Hàng ngoại thứ cấp lấn sân Việt

Than trời về giá

Trái với kỳ vọng của người dân về một dòng chảy hàng nhập khẩu đa dạng chủng loại, có chất lượng, giá rẻ từ các nước khối ASEAN, Nhật Bản, Hoa Kỳ, các nước Châu Âu… từng được chuyên gia kinh tế dự báo sau mỗi Hiệp định tự do thương mại được ký kết. Đến nay, hàng nhập khẩu từ nguồn này vẫn được xem là hàng hiếm, chưa từng có giá rẻ.

Hàng không có xuất xứ tràn vào thị trường tháng cuối năm

Bà Nguyễn Thanh Hoa, chủ shop mỹ phẩm Hoa, đường Lê Thánh Tôn, Q.1, Tp. Hồ Chí Minh cho biết, tại shop bán mỹ phẩm nhập khẩu nhiều hơn gấp hai ba lần hàng Việt Nam, trong đó có cả mỹ phẩm xách tay của các hãng nổi tiếng từ Pháp, Mỹ. Tuy nhiên, hàng nhập khẩu cũng có năm bảy loại, từ bình dân đến cao cấp. Loại bình dân có hàng Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Trung Quốc….

Bất kỳ xuất xứ từ đâu thì hàng nhập giá cũng cao hơn hàng Việt Nam cùng loại từ 30% - 50%. Tuy là shop mỹ phẩm nhưng dịp cuối năm shop Hoa cũng nhập thêm thực phẩm như bánh, kẹo, đồ hộp, sô-cô-la, nước ép trái cây về bán.

Theo chị Hoa giải thích, thực phẩm đóng gói nhập khẩu luôn đắt hàng, vì mẫu mã đẹp, bắt mắt và độc đáo theo kiểu “sang chảnh”, rất nhiều khách đến đặt hàng trước, để đến Tết có đủ món. Xem qua một số mặt hàng đang bày bán tại đây, giá cao hơn gấp hai, ba lần hàng cùng loại của Việt Nam như sô-cô-la đen xuất xứ Malaysia, trong lượng 359 gram giá 250.000 đồng/hộp, (hàng Việt Nam 500gr giá 110.000 đồng).

Cũng trên đường Lê Thánh Tôn, tại shop trái cây 141, đang giới thiệu nhiều sản phẩm trái cây mới lạ, như quýt hồng, lê nâu, lựu đỏ của Mỹ, chuối Philippines, nho, sơ-ri Úc… ngoài ra, các shop còn rất nhiều sản phẩm trái cây sấy, trái cây khô, bánh, mứt, nước ép từ trái cây nhập khẩu.

Vấn đề đáng nói, một số trong các sản phẩm này cũng có mặt hầu hết tại các quầy trái cây bán ở chợ nhỏ, lẻ nhưng giá rẻ hơn, chỉ bằng 30% - 40% hàng trong shop. Bà Trần Thị Thu, nhân viên bán hàng tại shop 141 cho biết, hàng nhập tại shop chưa bao giới có giá rẻ, vì hàng được vận chuyển chủ yếu bằng đường hàng không. Trái cây này về đến Việt Nam ngoài chất lượng cao cấp, còn giữ nguyên sự tươi ngon. Giá bán không hề rẻ.

Ví dụ, tại shop hiện bán sơ-ri Mỹ giá 650.000 đồng/kg, trong khi chợ bán từ 450.000 đồng – 500.000 đồng/kg. Chắc chắn không phải sơ-ri có cùng xuất xứ. Hay nho đỏ, đen không hạt của Úc, hiện đang vào mùa (vụ mùa từ tháng 11/2015 – 1/2016) giá bán đã giảm còn 190.000 đồng/kg. Hàng này không thể so sánh với loại nho chỉ bán 80.000 đồng – 100.000 đồng/kg, là loại nho có hình thức khá giống với nho Úc nhưng trồng rất nhiều tại Đài Trung (lãnh thổ Đài loan của Trung Quốc).

Té ngửa với xuất xứ

Gần tết, nhu cầu trái cây tươi, thực phẩm ăn liền, bánh kẹo, đồ khô tăng mạnh và tiểu thương cũng không ngại tìm kiếm nguồn hàng mới để thu hút khách hàng. Những chợ trung tâm của Tp. Hồ Chí Minh hiện nay như Tân Định, Bến Thành, An Đông, Hòa Bình… đã tung hàng đặc sản Tết ra bán. Điều lạ của năm nay là cuộc đổ bộ bất tận của thực phẩm ngoại, với nguồn gốc xuất xứ rối loạn.

Nhóm hàng mới lạ đầu tiên phải kể đến là thực phẩm khô ăn liền (khô bò, heo, cá khô…). Đây là những loại thực phẩm đặc sản Tết của người Việt, nhưng thị trường Việt lại đang ưa chuộng hàng nhập khẩu từ Campuchia, Thái Lan, thậm chí đến cả khô cá mặn nhập khẩu từ… Malaysia.

Tuy nhiên, nguồn gốc xuất xứ này cũng chỉ có người bán mới biết. Bà Nguyễn Thu Trang, tiểu thương chợ An Đông cho biết, hai năm gần đây, chợ tăng lượng hàng cá khô, bò khô từ Campuchia về bán vì tính chất ngon và độc đáo của nó. Người mua cho rằng hàng nhập này ngon hơn hàng trong nước vì đậm đà mùi thịt bò, ăn không ngán, rất lạ miệng. Nếu trước đây thị trường Tết của Việt Nam chỉ có bánh kẹo, nước hoa quả nhập khẩu của Malaysia.

Thì nay, đến cả cá khô cũng nhập từ Malaysia và người bán quảng bá chất lượng ngon hơn hàng cùng loại của Việt Nam. Ngoài ra, còn rất nhiều loại hàng nông sản như rau gia vị (tỏi, củ hành tím, gừng, củ hàng tây…) trước đây là hàng Trung Quốc, nhưng nay lại có thêm hàng của Myanmar do tiểu thương Trung Quốc làm trung gian đưa vào chợ đầu mối của Việt Nam với giá bằng giá hàng Việt Nam, nhưng hình thức lại ngon hơn, bắt mắt hơn.

Theo một cán bộ Viện Nghiên cứu Cây ăn quả Miền Nam, hiện nay rất nhiều người tiêu dùng Việt Nam vẫn nhầm lẫn nhiều loại trái cây đặc sản như quả na (mảng cầu gai), thanh long, măng cụt xoài… là chỉ có ở Việt Nam. Thực chất, lãnh thổ Đài Loan của Trung Quốc có nhiều địa phương trồng rất nhiều na, xoài và lượng hàng này xuất sang Việt Nam cũng không nhỏ, lại đang bán với giá còn rẻ hơn giá na Việt Nam.

Điều này cho thấy, thị trường bán lẻ Việt Nam đang bắt đầu mở cửa, song vẫn còn trong giai đoạn tranh tối tranh sáng, với nguồn hàng chất lượng cao thấp lẫn lộn. Người tiêu dùng có nhiều sự lựa chọn hơn, nhưng chưa thật sự chọn được hàng hóa tốt nhất.