Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Việt Nam - tâm điểm bản đồ thương mại AI châu Á

Tim Evans
Tim Evans  - 
Chúng ta thường nhắc đến trí tuệ nhân tạo (AI) như một câu chuyện về công nghệ. Nhưng tại châu Á, AI đã trở thành câu chuyện về thương mại và là một câu chuyện ở tầm quốc gia với một nền kinh tế với xuất khẩu là trọng tâm như Việt Nam.
aa
Ông Tim Evans, Tổng Giám đốc Điều hành, HSBC Việt Nam
Ông Tim Evans, Tổng Giám đốc Điều hành, HSBC Việt Nam

Theo Khối Nghiên cứu Đầu tư HSBC Toàn cầu (HSBC Global Investment Research), thương mại nội vùng châu Á đối với hàng hóa liên quan đến AI như chip bán dẫn, linh kiện và thiết bị để công nghệ AI vận hành đã tăng lên gần hai nghìn tỷ USD trong năm 2025, gấp đôi so với mức trước đại dịch và hiện hàng hóa liên quan đến AI đang chiếm 35% tổng kim ngạch xuất khẩu của châu Á, tăng so với mức 19% của thập kỷ trước.

Nhiều hiệp định thương mại trong hai thập kỷ qua hứa hẹn hội nhập khu vực sâu rộng hơn và giờ đây AI đang hiện thực hóa cơ hội đó. Những hành lang thương mại mới đang hình thành giữa Bắc Á và Đông Nam Á giúp kết nối chip nhớ của Hàn Quốc, tấm bán dẫn tiên tiến của Đài Loan, thiết bị chính xác của Nhật Bản với năng lực lắp ráp và kiểm tra đang mở rộng nhanh chóng tại Đông Nam Á để trở thành một mạng lưới sản xuất thống nhất, trong đó, hơn 30% hoạt động thương mại liên quan đến AI của châu Á đang diễn ra tại chính khu vực này.

Vị thế mới của Việt Nam trong chuỗi cung ứng

Trong bối cảnh nhiều đổi thay đó, Việt Nam đã tiến nhanh hơn và xa hơn bất kỳ nền kinh tế nào khác. Thị phần thương mại toàn cầu của Việt Nam trong mảng thiết bị liên quan đến AI đã tăng từ 1,2% năm 2015 lên 12,4% năm 2025, là mức tăng cao nhất trên thế giới đối với một nền kinh tế nói riêng trong giai đoạn này.

Trong quý 1/2026, Đài Loan lần đầu tiên trong lịch sử ghi nhận thâm hụt thương mại theo quý với Việt Nam, và trong ba tháng tính đến tháng 5, nhập khẩu của Đài Loan từ Việt Nam đã tăng vọt 173% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu được thúc đẩy nhờ máy móc, thiết bị điện và đồ điện gia dụng. Đầu năm 2026, xuất khẩu của Hàn Quốc sang Việt Nam ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong khu vực Đông Nam Á, cho thấy mối liên kết sản xuất sâu rộng cũng như vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong khâu lắp ráp cuối cùng phần cứng máy tính, bao gồm cả thiết bị liên quan đến máy chủ AI.

Những con số này cho thấy một sự dịch chuyển lớn. Việt Nam không còn là một cứ điểm lắp ráp chi phí thấp ở cuối chuỗi cung ứng của nước khác mà đã trở thành một mắt xích trong mạng lưới đa phương: nhập khẩu đầu vào giá trị cao từ Đài Loan và Hàn Quốc, gia tăng quy mô và độ tinh vi của sản xuất, xuất khẩu hàng hoá thành phẩm cũng như hàng hóa trung gian trở lại khu vực châu Á và ra thế giới. Các dòng chảy hai chiều đang ngày càng sâu sắc hơn và vị thế của Việt Nam trong các dòng chảy đó cũng đang được củng cố.

Sự vươn lên này của Việt Nam phản ánh cả yếu tố chính sách lẫn yếu tố địa lý. Chính phủ Việt Nam đã đề ra chiến lược quốc gia về phát triển công nghiệp bán dẫn với tham vọng đào tạo hàng chục nghìn kỹ sư chip bán dẫn vào năm 2030, đồng thời xác định khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là một trụ cột của phát triển quốc gia. Các nhà sản xuất toàn cầu đã hưởng ứng bằng những khoản đầu tư lớn vào mảng đóng gói, kiểm thử và sản xuất hàng điện tử trên khắp Việt Nam, đồng thời Việt Nam hợp tác cùng các tập đoàn công nghệ hàng đầu nhằm đưa năng lực nghiên cứu và thiết kế về cùng các dây chuyền sản xuất.

