Doanh nghiệp Thái đang kinh doanh ra sao tại Việt Nam?

Nếu nhìn lại hơn một thập kỷ qua, có thể thấy doanh nghiệp Thái Lan đã hiện diện ngày càng sâu trong đời sống kinh tế Việt Nam. Người tiêu dùng mua sắm tại GO!, Tops Market, sử dụng bia Sabeco, tiêu thụ thực phẩm mang thương hiệu CP hoặc xây nhà bằng vật liệu có liên quan đến hệ sinh thái của SCG. Nhiều thương hiệu đã trở nên quen thuộc đến mức không ít người quên rằng phía sau là các tập đoàn đến từ Thái Lan.

Ảnh minh họa

Điểm đáng chú ý là doanh nghiệp Thái Lan không đi theo mô hình đầu tư ngắn hạn. Thay vì chỉ mở nhà máy hoặc xuất khẩu hàng hóa vào Việt Nam, họ lựa chọn chiến lược xây dựng hệ sinh thái kinh doanh thông qua M&A, kiểm soát hệ thống phân phối và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng.

Trường hợp của Central Retail là ví dụ điển hình. Sau khi tiếp quản hệ thống Big C và mở rộng mạnh mẽ mạng lưới bán lẻ, Việt Nam hiện trở thành thị trường nước ngoài lớn nhất của tập đoàn này. Theo báo cáo doanh nghiệp, doanh thu từ Việt Nam đóng góp khoảng 20% tổng doanh thu toàn tập đoàn, ước tính hơn 40.000 tỷ đồng mỗi năm. Central Retail cũng đang triển khai kế hoạch đầu tư khoảng 1,45 tỷ USD giai đoạn 2023-2027 với mục tiêu mở rộng hiện diện tới hầu khắp các tỉnh, thành phố tại Việt Nam.

Nhưng điều quan trọng hơn nằm ở chỗ Central Retail không chỉ sở hữu các siêu thị, họ đang xây dựng một hệ sinh thái gồm trung tâm thương mại, logistics, thương mại điện tử và chuỗi cung ứng nông sản. Đây là cách tiếp cận cho phép doanh nghiệp kiểm soát toàn bộ hành trình của hàng hóa từ nhà sản xuất đến tay người tiêu dùng.

Một trường hợp khác là CP Việt Nam (thuộc CP Group). Với mô hình Feed - Farm - Food, doanh nghiệp này không chỉ bán thực phẩm mà tham gia vào toàn bộ chuỗi giá trị từ thức ăn chăn nuôi, con giống, trang trại cho tới chế biến và phân phối. Sở hữu quy mô cực đại, với 21 nhà máy trải dài cả nước, mỗi năm doanh nghiệp cung ứng hàng triệu con lợn thịt, mang lại dòng tiền lớn cho tập đoàn mẹ. Theo báo cáo tài chính mới nhất của CPF, doanh thu từ hoạt động tại Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 101,34 tỷ baht, tương đương hơn 3 tỷ USD, tiếp tục là thị trường lớn thứ hai của tập đoàn sau Thái Lan.

ThaiBev là tập đoàn đồ uống và thực phẩm lớn nhất Thái Lan, nổi tiếng với thương vụ mua cổ phần chi phối Sabeco với giá gần 5 tỷ USD tại Việt Nam vào năm 2017. Đây không đơn thuần là thương vụ mua một doanh nghiệp sản xuất bia, điều mà ThaiBev thực sự sở hữu là một thương hiệu dẫn đầu thị trường, mạng lưới phân phối phủ khắp cả nước và vị thế quan trọng trong ngành đồ uống Việt Nam.

Trong khi đó, SCG lại lựa chọn hướng đi khác. SCG đã xây dựng được một hệ sinh thái vững chắc tại Việt Nam sau hơn ba thập kỷ hiện diện. Thay vì tập trung vào nhóm ngành tiêu dùng nhanh, tập đoàn này lựa chọn cắm rễ sâu vào các mắt xích nền tảng của nền kinh tế thông qua các thương vụ M&A đình đám và những đại dự án tỷ USD trong lĩnh vực hóa dầu, nhựa, bao bì và vật liệu xây dựng.

