Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Doanh nghiệp Việt vẫn lạ lẫm với CBAM

Đức Hiền
Đức Hiền  - 
Dù cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU đã chính thức bước vào giai đoạn chuyển tiếp từ tháng 10/2023, nhưng hiện nay, nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn đang trong trạng thái "mơ hồ", thiếu thông tin và chưa có bước chuẩn bị cần thiết để thích ứng. Thực tế này đặt ra những rủi ro lớn cho xuất khẩu, đặc biệt là với các ngành có lượng phát thải carbon cao như thép, xi măng, nhôm và phân bón.
aa

CBAM có là rào cản mới trong thương mại quốc tế

CBAM là một cơ chế do Liên minh châu Âu (EU) ban hành nhằm giảm phát thải khí nhà kính toàn cầu. Cụ thể, EU sẽ áp thuế carbon đối với các sản phẩm nhập khẩu vào thị trường này dựa trên lượng phát thải CO₂ trong quá trình sản xuất. Giai đoạn chuyển tiếp của CBAM (2023-2025) yêu cầu doanh nghiệp xuất khẩu báo cáo lượng phát thải carbon của sản phẩm mà chưa bị đánh thuế. Tuy nhiên, từ năm 2026, EU sẽ chính thức thu thuế carbon với mức giá tương đương thị trường ETS (hệ thống mua bán khí thải của EU).

Nhiều doanh nghiệp lớn
Nhiều doanh nghiệp lớn đã nhanh chóng thích nghi với CBAM

Theo báo cáo của Eurostat, EU là thị trường chiếm khoảng 12-15% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong các nhóm ngành chịu tác động trực tiếp từ CBAM. Vì vậy, việc chậm thích ứng với cơ chế này có thể khiến hàng hóa Việt Nam mất tính cạnh tranh hoặc thậm chí bị loại khỏi thị trường.

Khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Tổ chức GIZ (Đức) công bố vào quý I/2025 cho thấy, có đến 67% doanh nghiệp Việt Nam trong các ngành thép, xi măng, nhôm và phân bón chưa hiểu rõ về CBAM, trong khi chỉ khoảng 15% đang trong quá trình xây dựng hệ thống tính toán và báo cáo phát thải.

Ông Trần Thanh Hải, Phó cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, việc triển khai CBAM là xu hướng không thể đảo ngược. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp Việt còn thiếu thông tin, thiếu công cụ đo lường phát thải và chưa được hỗ trợ bài bản để chuyển đổi công nghệ sản xuất theo hướng xanh.

Thực tế, đa số doanh nghiệp nhỏ và vừa không có bộ phận chuyên trách về phát triển bền vững hay thực hành ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị). Ngay cả các tập đoàn lớn cũng gặp khó khăn trong việc truy xuất dữ liệu và xây dựng báo cáo phát thải theo chuẩn của EU.

CBAM sẽ áp thuế từ năm 2026
CBAM sẽ áp thuế từ năm 2026

Với việc CBAM sẽ áp thuế từ năm 2026, nhiều chuyên gia cảnh báo nguy cơ hàng hóa Việt bị đội chi phí, giảm khả năng cạnh tranh, hoặc thậm chí bị từ chối nhập khẩu. Đặc biệt, ngành thép đang là lĩnh vực chịu tác động lớn nhất hiện phải đối mặt với bài toán khẩn cấp.

Ông Nguyễn Văn Sưa, chuyên gia ngành thép nhận định, ngành thép Việt hiện sử dụng lò điện hồ quang và chưa đầu tư hệ thống thu thập, báo cáo dữ liệu phát thải. Nếu không có bước đi cụ thể từ bây giờ, chúng ta có thể đánh mất hàng trăm triệu USD kim ngạch mỗi năm.

Tương tự, ngành xi măng với hơn 80 triệu tấn công suất/năm, chiếm gần 10% lượng khí nhà kính trong công nghiệp, cũng đối mặt với thách thức lớn khi chưa có giải pháp thay thế clinker là nguyên liệu gây phát thải CO₂ chính trong sản xuất xi măng.

Cần có chiến lược và hành động ngay

Các chuyên gia khuyến nghị, việc chậm trễ chuẩn bị cho CBAM không chỉ ảnh hưởng đến xuất khẩu sang EU, mà còn tác động đến toàn bộ quá trình hội nhập kinh tế xanh, khi các thị trường khác như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc cũng đang rục rịch xây dựng các cơ chế tương tự.

