Giá hồ tiêu Việt Nam neo đỉnh là cơ hội lớn cho chiến lược tăng trưởng theo chiều sâu

Theo thống kê của Cục Hải quan, trong năm 2025, Việt Nam xuất khẩu trên 246 nghìn tấn hạt tiêu các loại, giảm 1,5% so với năm trước. Dù vậy, nhờ giá xuất khẩu bình quân đạt gần 6.750 USD/tấn, tăng tới 28,3%, kim ngạch xuất khẩu hạt tiêu vẫn tăng vọt 26,3%, đạt khoảng 1,66 tỷ USD. Đây được xem là mức kim ngạch cao nhất của ngành hồ tiêu trong nhiều năm trở lại đây.

Diễn biến này cho thấy xu hướng tăng trưởng của ngành hồ tiêu đang dịch chuyển rõ rệt từ “tăng sản lượng” sang “tăng giá trị”, điều này phản ánh sự cải thiện về chất lượng, cơ cấu sản phẩm cũng như vị thế của hạt tiêu Việt Nam trên thị trường thế giới.

"Vàng đen" - điểm sáng của xuất khẩu Việt Nam

Không chỉ trên thị trường xuất khẩu, giá hồ tiêu trong nước cũng đang neo ở vùng đỉnh. Hiện tại, giá mặt hàng được ví như “vàng đen” này dao động trong khoảng 150 - 152 nghìn đồng/kg. Cụ thể, tại Đắk Lắk và Lâm Đồng, giá thu mua lên tới 152,5 nghìn đồng/kg; tại TP.HCM khoảng 151,5 nghìn đồng/kg; Gia Lai đạt 151 nghìn đồng/kg và Đồng Nai ở mức 150 nghìn đồng/kg.

Mặt bằng giá cao giúp người trồng tiêu cải thiện thu nhập sau nhiều năm khó khăn, đồng thời tạo dư địa tài chính cho doanh nghiệp tái đầu tư vào chế biến và nâng cấp chuỗi giá trị.

Theo các doanh nghiệp và Hiệp hội ngành hàng, từ tháng 12/2025, các vùng trồng hồ tiêu trọng điểm của Việt Nam bắt đầu bước vào vụ thu hoạch mới. Tuy nhiên, sản lượng niên vụ 2025 - 2026 được dự báo giảm nhẹ do tác động bất lợi của thời tiết cực đoan, mưa bão kéo dài trong năm qua.

Ông Phan Minh Thông, Chủ tịch HĐQT công ty Phúc Sinh nhận định, biến đổi khí hậu đang tác động ngày càng rõ tới cây hồ tiêu. Mưa trái mùa, bão lũ và sâu bệnh khiến năng suất tại nhiều vùng trồng giảm. Trong khi đó, diện tích hồ tiêu khó có thể mở rộng nhanh do chi phí đầu tư lớn và người dân vẫn còn thận trọng sau giai đoạn giá thấp kéo dài.

Nguồn cung trong nước thắt chặt, trong khi tồn kho hồ tiêu toàn cầu ở mức thấp, được xem là yếu tố quan trọng giúp giá hồ tiêu duy trì ở vùng cao trong ngắn và trung hạn. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao hiệu quả sản xuất và sử dụng hợp lý nguồn nguyên liệu.

Diện tích hồ tiêu khó có thể mở rộng nhanh do chi phí đầu tư lớn

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp hồ tiêu đã chủ động điều chỉnh chiến lược, tập trung vào chế biến sâu thay vì chỉ xuất khẩu tiêu đen, tiêu trắng thô như trước.

Ông Nguyễn Nam Hải, Tổng giám đốc Tổng công ty cà phê Việt Nam cho biết, giá nguyên liệu cao khiến biên lợi nhuận của xuất khẩu thô ngày càng thu hẹp. Doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển buộc phải đầu tư mạnh cho chế biến sâu, từ tiêu xay, tiêu tiệt trùng đến các sản phẩm giá trị gia tăng như tinh dầu tiêu, gia vị phối trộn.

Các thị trường như EU, Mỹ, Nhật Bản không chỉ quan tâm đến giá, mà đặt ra yêu cầu rất cao về truy xuất nguồn gốc, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, tiêu chuẩn ESG và phát triển bền vững. “Nếu không chuyển mình, doanh nghiệp sẽ bị loại khỏi cuộc chơi.

Thực tế cho thấy, những doanh nghiệp đầu tư bài bản cho vùng nguyên liệu đạt chuẩn, nhà máy chế biến hiện đại đang có lợi thế rõ rệt khi đàm phán với đối tác quốc tế, đồng thời mở rộng được sang các thị trường ngách có giá trị cao.

Bên cạnh chế biến sâu, đa dạng hóa thị trường cũng được xem là “chìa khóa” giúp ngành hồ tiêu Việt Nam giảm rủi ro và phát triển bền vững.

Chuyên gia kinh tế nông nghiệp Lê Đăng Doanh cho rằng, giá hồ tiêu đang ở mức cao là cơ hội vàng để tái cơ cấu ngành. Thay vì chạy theo sản lượng, cần tập trung vào chất lượng, thương hiệu và thị trường. Khi có sản phẩm chế biến sâu, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Các doanh nghiệp cần tập trung vào khâu chế biến sâu

Có thể thấy, ngành hồ tiêu Việt Nam đang đứng trước thời điểm bản lề. Giá cao và kim ngạch tăng mạnh mang lại cơ hội lớn, nhưng đồng thời cũng đặt ra thách thức về nguồn cung, tiêu chuẩn chất lượng và năng lực chế biến.

Trong bối cảnh đó, việc đẩy mạnh chế biến sâu, xây dựng vùng nguyên liệu bền vững và mở rộng thị trường không chỉ là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc nếu hồ tiêu Việt Nam muốn giữ vững vị thế “ông lớn” trên bản đồ gia vị thế giới và hướng tới tăng trưởng dài hạn, bền vững.