Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Gỡ gánh nặng thuế, kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Quốc Tuấn
Quốc Tuấn  - 
Nói về những chính sách có thể tạo tác động trực tiếp tới doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) bắt đầu bằng một tình huống rất gần với hoạt động kinh doanh hàng ngày.
aa
Làm sạch mã số thuế, mở lối cho doanh nghiệp trở lại Đóng mã số thuế sao cho an toàn không phát sinh tiền chậm nộp? Không xử phạt doanh nghiệp khi tăng thuế phát sinh từ việc Hải quan xây dựng lại trị giá tính thuế

Một hàng phở và câu chuyện phía sau sổ sách

Theo ông, doanh nghiệp dưới 10 tỷ đồng vẫn phải mở sổ sách kế toán phức tạp, nộp thuế dựa trên doanh thu trừ chi phí. Nhưng với doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh, khó khăn lại nằm ngay ở việc xác định chi phí.

“Một hàng phở làm sao chứng minh con gà mua ở đâu có hóa đơn chứng từ đầy đủ?”, ông Tuấn nêu ví dụ.

Từ câu chuyện này, đại diện VCCI chỉ ra rằng, nếu chi phí không được xác định đầy đủ thì việc tính nghĩa vụ thuế sẽ trở nên bất lợi đối với cơ sở kinh doanh. Vì vậy, ông đề xuất cho phép doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và rộng hơn là hộ kinh doanh, được nộp thuế theo phương pháp đơn giản dựa trên doanh thu.

Theo ông Tuấn, nếu doanh nghiệp siêu nhỏ có quy mô dưới 10 tỷ đồng được nộp thuế theo tỷ lệ doanh thu sẽ tạo thuận lợi lớn. Nếu mở rộng được cho cả hộ kinh doanh, phạm vi tác động có thể tới 5-6 triệu hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ. Đây là nhóm chính sách có thể tạo hiệu ứng xã hội lớn nếu phạm vi áp dụng được mở rộng.

Điều ông Tuấn đặc biệt nhấn mạnh là nên hướng vào những chính sách có thể thực hiện được ngay. Từ thực tế triển khai các chính sách hỗ trợ, đại diện VCCI cho rằng, nhiều biện pháp hỗ trợ tiền, vốn hay đất đai có tinh thần tốt, nhưng để đi vào cuộc sống cần có bộ máy thực hiện, nguồn lực thực hiện và động lực thực hiện. Khi xuống tới cấp cơ sở, số doanh nghiệp thực sự thụ hưởng còn ít.

Từ phía cơ quan quản lý, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cũng dành sự chú ý cho chính vấn đề này. Ông cho biết, việc rà soát thủ tục hành chính về thuế và hải quan đang được đặt ra theo hướng rút ngắn thời gian tuân thủ, giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Đối với nhóm doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng, sau khi khuôn khổ pháp lý liên quan được ban hành, cơ quan quản lý sẽ hướng dẫn phương pháp đơn giản là tính tỷ lệ phần trăm trực tiếp trên doanh thu. Theo ông, phương án này cơ bản đáp ứng nguyện vọng của cộng đồng doanh nghiệp qua quá trình khảo sát cùng VCCI và các hiệp hội.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho rằng, điều quan trọng nhất là đơn giản hóa thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ, còn mức thuế suất hiện nay về cơ bản phù hợp.

Điều quan trọng nhất là đơn giản hóa thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ, còn mức thuế suất hiện nay về cơ bản phù hợp
Điều quan trọng nhất là đơn giản hóa thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ,
còn mức thuế suất hiện nay về cơ bản phù hợp

Từ giảm thủ tục đến giữ lại nguồn lực tái đầu tư

Cùng với đó, từ khó khăn về nguồn lực của doanh nghiệp siêu nhỏ, ông Đậu Anh Tuấn đề xuất thêm một cơ chế khác: cho phép khấu hao nhanh chi phí đầu tư.

Theo ông, doanh nghiệp siêu nhỏ thường gặp khó khăn về vốn. Nếu mua máy móc, thiết bị và được khấu hao nhanh, họ có thể tích lũy thêm nguồn vốn cho tái đầu tư. Đây là một trong những chính sách mà đại diện VCCI cho rằng có thể nghiên cứu để tạo tác động trực tiếp tới hoạt động của doanh nghiệp.

Nguồn lực của doanh nghiệp nhỏ còn bị ảnh hưởng bởi việc chậm thanh toán. Ông Tuấn cho rằng, doanh nghiệp nhỏ và vừa thường ở vị thế yếu khi cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho doanh nghiệp lớn, có trường hợp bị nợ đọng, chiếm dụng vốn.

