Đưa kiến thức tài chính đến gần với người vay tiêu dùng

Sự phát triển của công nghệ đang giúp người tiêu dùng tiếp cận các dịch vụ tài chính thuận tiện hơn, từ đăng ký vay, ký hợp đồng đến thanh toán và quản lý khoản vay trên nền tảng số. Sự thuận tiện này cũng đòi hỏi người vay, nhất là người trẻ, người lần đầu tiếp cận tín dụng hoặc có thu nhập chưa ổn định, phải nắm bắt điều khoản, khả năng chi trả và biết nhận diện rủi ro trên môi trường số. Vì vậy, tăng trưởng tín dụng tiêu dùng bền vững không đơn thuần nằm ở quy mô khoản vay hay số lượng khách hàng mà còn liên quan đến khả năng giúp người vay hiểu và quản lý các nghĩa vụ tài chính của mình.

Phổ cập kiến thức tài chính sớm giúp thế hệ trẻ hình thành tư duy và thói quen quản lý tài chính tích cực về sau - Ảnh: HCVN

Đưa kiến thức tài chính đến gần từng nhóm người dùng

Đây cũng là hướng mà một số công ty tài chính đang triển khai song song với hoạt động kinh doanh. Đơn cử, Home Credit giáo dục tài chính được xác định là một phần trong cách tiếp cận tài chính toàn diện và cho vay có trách nhiệm. Nội dung phổ cập tập trung vào những vấn đề tương đối thiết thực như quản lý thu nhập và chi tiêu, tiết kiệm, lập ngân sách, vay có trách nhiệm, hiểu nghĩa vụ thanh toán và phòng tránh lừa đảo tài chính.

Theo đó, thay vì sử dụng một chương trình chung cho nhiều nhóm khách hàng khác nhau, các hoạt động được thiết kế theo từng nhóm người sử dụng.

Đối với sinh viên, ngày 27/9 vừa qua, tại Hội trại “Định vị bản sắc - Kiến tạo tương lai” kỷ niệm 65 năm Học viện Ngân hàng, đại diện Home Credit đã chia sẻ về xu hướng chuyển đổi theo hướng tài chính số gắn với phát triển bền vững. Qua đó, các bạn trẻ được khuyến khích xây dựng lối sống và tư duy có hệ thống để hình thành thói quen tiêu dùng có ý thức và tạo giá trị tích cực, bền vững cho cộng đồng.

Bên cạnh đó, Home Credit phối hợp với VinaCapital Foundation triển khai chương trình giáo dục tài chính dưới hình thức tập huấn trực tuyến cho nữ sinh tại Lạng Sơn, trong đó có nữ sinh dân tộc thiểu số. Ngày 22/9 vừa qua, chương trình ra mắt CLB Nữ sinh mới với 6 trường tại Lạng Sơn, phát triển theo mô hình “Train-the-Trainer”, trang bị kiến thức và kỹ năng cho hơn 120 nữ sinh nòng cốt để các em tiếp tục chia sẻ với học sinh khác tại trường. Theo đó, cách làm này đưa kiến thức tài chính tiếp cận thêm hơn 500 học sinh.

Cũng trong thời gian này, tại Hưng Yên, 2.100 học sinh được tiếp cận kiến thức tài chính thông qua các bộ sách giáo dục tài chính. Nội dung được xây dựng phù hợp với từng lứa tuổi, hướng tới hình thành kiến thức và kỹ năng quản lý tài chính cá nhân từ sớm.

Thời gian qua, Home Credit đồng hành phổ cập kiến thức tài chính cho đa dạng đối tượng, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em - Ảnh: HCVN

Trong khi với nhóm người trưởng thành, cách tiếp cận lại gắn nhiều hơn với những bài toán tài chính hàng ngày. Trong tháng 6/2026, Home Credit và Học viện Ngân hàng - Phân viện Phú Yên tổ chức 7 lớp học cho hơn 200 phụ nữ tại Lâm Đồng và Đắk Lắk. Nội dung tập trung vào quản lý ngân sách gia đình, tiết kiệm, vay vốn an toàn và phòng ngừa rủi ro tín dụng đen.

