đổi, mọi thứ bắt đầu chao đảo.Tăng trưởng tạo ra quy mô. Nhưng năng lực lõi mới tạo ra sức mạnh để đi đường dài. Năng lực lõi không phải là thứ doanh nghiệp “có”, mà là thứ doanh nghiệp “làm tốt một cách ổn định”.
TP.Hồ Chí Minh gỡ vướng thuế, hóa đơn điện tử và bán hàng online cho doanh nghiệp

TP.Hồ Chí Minh gỡ vướng thuế, hóa đơn điện tử và bán hàng online cho doanh nghiệp

Ngày 13/11/2026, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố (ITPC) phối hợp với Sở Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị Đối thoại Doanh nghiệp - Chính quyền Thành phố Lần thứ 282, chuyên đề về lĩnh vực thương mại điện tử, thu hút sự tham dự của gần 300 đại biểu đại diện các sở, ban, ngành, các hiệp hội, doanh nghiệp thương mại điện tử, đơn vị quản lý nhà sáng tạo nội dung…