Doanh nghiệp không thiếu AI, chỉ thiếu năng lực biến AI thành giá trị

AI chỉ tạo giá trị khi doanh nghiệp có dữ liệu và năng lực triển khai

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang bước vào giai đoạn ứng dụng thực chất, khi trọng tâm không còn là thử nghiệm các công cụ đơn lẻ mà là xây dựng nền tảng dữ liệu và năng lực triển khai để AI trở thành "bộ não" hỗ trợ vận hành doanh nghiệp. Đây là thông điệp xuyên suốt được các chuyên gia chia sẻ tại sự kiện "AI in HR & Finance: From Strategy to Execution" thuộc chuỗi AI-Ready Workforce 2026 do Microsoft Việt Nam và Datapot tổ chức ngày 6/8/2026.

Theo các chuyên gia, phần lớn doanh nghiệp hiện nay không còn thiếu công cụ AI. Thách thức lớn nhất nằm ở việc làm thế nào để AI tạo ra giá trị thực trong các quy trình quản trị, từ nhân sự, tài chính đến ra quyết định kinh doanh.

Dữ liệu là nền móng để AI tạo giá trị

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại chương trình là bài toán quản trị dữ liệu - điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp mở rộng ứng dụng AI.

Đại diện Datapot giới thiệu mô hình AI Analytics Framework, cho phép doanh nghiệp quản lý toàn bộ vòng đời dữ liệu theo chu trình khép kín, từ thu thập, xử lý, phân tích đến khai thác phục vụ hoạt động kinh doanh. Thay vì tồn tại dưới dạng những báo cáo rời rạc, dữ liệu được xây dựng thành một nền tảng thống nhất, có khả năng tái sử dụng và mở rộng cho toàn bộ tổ chức.

Theo các chuyên gia, khi AI ngày càng tham gia sâu vào hoạt động quản trị, dữ liệu không chỉ cần đầy đủ mà còn phải được chuẩn hóa, có khả năng truy xuất nguồn gốc và cập nhật liên tục. Đây là nền tảng giúp doanh nghiệp xây dựng các mô hình AI đáng tin cậy, đồng thời bảo đảm khả năng kiểm chứng mọi quyết định mà AI đưa ra.

Trong quá trình triển khai, Datapot xây dựng mô hình "tri thức doanh nghiệp", nơi toàn bộ dữ liệu về hoạt động kinh doanh, quy trình, chính sách, cơ cấu tổ chức và các nguồn dữ liệu chuyên ngành được chuẩn hóa thành một kho kiến thức thống nhất để AI có thể học hỏi và kế thừa.

Theo cách tiếp cận này, mỗi lần doanh nghiệp bổ sung dữ liệu mới, hệ thống sẽ tự động cập nhật hiểu biết về mô hình kinh doanh, từ đó giúp AI đưa ra các phân tích phù hợp với bối cảnh thực tế của từng doanh nghiệp, thay vì sử dụng những mô hình chung thiếu tính đặc thù.

Đại diện Datapot cho rằng đây là điểm khác biệt quan trọng giữa AI tạo sinh thông thường và AI dành cho doanh nghiệp. Mỗi doanh nghiệp đều có đặc điểm vận hành riêng, vì vậy AI phải hiểu đúng mô hình kinh doanh, đặc thù ngành nghề và quy trình nội bộ mới có thể hỗ trợ ra quyết định chính xác.

Hệ thống cũng được thiết kế để mọi kết quả phân tích đều có thể truy xuất nguồn dữ liệu, tài liệu và căn cứ hình thành kết luận. Cơ chế này giúp doanh nghiệp kiểm soát toàn bộ quá trình vận hành của AI, tăng tính minh bạch và khả năng giám sát khi triển khai ở quy mô lớn.

Khoảng cách lớn nhất không nằm ở công nghệ

Theo ông Tô Mạnh Hoàng, CEO & Founder Datapot, Top 100 Microsoft Certified Trainers in Data & AI, khoảng cách lớn nhất hiện nay không còn nằm ở công nghệ mà ở năng lực triển khai.

Ông Tô Mạnh Hoàng cho rằng, điều doanh nghiệp cần không phải là thêm một công cụ AI, mà là một quy trình và framework đủ chặt chẽ để AI tạo ra những kết quả nhất quán, đáng tin cậy và có thể phục vụ hoạt động ra quyết định trên quy mô lớn.

Để AI tạo ra giá trị bền vững, doanh nghiệp cần đồng thời xây dựng ba năng lực gồm năng lực dữ liệu, năng lực AI và năng lực vận hành. Việc đào tạo cũng không nên chỉ dừng ở kỹ năng sử dụng công cụ mà phải gắn trực tiếp với từng vai trò, phòng ban và mục tiêu kinh doanh cụ thể.

Theo ông Hoàng, AI chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được nuôi dưỡng bằng dữ liệu chất lượng và được triển khai trên nền tảng quy trình quản trị thống nhất. Khi đó, AI không chỉ hỗ trợ tự động hóa mà còn trở thành công cụ giúp doanh nghiệp chuẩn hóa tri thức, giảm phụ thuộc vào cá nhân và nâng cao chất lượng ra quyết định.

Ở góc độ quản trị nguồn nhân lực, bà Phạm Diệu Linh, Director of Talent Acquisition & Development tại Synnex FPT nhấn mạnh, AI chỉ mang lại giá trị khi doanh nghiệp biết chuyển dữ liệu thành các hành động cụ thể phục vụ quản trị và phát triển con người.

Các chuyên gia cũng nhận định, AI đang dịch chuyển từ vai trò trợ lý sang nền tảng tái cấu trúc toàn bộ hoạt động doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, năng lực xây dựng dữ liệu chuẩn hóa, đào tạo đội ngũ và thiết lập quy trình triển khai sẽ quyết định mức độ thành công của mỗi tổ chức trên hành trình ứng dụng AI.