Tại Hà Nội, một chương trình khác dành cho 160 phụ nữ tập trung vào quản lý thu nhập, xây dựng thói quen chi tiêu hợp lý, tiết kiệm và tiếp cận dịch vụ tài chính an toàn.

Phổ cập kiến thức cũng được mở rộng tới những nhóm lao động có đặc điểm thu nhập khác với lao động hưởng lương cố định. Tháng 8/2026, hơn 500 đối tác tài xế và giúp việc của Be tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội tham gia chương trình về quản lý tài chính cá nhân và phòng tránh lừa đảo tín dụng trong môi trường số.

Từ tiếp cận vốn đến sử dụng vốn có trách nhiệm

Những hoạt động trên cho thấy giáo dục tài chính có thể được đưa ra khỏi phạm vi những chương trình phổ biến kiến thức mang tính chung để tiếp cận trực tiếp từng nhóm người dùng với nhu cầu và đặc điểm tài chính khác nhau.

Đối với công ty tài chính tiêu dùng, vấn đề này còn liên quan trực tiếp đến chất lượng tín dụng. Việc mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn chính thức cho những khách hàng chưa dễ tiếp cận tín dụng truyền thống chỉ là một vế. Vế còn lại là giúp khách hàng hiểu điều khoản, cân nhắc khả năng chi trả và quản lý khoản vay trong suốt thời gian vay.

Theo số liệu Home Credit, doanh nghiệp đã phục vụ hơn 18 triệu khách hàng, trong đó có 236.900 khách hàng thu nhập thấp và 119.000 khách hàng trong độ tuổi 18-20. Các nội dung phổ cập kiến thức tài chính của doanh nghiệp đã đạt hơn 21 triệu lượt tiếp cận và hơn 4.400 người được đào tạo trực tiếp.

Đây là những nhóm mà kiến thức tài chính có ý nghĩa đáng kể bởi với người lần đầu sử dụng tín dụng, một khoản vay chính thức không chỉ giải quyết nhu cầu vốn trước mắt mà còn bắt đầu hình thành lịch sử tín dụng. Việc hiểu nghĩa vụ thanh toán và đảm bảo kế hoạch thanh toán đúng hạn vì vậy có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính trong những giai đoạn tiếp theo.

Trong môi trường số, yêu cầu này càng rõ hơn. Khi khách hàng có thể thực hiện ngày càng nhiều thao tác tài chính trên điện thoại, sự thuận tiện cần đi cùng khả năng nhận biết rủi ro và chủ động kiểm soát quyết định tài chính của chính mình.

Dự kiến đến cuối năm, Home Credit tiếp tục tổ chức các buổi hội thảo nâng cao kiến thức tài chính cho đối tượng sinh viên đại học - Ảnh: HCVN

Theo kế hoạch, từ tháng 10 đến tháng 12/2026, Home Credit tiếp tục triển khai chuỗi Home Smart - University Tour tại TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và Vinh, dự kiến tổ chức 5 hội thảo cho hơn 2.000 sinh viên. Nội dung từ đánh giá sức khỏe tài chính, xác định mục tiêu đến lập kế hoạch tài chính phù hợp với giai đoạn học tập và bắt đầu đi làm. Doanh nghiệp cũng dự kiến triển khai 40 lớp cho hơn 1.000 học sinh tại Đắk Lắk trong những tháng cuối năm.

Từ góc độ thị trường, khi tín dụng tiêu dùng tiếp tục mở rộng trên nền tảng số, phổ cập kiến thức tài chính có thể trở thành một cấu phần của quá trình phát triển khách hàng thay vì chỉ là hoạt động cộng đồng đứng bên ngoài hoạt động kinh doanh.

Một thị trường tín dụng tiêu dùng phát triển bền vững không chỉ cần đưa nguồn vốn chính thức đến với nhiều người hơn. Người sử dụng vốn cũng cần đủ kiến thức để biết mình vay vì nhu cầu gì, khả năng trả nợ đến đâu và cách quản lý khoản vay trong suốt vòng đời tín dụng. Khi hai yếu tố này đi cùng nhau, mở rộng tín dụng mới có thêm nền tảng để gắn với chất lượng và trách nhiệm.