Bà Nguyễn Thị Bích, Giám đốc Chương trình phát triển bền vững tại WWF Việt Nam chia sẻ, doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ sạch, đồng thời xây dựng hệ thống đo lường, báo cáo và xác minh phát thải (MRV) càng sớm càng tốt. Các hiệp hội, ngành hàng cũng nên hỗ trợ thành viên bằng cách xây dựng bộ tiêu chuẩn chung phù hợp với yêu cầu quốc tế.

xây dựng bộ tiêu chuẩn chung phù hợp với yêu cầu quốc tế
Các hiệp hội ngành hàng cần hỗ trợ doannh nghiệp xây dựng bộ tiêu chuẩn chung phù hợp với yêu cầu quốc tế

Theo ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch VCCI, cần sớm ban hành khung pháp lý hướng dẫn đo lường và chứng nhận lượng phát thải trong sản xuất. Đồng thời, các cơ quan cần tổ chức đào tạo, phổ biến kiến thức về CBAM đến doanh nghiệp địa phương, đặc biệt là khu vực các doanh nghiệp nhỏ và vừa .

CBAM không còn là rào cản tiềm ẩn, mà là hiện thực đang diễn ra. Nếu doanh nghiệp Việt Nam không thay đổi tư duy, không hành động sớm, thì nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng là hoàn toàn có thể xảy ra. Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Vì vậy, việc thích ứng với CBAM không chỉ là để giữ thị phần xuất khẩu, mà còn là cơ hội để doanh nghiệp chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng xanh và bền vững, đồng thời có trách nhiệm hơn với môi trường.

Đức Hiền

Tin liên quan

Tin khác

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Quản lý tài sản thường được xem là chuyện của người giàu, trong khi nhiều người trẻ chờ lương cao, trả hết nợ mới nghĩ đến tiết kiệm. Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích Ngành, Công ty CP Chứng khoán Kafi, chính thói quen quản lý tiền từ sớm mới tạo nền tảng tích lũy tài sản. Với người Việt, bắt đầu bằng khoản nhỏ, đều đặn có thể quan trọng hơn việc chờ một cơ hội đầu tư sinh lời cao.
AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI đang vượt khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân tự chủ, buộc doanh nghiệp tái cấu trúc chiến lược, vận hành và quản trị niềm tin.
Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Với tỷ lệ lấp đầy các cụm nhà máy AI đạt tới 95%, Tập đoàn FPT đang dồn lực chuyển dịch mô hình kinh doanh, kỳ vọng nhóm dịch vụ AI-first chiếm tối thiểu 40% doanh thu công nghệ thông tin nước ngoài vào năm 2027.
Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Từ một nhà máy sản xuất tủ lạnh thua lỗ, Haier vươn lên thành thương hiệu toàn cầu nhờ kiên trì nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường thông qua mua bán, sáp nhập. Toyota thành công nhờ thấu hiểu khách hàng, liên tục cải tiến sản phẩm, trong khi Samsung tạo bước ngoặt bằng đầu tư dài hạn vào công nghệ. Những kinh nghiệm này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp Việt Nam về nâng cao năng lực sản xuất, quản trị, phát triển thương hiệu và lựa chọn chiến lược quốc tế hóa phù hợp, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước về thông tin thị trường, tài chính và kết nối đối tác.
‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

Quy mô thương mại Việt Nam đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, tạo bệ phóng vững chắc để doanh nghiệp nội chủ động chuyển đổi xanh, chinh phục các thị trường khó tính và khẳng định thương hiệu vươn tầm quốc tế.
Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Từ ngày 30/12/2026, Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) bắt đầu được áp dụng đối với các doanh nghiệp vừa và lớn. Trong khi ưu đãi thuế quan từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) tiếp tục tạo thuận lợi cho xuất khẩu, yêu cầu minh bạch nguồn gốc nguyên liệu và những thay đổi trong nhu cầu thị trường quốc tế đang đặt ngành gỗ Việt Nam trước áp lực điều chỉnh chiến lược đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì đơn hàng.
Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Phần lớn người nộp thuế mong muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật, nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm, tiền chậm nộp tiếp tục tăng. Vì vậy, chính sách đặc thù tại dự thảo Nghị quyết là cần thiết, đúng thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ về thuế, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi.
Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt Nam đã có mặt tại 172 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng kết quả xuất khẩu giữa các nhóm sản phẩm không đồng đều. Từ câu chuyện doanh nghiệp phải mua bao bì nước ngoài đến những yêu cầu kỹ thuật của người mua, cơ hội mở rộng thị phần phụ thuộc vào khả năng chuyển năng lực sản xuất thành đơn hàng.
TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

Thị trường lao động TP. Hồ Chí Minh đã lấy lại đà tăng trưởng ổn định, cơ bản khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực cục bộ trên diện rộng. Tuy nhiên, dịp cuối năm 2026 và cận Tết Nguyên đán 2027, doanh nghiệp vẫn cần tuyển thêm khoảng 45.000-50.000 lao động để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là cà phê, gỗ và cao su. Không chỉ dừng ở truy xuất nguồn gốc, quy định này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch, có khả năng kiểm chứng xuyên suốt chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ hội để hàng Việt nâng cấp năng lực sản xuất, củng cố vị thế tại các thị trường tiêu chuẩn cao.