ECB giữ nguyên lãi suất, Chủ tịch Lagarde bất ngờ thông báo rời nhiệm sở

Chủ tịch ECB Christine Lagarde tại cuộc họp báo ngày 29/10/2026. Ảnh: ECB.

Áp lực lạm phát tăng, ECB quyết định giữ nguyên lãi suất

Theo thông cáo công bố ngày 29/10, Hội đồng Thống đốc ECB quyết định giữ nguyên cả ba mức lãi suất chủ chốt. Theo đó, lãi suất tiền gửi tiếp tục ở mức 2,50%, lãi suất tái cấp vốn chính 2,65% và lãi suất cho vay cận biên 2,90%. Quyết định này được đưa ra sau khi ECB tăng cả ba mức lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm tại cuộc họp tháng 9.

ECB cho biết giá năng lượng tiếp tục tăng, làm gia tăng rủi ro lạm phát, đồng thời đe dọa triển vọng tăng trưởng kinh tế khu vực đồng euro. Mặc dù tác động của cú sốc năng lượng vẫn đang tiếp diễn, lạm phát cơ bản nhìn chung duy trì ổn định và tiền lương chưa ghi nhận phản ứng đáng kể.

Tuy nhiên, ECB cảnh báo cú sốc năng lượng kéo dài có thể tiếp tục đẩy giá cả tăng cao, đặc biệt khi chi phí năng lượng dần truyền sang giá hàng hóa và dịch vụ. Bên cạnh đó, các điều kiện tài chính đã thắt chặt hơn kể từ cuộc họp trước, có thể gây sức ép lên hoạt động kinh tế và làm giảm lạm phát trong thời gian tới.

Áp lực giá cả đang trở nên rõ nét hơn. Theo ECB, lạm phát khu vực đồng euro tăng lên 3,8% trong tháng 9, từ mức 3,2% của tháng 8, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2%. Trong đó, giá năng lượng tăng 18,9% so với cùng kỳ, so với mức tăng 14,3% của tháng trước. Giá thực phẩm và dịch vụ cũng tăng nhanh hơn, lần lượt ở mức 1,3% và 3,2%. Đáng chú ý, lạm phát không bao gồm năng lượng cũng tăng lên 2,3% trong tháng 9, từ mức 2,1% của tháng trước. Lạm phát cơ bản, không bao gồm giá năng lượng, thực phẩm, đồ uống có cồn và thuốc lá, cũng nhích lên 2,5% từ mức 2,4% của tháng trước.

Dù vậy, ECB đánh giá áp lực tiền lương vẫn tương đối vừa phải. Tiền lương tính theo mức thù lao bình quân trên mỗi lao động tăng 3,3% trong quý II, thấp hơn mức 3,6% của quý I. Năng suất lao động cải thiện cũng góp phần hạn chế tốc độ gia tăng chi phí lao động trên một đơn vị sản phẩm.

Trong bối cảnh đó, ECB khẳng định sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ nhằm đưa lạm phát ổn định ở mục tiêu 2% trong trung hạn. Các quyết định lãi suất sẽ phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế, triển vọng lạm phát, những rủi ro liên quan và mức độ tác động của chính sách tiền tệ đến nền kinh tế. ECB cũng nhấn mạnh không cam kết trước một lộ trình lãi suất cụ thể.

Khả năng tăng lãi suất tháng 12 và thông báo từ chức của bà Lagarde

Bên cạnh quyết định lãi suất, ECB tiếp tục thu hẹp quy mô nắm giữ trái phiếu theo các chương trình mua tài sản trước đây. Ngân hàng trung ương này không còn tái đầu tư các khoản gốc thu được từ trái phiếu đáo hạn, qua đó từng bước giảm lượng tài sản trên bảng cân đối kế toán.

Mặc dù giữ nguyên lãi suất trong tháng 10, triển vọng chính sách tiền tệ của ECB vẫn nghiêng về khả năng tiếp tục thắt chặt. Reuters ngày 29/10 dẫn lời ba nhà hoạch định chính sách ECB cho biết, ngân hàng trung ương này gần như chắc chắn sẽ tăng lãi suất vào ngày 17/12, trừ khi giá năng lượng bất ngờ giảm mạnh. Nếu được thực hiện, động thái này sẽ đưa lãi suất tiền gửi lên 2,75%.

Tuy nhiên, các nguồn tin cũng cho rằng ECB có thể tạm dừng tăng lãi suất sau tháng 12 do lợi suất trái phiếu tăng đang tạo thêm sức ép lên tăng trưởng. Những ước tính được lưu hành nội bộ trước cuộc họp cho thấy đà tăng gần đây của lợi suất trái phiếu có thể khiến tăng trưởng kinh tế tích lũy trong giai đoạn 2027–2028 thấp hơn khoảng 1 điểm phần trăm và lạm phát thấp hơn 0,9 điểm phần trăm so với kịch bản dự báo tháng 9.

Cùng ngày 29/10, ECB cũng công bố thông tin đáng chú ý liên quan đến bộ máy lãnh đạo. Theo thông cáo chính thức, Chủ tịch Christine Lagarde đã thông báo với Hội đồng Thống đốc ECB và Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa về quyết định rời nhiệm sở vào ngày 7/2/2027, sớm hơn khoảng tám tháng so với thời điểm kết thúc nhiệm kỳ dự kiến vào tháng 10/2027.

Bà Lagarde đảm nhiệm chức Chủ tịch ECB từ tháng 11/2019, sau thời gian lãnh đạo Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF). Theo Reuters, tại cuộc họp báo ngày 29/10, bà cho biết quyết định rời nhiệm sở sớm xuất phát từ mong muốn có thêm tự do phát biểu và tham gia vào những vấn đề nằm ngoài phạm vi chính sách tiền tệ.

ECB cho biết người kế nhiệm bà Lagarde sẽ được Hội đồng châu Âu bổ nhiệm theo quy trình quy định tại Điều 283 của Hiệp ước về hoạt động của Liên minh châu Âu. Hiện ECB chưa công bố danh tính người kế nhiệm hoặc thời điểm hoàn tất việc bổ nhiệm.