Từ đó, đại diện VCCI đề xuất gắn nghĩa vụ thanh toán đúng hạn của bên mua với cơ chế tính chi phí thuế. Cụ thể, ông nêu hướng doanh nghiệp lớn chỉ được khấu trừ chi phí tính thuế đối với khoản thanh toán cho doanh nghiệp nhỏ khi hoàn thành nghĩa vụ thanh toán đúng hạn. Đây được coi là một công cụ có thể góp phần hạn chế tình trạng doanh nghiệp lớn chiếm dụng vốn của doanh nghiệp nhỏ.

Ở một góc nhìn khác, bà Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho rằng, đánh giá chính sách hỗ trợ doanh nghiệp không nên chỉ dừng ở số lượt đào tạo, tư vấn, kết nối hay hỗ trợ.

Theo bà Hải, cần có chuỗi số liệu về kết quả tác động sau hỗ trợ, được phân tích theo quy mô, ngành nghề, địa bàn và nhóm đối tượng. Những chỉ tiêu cần theo dõi gồm năng suất, doanh thu, việc làm, mức độ chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, khả năng tiếp cận vốn, tỷ lệ sống sót và khả năng tham gia chuỗi giá trị.

Bà Hải cũng lưu ý một thực tế khác: nhiều chính sách hỗ trợ hiện còn phân tán, thiếu đồng bộ và thiếu trọng tâm. Có những chính sách mang tính khuyến khích, khiến hiệu quả thực hiện phụ thuộc nhiều vào mức độ quan tâm của từng địa phương. Vì vậy, bà đề nghị có cách thức đánh giá hiệu quả sau hỗ trợ và đánh giá việc thực hiện của địa phương bằng KPI để vừa khuyến khích, vừa tạo tính ràng buộc.

Tại một cuộc họp gần đây của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cũng yêu cầu Bộ Tài chính rà soát toàn diện các chính sách về thị trường, mặt bằng sản xuất, thuế, kế toán và chi phí tuân thủ. Riêng với chính sách thuế, bà Hồng đề nghị đánh giá hiệu quả thụ hưởng thực tế, đặc biệt đối với doanh nghiệp siêu nhỏ trong những năm đầu chưa phát sinh thu nhập chịu thuế đáng kể. Đối với hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, yêu cầu được đặt ra là tập trung đơn giản hóa tối đa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ về thuế, chế độ kế toán, hóa đơn chứng từ và bảo hiểm xã hội.

Phó Chủ tịch Quốc hội đồng thời lưu ý các chính sách hỗ trợ phải bảo đảm tính khả thi, đúng nhu cầu thực tế. Chính sách cần được thiết kế theo hướng doanh nghiệp có thể tự thực hiện, tự thụ hưởng khi có hiệu lực.

Bà Nguyễn Thị Hồng cũng đề nghị các cơ chế hỗ trợ sử dụng nguồn lực nhà nước phải đúng đối tượng, có trọng tâm, có thời hạn, công khai, minh bạch, gắn với kết quả đầu ra và hạn chế cơ chế “xin - cho”. Các chương trình hỗ trợ, theo bà, phải được đánh giá định kỳ ba năm một lần để làm căn cứ điều chỉnh hoặc chấm dứt nếu không hiệu quả.

Quốc Tuấn

Tin liên quan

Tin khác

Kiểm soát dữ liệu không tốt, doanh nghiệp có thể phải trả giá đắt

Kiểm soát dữ liệu không tốt, doanh nghiệp có thể phải trả giá đắt

Một tài khoản chưa thu hồi, một danh sách khách hàng lưu trong email cá nhân có thể để lại rủi ro cho doanh nghiệp. Khi mất kiểm soát dữ liệu, chi phí khắc phục, trách nhiệm pháp lý và nguy cơ gián đoạn kinh doanh cùng đặt sức ép lên nguồn lực vốn hạn chế của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
PMI lĩnh vực sản xuất: Động lực phục hồi, sức ép chi phí và vai trò của chính sách tiền tệ

PMI lĩnh vực sản xuất: Động lực phục hồi, sức ép chi phí và vai trò của chính sách tiền tệ

Hoạt động sản xuất của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong 10 tháng đầu năm 2026, thể hiện qua chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) liên tục nằm trên ngưỡng 50 điểm. Tuy nhiên, đằng sau tín hiệu tích cực này là những diễn biến không đồng nhất, với đơn hàng phục hồi, sản lượng mở rộng nhưng việc làm chưa tăng ổn định, trong khi chi phí nguyên liệu, nhiên liệu và vận tải vẫn tạo sức ép lên doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng tiếp cận vốn, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và tạo thêm việc làm.
Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Khi tăng trưởng trở thành áp lực cho SME

Khi tăng trưởng trở thành áp lực cho SME

Có một thời điểm rất lạ trong đời sống của doanh nghiệp: doanh thu tăng nhưng người chủ lại mất ngủ nhiều hơn. Khách hàng đông hơn, nhân sự nhiều hơn, đơn hàng lớn hơn, thị trường rộng hơn. Những con số trên báo cáo đều có vẻ tích cực. Nhưng phía sau đó là dòng tiền căng hơn, người giỏi bắt đầu quá tải, quy trình liên tục phát sinh lỗi và chính người lãnh đạo gần như không còn thời gian để suy nghĩ. Khi đó, tăng trưởng không còn là phần thưởng, nó trở thành áp lực.
Doanh nghiệp nhỏ xây năng lực lõi như thế nào để phát triển lâu dài?

