Fed có thể trì hoãn giảm lãi suất tới giữa năm sau?

Động lực duy trì sức mạnh của đồng USD đang mờ dần

Bài toán khó: Tăng trưởng - lạm phát

Mặc dù môi trường kinh tế hiện tại cho thấy khả năng nới lỏng hơn nữa là rất cao. Trên thực tế nhu cầu, được thể hiện qua chi tiêu của người tiêu dùng, đang hạ nhiệt; niềm tin của doanh nghiệp và người tiêu dùng đang giảm và tăng trưởng năm nay hiện được dự kiến ​​sẽ thấp hơn xu hướng.

Triển vọng tăng trưởng u ám đang hối thúc các quan chức Fed cắt giảm thêm lãi suất. Nhưng chính sách thuế quan của ông Trump có thể làm bùng phát một cuộc chiến thương mại và điều đó có thể đẩy lạm phát tăng, hệ quả là công việc của Fed trở nên khó khăn hơn nhiều.

Theo các nhà kinh tế, việc cắt giảm lãi suất chỉ có ý nghĩa nếu suy thoái sắp xảy ra là loại truyền thống, nghĩa là nó đi kèm với sự suy giảm lạm phát khi nhu cầu, chi tiêu và đầu tư đều nguội lạnh. Nhưng điều đó có thể không đúng trong môi trường hiện tại. Cuộc chiến thuế quan của Tổng thống Donald Trump với các đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ có khả năng làm giảm tăng trưởng và thúc đẩy lạm phát.

Đáng ra các nhà hoạch định chính sách đã có thể thở phào nhẹ nhõm khi lạm phát giá tiêu dùng tại Mỹ tăng thấp hơn dự kiến trong tháng 2. Nhưng đó có thể là sự chậm lại tạm thời vì lạm phát từ thuế quan vẫn chưa được cảm nhận hết.

Nếu chất xúc tác cho suy thoái kinh tế là lạm phát, các công cụ chính sách thông thường của Fed sẽ trở nên kém hiệu quả hơn nhiều. Như các nhà kinh tế tại Morgan Stanley đã nói, “cường độ thuế quan tăng” khiến Fed rơi vào “thế khó”.

Tất nhiên, nếu phải đưa ra quyết định và suy thoái nghiêm trọng xảy ra hoặc thị trường hỗn loạn, Fed có thể sẽ cắt giảm lãi suất, ngay cả khi lạm phát vẫn ở mức trên mục tiêu 2%. Nhưng viễn cảnh tăng trưởng chững lại và giá cả cứng nhắc - cái gọi là “lạm phát đình đốn” – sẽ làm cho bài toán trở nên phức tạp hơn rất nhiều, vì xử lý một vấn đề có thể khiến vấn đề kia trở nên tồi tệ hơn.

Trì hoãn giảm lãi suất

Những người ủng hộ chính sách thuế quan của ông Trump khẳng định, thuế quan không gây lạm phát. Bởi người tiêu dùng có thể mua hàng hóa trong nước thay thế và về lâu dài, tỷ giá hối đoái tăng và thâm hụt thương mại thu hẹp sẽ hạn chế giá cả.

Nhưng hầu hết các nhà kinh tế không đồng ý và cho rằng thuế quan cuối cùng sẽ được chuyển cho người tiêu dùng.

Về lý thuyết, thuế quan làm tăng mức giá vĩnh viễn nhưng chỉ đẩy tỷ lệ lạm phát lên tạm thời. Nhưng điều đó chỉ đúng với giả định kỳ vọng lạm phát không tăng quá cao. Tuy nhiên thực tế lại không như vậy. Cuộc khảo sát mới nhất của Đại học Michigan cho thấy kỳ vọng lạm phát 1 năm đã tăng vọt từ 3,3% lên 4,3% và kỳ vọng lạm phát trong 5 năm tới cũng tăng mạnh lên 3,5%, mức cao nhất kể từ năm 1995.

Nhà kinh tế Jan Hatzius và các cộng sự của ông tại Goldman Sachs dự báo, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) cốt lõi sẽ tăng tốc trở lại trong năm nay lên 3,0%, cao hơn gần nửa phần trăm so với dự báo trước đó của họ và cao hơn tới 1 phần trăm so với mục tiêu của Fed. Nếu điều đó xảy ra, sẽ khiến nhiều quan chức Fed khó có thể chấp nhận.

Nhà kinh tế Michael Pearce tại Oxford Economics cũng cho rằng, kỳ vọng lạm phát dài hạn tăng do thuế quan sẽ là một vấn đề đối với Fed. “Nếu kỳ vọng lạm phát tăng đột biến vào tháng 2 vẫn tiếp diễn, Fed có thể trì hoãn việc cắt giảm lãi suất đến giữa năm sau, thay vì tiếp tục cắt giảm vào cuối năm nay”, ông cho biết.

Một yếu tố phức tạp khác là đồng USD. Đồng bạc xanh đã khởi đầu năm nay ở mức mạnh nhất trong nhiều thập kỷ nhờ “cú hích Trump” sau bầu cử. Nhưng điều đó đang mất dần và động lực giảm đang hình thành. Nếu đồng bạc xanh suy yếu sẽ càng “đổ thêm dầu vào lửa” lạm phát.

Một yếu tố nữa cũng khiến các quan chức Fed thận trọng là phản ứng của thị trường nếu Fed bị cho là đánh giá thấp lạm phát. Còn nhớ khi Fed cắt giảm lãi suất nhiều hơn dự kiến ​​vào mùa thu năm ngoái, trái phiếu Kho bạc dài hạn đã bán tháo và lợi suất tăng vọt hơn 100 điểm cơ bản trong thời gian tương đối ngắn.