Song song với mặt cung ứng, Việt Nam cũng đang bắt đầu xây dựng mặt nhu cầu. FDI được công bố trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu trên toàn cầu đã vượt mức 270 tỷ USD trong năm 2025, trong đó Đông Nam Á chiếm tỷ trọng ngày càng lớn. Với dân số trẻ, am hiểu công nghệ và cộng đồng doanh nghiệp đang nhanh chóng định hình, Việt Nam có vị thế thuận lợi để trở thành một thị trường tiêu thụ dịch vụ AI quan trọng và một nước sản xuất phần cứng AI. Những nền kinh tế hưởng lợi nhiều nhất trong kỷ nguyên này sẽ là các nền kinh tế tham gia đồng thời ở nhiều khâu trong chuỗi giá trị bao gồm sản xuất phần cứng, vận hành hạ tầng và ứng dụng công nghệ để cải thiện năng suất trên diện rộng trong toàn nền kinh tế.

Thập kỷ phía trước

Những rủi ro cũng cần được tính đến. Chuyên môn hoá sâu hơn cũng đồng nghĩa Việt Nam dễ bị ảnh hưởng trước các cú sốc chung, đó có thể là suy giảm chi tiêu vốn toàn cầu cho AI, siết chặt kiểm soát xuất khẩu hay biến động mạnh về giá bán dẫn và việc giá chip cùng hàng điện tử tăng có thể làm gia tăng áp lực lạm phát trong toàn khu vực. Một phần thế mạnh xuất khẩu hiện nay cũng có thể đến từ các đơn hàng được đẩy sớm rồi dần trở về mức bình thường theo thời gian.

Tuy vậy, các động lực mang tính cấu trúc vẫn đang ủng hộ Việt Nam. Chuỗi cung ứng đang đa dạng hoá trên khắp châu Á thay vì tập trung vào một điểm duy nhất, các hiệp định khu vực như RCEP và CPTPP tiếp tục giảm rào cản thương mại và Việt Nam, thông qua nhiều làn sóng đầu tư liên tiếp, đã chứng minh được khả năng hấp thụ quy mô, vươn lên cao hơn trong chuỗi giá trị cũng như khả năng triển khai ở quy mô lớn. Trong bối cảnh châu Á chuyển mình từ một bệ phóng xuất khẩu thành một trung tâm nhu cầu AI của chính mình, Việt Nam đang đứng ở vị trí trung tâm trong quá trình chuyển dịch đó xét cả về kinh tế lẫn địa lý.

Nếu Việt Nam chuyển hoá được đà tăng trưởng sản xuất thành một hệ sinh thái AI thực thụ kết hợp quy mô phần cứng với kỹ năng, hạ tầng và mức độ ứng dụng trong doanh nghiệp thì “hoa thơm trái ngọt” sẽ không chỉ “đơm kết” ở kim ngạch xuất khẩu mà còn ở năng suất của nhà máy, của khu vực dịch vụ và trong vận hành thường nhật của hàng trăm nghìn doanh nghiệp.

Mười năm trước, vai trò của Việt Nam trong thương mại công nghệ toàn cầu chỉ được đong đếm bằng tỷ lệ phần trăm rất nhỏ. Nhiệm vụ trong thập kỷ tới là phải bảo đảm rằng vị thế của Việt Nam không chỉ là những gì Việt Nam sản xuất cho kỷ nguyên AI mà còn bởi những cơ hội AI có thể mở ra cho Việt Nam.
Tim Evans

Tin liên quan

Tin khác

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Quản lý tài sản thường được xem là chuyện của người giàu, trong khi nhiều người trẻ chờ lương cao, trả hết nợ mới nghĩ đến tiết kiệm. Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích Ngành, Công ty CP Chứng khoán Kafi, chính thói quen quản lý tiền từ sớm mới tạo nền tảng tích lũy tài sản. Với người Việt, bắt đầu bằng khoản nhỏ, đều đặn có thể quan trọng hơn việc chờ một cơ hội đầu tư sinh lời cao.
Phát triển dịch vụ ngân hàng từ nhu cầu thực tiễn

Phát triển dịch vụ ngân hàng từ nhu cầu thực tiễn

Trong giai đoạn 2026-2030, chiến lược tài chính toàn diện đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các ngân hàng trong việc đổi mới phương thức phục vụ, khai thác hiệu quả dữ liệu và phát triển sản phẩm sát với nhu cầu, điều kiện thực tế của từng nhóm khách hàng nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả sử dụng dịch vụ. Xung quanh vấn đề này, Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
Thị trường chứng khoán vẫn cần thêm những doanh nghiệp tỷ USD

Thị trường chứng khoán vẫn cần thêm những doanh nghiệp tỷ USD

Sau 30 năm phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng, với quy mô vốn hóa khoảng 10,3 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, số doanh nghiệp tỷ USD còn khiêm tốn, vốn huy động qua cổ phiếu mới chiếm khoảng một phần tư tổng nguồn vốn huy động. Theo ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS), để đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng lớn của nền kinh tế, thị trường cần thêm doanh nghiệp chất lượng, nâng chuẩn quản trị và thúc đẩy dòng vốn dài hạn.
Thị trường chứng khoán: Làm gì để dòng vốn quốc tế gắn bó lâu dài?