Doanh nghiệp nhỏ xây năng lực lõi như thế nào để phát triển lâu dài?

Một điều rất đáng suy nghĩ: nhiều doanh nghiệp nhỏ càng phát triển lại càng trở nên yếu. Doanh thu tăng, nhân sự tăng, khách hàng tăng, sản phẩm nhiều hơn. Nhưng chỉ cần một người chủ nghỉ vài tuần, một nhân sự chủ chốt rời đi hoặc thị trường thay đổi, mọi thứ bắt đầu chao đảo.Tăng trưởng tạo ra quy mô. Nhưng năng lực lõi mới tạo ra sức mạnh để đi đường dài. Năng lực lõi không phải là thứ doanh nghiệp “có”, mà là thứ doanh nghiệp “làm tốt một cách ổn định”.
TP.Hồ Chí Minh gỡ vướng thuế, hóa đơn điện tử và bán hàng online cho doanh nghiệp

TP.Hồ Chí Minh gỡ vướng thuế, hóa đơn điện tử và bán hàng online cho doanh nghiệp

Ngày 13/11/2026, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố (ITPC) phối hợp với Sở Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị Đối thoại Doanh nghiệp - Chính quyền Thành phố Lần thứ 282, chuyên đề về lĩnh vực thương mại điện tử, thu hút sự tham dự của gần 300 đại biểu đại diện các sở, ban, ngành, các hiệp hội, doanh nghiệp thương mại điện tử, đơn vị quản lý nhà sáng tạo nội dung…
SME lựa chọn đúng

SME lựa chọn đúng 'trận địa' cạnh tranh quan trọng hơn chạy nhanh

Có những doanh nghiệp chạy rất nhanh… nhưng càng chạy càng xa nơi mình cần đến. Họ tăng nhân sự, tăng quảng cáo, mở thêm chi nhánh, tung thêm sản phẩm, giảm giá để giành khách... Nhìn bên ngoài, doanh nghiệp đầy năng lượng. Nhưng vài năm sau, chủ doanh nghiệp bắt đầu đặt câu hỏi: “Tại sao mình làm nhiều hơn mà vẫn không mạnh hơn?” Có thể vấn đề không nằm ở tốc độ mà nằm ở trận địa mà doanh nghiệp đang lựa chọn để cạnh tranh.
Xuất khẩu điện tử:  Làm sao tăng phần giá trị Việt?

Xuất khẩu điện tử: Làm sao tăng phần giá trị Việt?

Theo số liệu của Cục Hải quan, 10 tháng năm 2026, xuất khẩu nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 149,41 tỷ USD, tăng 71% so với cùng kỳ; nhóm điện thoại và linh kiện đạt 57,61 tỷ USD, tăng 18,4%. Hai nhóm đạt hơn 207 tỷ USD. Dù kim ngạch xuất khẩu điện tử tăng mạnh, nhưng nhiều linh kiện, công nghệ và thiết kế vẫn đến từ nước ngoài. Để tăng phần giá trị Việt, vấn đề là phải xác định những công đoạn có thể từng bước làm chủ.
Kokuyo thâu tóm Thiên Long: Bước ngoặt sau 45 năm của thương hiệu văn phòng phẩm Việt

Kokuyo thâu tóm Thiên Long: Bước ngoặt sau 45 năm của thương hiệu văn phòng phẩm Việt

Thương vụ Kokuyo thâu tóm Thiên Long không chỉ là cuộc chuyển giao quyền sở hữu mà còn đặt ra bài toán kế nhiệm, bảo tồn thương hiệu và nâng sức cạnh tranh.
Thưởng Tết sớm: Người lao động mong đợi, doanh nghiệp cân nhắc

Thưởng Tết sớm: Người lao động mong đợi, doanh nghiệp cân nhắc

Đề xuất thưởng Tết sớm giúp người lao động chủ động chi tiêu, nhưng cũng đặt doanh nghiệp trước yêu cầu cân đối vốn lưu động, công nợ và kế hoạch sản xuất. Khi thời điểm chi trả được đẩy lên, điều quan trọng với doanh nghiệp không chỉ là có đủ tiền để thưởng mà còn phải bảo đảm nguồn lực duy trì đơn hàng, ổn định nhân sự và kiểm soát chi phí tài chính.