Minh chứng rõ nét nhất cho chiến lược "thâu tóm thượng nguồn, chiếm lĩnh hạ nguồn" của SCG chính là siêu dự án Tổ hợp Hóa dầu Long Sơn (LSP) tại Bà Rịa - Vũng Tàu với tổng vốn đầu tư lên tới hơn 5 tỷ USD. Đây là tổ hợp hóa dầu tích hợp hoàn chỉnh đầu tiên tại Việt Nam, đóng vai trò là "trái tim" cung cấp nguồn nguyên liệu hạt nhựa (PE, PP) khổng lồ cho toàn bộ ngành công nghiệp sản xuất trong nước.

Để khép kín chuỗi giá trị này, tập đoàn đến từ Thái Lan đã thực hiện hàng loạt thương vụ M&A. Trong lĩnh vực nhựa và bao bì, SCG đã chi hàng trăm triệu USD để nắm quyền kiểm soát tuyệt đối (hơn 54%) tại Nhựa Bình Minh (BMP), đồng thời mua lại hàng loạt tên tuổi lớn như Bao bì Biên Hòa (SOVI) và Công ty TNHH Tín Thành. Chưa dừng lại ở đó, ở mảng vật liệu xây dựng, đại gia Thái Lan này cũng đã sớm sở hữu Prime Group và Xi măng Sông Gianh.

Nhìn từ các trường hợp trên có thể thấy điểm chung của doanh nghiệp Thái Lan không nằm ở quy mô vốn đầu tư, mà ở cách họ xây dựng hệ sinh thái và tạo ra sự hiện diện lâu dài tại Việt Nam.

SCG đã xây dựng được một hệ sinh thái vững chắc tại Việt Nam sau hơn ba thập kỷ hiện diện

Làn sóng đầu tư mới hướng tới năng lượng và công nghiệp xanh

Nếu giai đoạn trước được đánh dấu bởi các thương vụ thâu tóm trong lĩnh vực bán lẻ, thực phẩm và đồ uống, thì những tín hiệu xuất hiện tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Thái Lan 2026 cho thấy một xu hướng mới đang hình thành. Nhiều tập đoàn Thái Lan bày tỏ mong muốn mở rộng hoạt động sang các lĩnh vực LNG, năng lượng tái tạo, logistics, vật liệu mới, công nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn.

Đây không phải là sự dịch chuyển ngẫu nhiên. Trong bối cảnh Việt Nam cam kết mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, nhu cầu về năng lượng sạch, hạ tầng logistics hiện đại và các mô hình sản xuất xanh đang gia tăng nhanh chóng. Điều này tạo ra một không gian đầu tư hoàn toàn mới cho các tập đoàn khu vực.

SCG là một trong những doanh nghiệp thể hiện rõ xu hướng này khi liên tục nhấn mạnh các chiến lược phát triển vật liệu xanh, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải trong các dự án tại Việt Nam.

Tại diễn đàn, Gulf - một trong những tập đoàn năng lượng lớn của Thái Lan cũng bày tỏ sự quan tâm tới lĩnh vực LNG và năng lượng sạch tại Việt Nam. Đây là những lĩnh vực được dự báo sẽ đóng vai trò then chốt trong quá trình chuyển đổi năng lượng của nền kinh tế.

Trong khi đó, TCC Group và Siam Piwat tiếp tục nhìn thấy tiềm năng lớn trong lĩnh vực bán lẻ cao cấp, logistics và phát triển các mô hình thương mại hiện đại. Điều này phản ánh niềm tin của nhà đầu tư Thái Lan vào triển vọng tăng trưởng của tầng lớp trung lưu Việt Nam trong những năm tới.

Nếu như trước đây mục tiêu chủ yếu là tiếp cận người tiêu dùng Việt Nam, thì hiện nay các tập đoàn Thái Lan đang tìm cách tham gia sâu hơn vào hạ tầng sản xuất, logistics, năng lượng và các động lực tăng trưởng mới. Xu hướng này cũng phản ánh sự thay đổi trong vị thế của Việt Nam. Thị trường gần 110 triệu dân vẫn là một lợi thế quan trọng, nhưng điều hấp dẫn hơn với các nhà đầu tư hiện nay là vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Từ góc nhìn doanh nghiệp Việt Nam, sự hiện diện ngày càng sâu của các tập đoàn Thái Lan vừa tạo ra áp lực cạnh tranh, vừa mang lại những bài học đáng suy ngẫm. Đó là tư duy đầu tư dài hạn, khả năng xây dựng hệ sinh thái, chiến lược M&A bài bản và cách kiểm soát chuỗi giá trị thay vì chỉ tập trung vào từng sản phẩm riêng lẻ.