Thị trường chứng khoán: Làm gì để dòng vốn quốc tế gắn bó lâu dài?

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã được nâng hạng, số tài khoản vượt 14 triệu và cơ hội thu hút vốn quốc tế ngày càng mở rộng. Tuy nhiên, nhà đầu tư cá nhân vẫn chiếm khoảng 80% giá trị giao dịch, trong khi lực lượng nhà đầu tư tổ chức còn hạn chế. Theo bà Nguyễn Hoàng Yến, Tổng Giám đốc Công ty CP Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam, để dòng vốn quốc tế gắn bó lâu dài, thị trường cần tiếp tục nâng cao chất lượng, phát triển các định chế đầu tư chuyên nghiệp và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
Cần hệ sinh thái vốn cho đổi mới sáng tạo

Cần hệ sinh thái vốn cho đổi mới sáng tạo

Việc 19 ngân hàng thương mại tham gia Chương trình tín dụng hỗ trợ các động lực tăng trưởng của nền kinh tế và khu vực DNNVV, với tổng quy mô hơn 407.000 tỷ đồng, đang mở thêm dư địa vốn cho doanh nghiệp đầu tư vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trao đổi với Thời báo Ngân hàng, PGS.TS. Phạm Mạnh Hùng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học Ngân hàng, Học viện Ngân hàng cho rằng, để dòng vốn đi sâu hơn vào lĩnh vực này, cần có thêm các cơ chế chia sẻ rủi ro và nguồn vốn phù hợp với đặc thù của hoạt động đổi mới sáng tạo.
Chuyển hóa vốn tín dụng thành năng lực sản xuất mới

Chuyển hóa vốn tín dụng thành năng lực sản xuất mới

Trong hành trình nâng tỷ lệ nội địa hóa và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ không chỉ cần thị trường, mà còn cần nguồn lực tài chính đủ mạnh để đầu tư công nghệ, máy móc và nâng chuẩn quản trị. Theo ông Nguyễn Vân, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ TP. Hà Nội, tín dụng ngân hàng cần tiếp tục trở thành “đòn bẩy” giúp doanh nghiệp chuyển cơ hội thị trường thành năng lực sản xuất thực chất, từ đó từng bước nâng vị thế trong chuỗi cung ứng.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Hai lần được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới” vào năm 2019 và 2023, ST25 không chỉ khẳng định chất lượng gạo Việt Nam mà còn mở ra hành trình xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế. Đằng sau thành công ấy là hơn 30 năm nghiên cứu giống lúa, cuộc chiến pháp lý kéo dài 3 năm để bảo vệ thương hiệu và khát vọng nâng cao giá trị hạt gạo, thu nhập cho nông dân Việt Nam.
Chủ động nhận diện rủi ro, nâng hiệu quả xử lý nợ xấu

Chủ động nhận diện rủi ro, nâng hiệu quả xử lý nợ xấu

Nghị định số 359/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 17/09/2026 có hiệu lực thi hành từ ngày 6/11/2026, quy định về thành lập, tổ chức, hoạt động và cơ chế tài chính của Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam (VAMC) được kỳ vọng tạo thêm điều kiện nâng cao hiệu quả xử lý nợ xấu, tăng cường tính minh bạch và củng cố năng lực quản trị rủi ro của các ngân hàng. Trao đổi với Thời báo Ngân hàng, ông Lê Văn Long, Giám đốc Tư vấn Đầu tư, CTCP Chứng khoán VPS phân tích những điểm đáng chú ý của Nghị định và tác động đối với hoạt động ngân hàng trong thời gian tới.
Ổn định giá nhà, thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững

Ổn định giá nhà, thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững

Thời gian qua việc tăng giá bất động sản, nhà ở và đất đai vượt xa so với thu nhập của người dân một phần do tình trạng thao túng, đẩy giá và đầu cơ bất động sản. Chính vì vậy, Chính phủ đã chỉ đạo tăng nguồn cung, giảm giá thành sản phẩm, bình ổn giá, chống đầu cơ, bảo đảm người dân được tiếp cận nhà ở phù hợp thu nhập. Việc đưa giá nhà về mức hợp lý không chỉ giúp người lao động có thể mua được căn nhà từ thu nhập của mình, mà còn giúp kinh tế quốc gia phát triển bền vững. Xung quanh vấn đề này, phóng viên phỏng vấn chuyên gia kinh tế TS. Đinh Thế Hiển.