Hợp tác công - tư để mở rộng hệ sinh thái AI

Động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Thời gian qua, Đảng, Nhà nước luôn rất quan tâm, đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách, định hướng cụ thể nhằm thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ AI. Đặc biệt, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết, dự kiến Luật Trí tuệ nhân tạo sẽ được trình Quốc hội vào năm 2025, đưa Việt Nam trở thành một trong số ít các quốc gia có khung pháp lý toàn diện về AI. Bộ Khoa học Công nghệ cũng đang tiên phong ứng dụng AI vào hoạt động nội bộ, điển hình là trong việc soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật, giúp giải phóng sức lao động và tiết kiệm thời gian đáng kể.

Với sự vào cuộc sớm và kịp thời từ cơ chế chính sách, Việt Nam đã đạt được một số kết quả bước đầu đáng khích lệ, góp phần nâng cao rõ rệt năng suất lao động và cải thiện chất lượng cuộc sống của con người; ngày càng nhiều lĩnh vực kinh tế được hưởng lợi từ AI. Ông Lê Hồng Việt, Tổng Giám đốc FPT Smart Cloud chia sẻ, cuộc đua AI toàn cầu vẫn đang nóng lên từng ngày, với 2 đấu trường chính là phát triển các mô hình AI nền tảng và nghiên cứu học thuật. Trong bối cảnh đó, với điểm mạnh là chi phí cạnh tranh, Chính phủ chủ động và đà tăng trưởng kinh tế nhanh, Việt Nam được xếp vào nhóm “tiềm năng mới nổi” của ASEAN. Báo cáo của WIN (Worldwide Independent Network of Market Research) xếp Việt Nam thứ 6/40 quốc gia về mức độ sẵn sàng cho kỷ nguyên AI. Hệ sinh thái AI trong nước cũng đang nóng lên nhanh chóng với vốn đầu tư năm 2024 đạt 80 triệu USD (tăng 8 lần), lực lượng lao động công nghệ khoảng 500.000 người và tỷ lệ chấp nhận AI cao (42% dân số, 65% doanh nghiệp vừa và nhỏ đã sử dụng).

Không chỉ có tiềm năng, AI đang dần mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp Việt, báo cáo của Amazon Web Services (AWS) gần đây cho thấy, 61% doanh nghiệp đã ứng dụng AI ghi nhận doanh thu tăng, với mức tăng trung bình 16%, 58% trong số đó kỳ vọng AI giúp tiết kiệm khoảng 20% chi phí. Ông Eric Yeo, Tổng giám đốc AWS Việt Nam chia sẻ, các doanh nghiệp trong nước đang cho thấy sự nhanh nhạy đáng kể trong việc tiếp cận và triển khai công nghệ AI. Tuy nhiên, để duy trì và nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu, họ vẫn cần vượt qua những rào cản lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao và khả năng mở rộng quy mô ứng dụng.

Sự trỗi dậy của AI khiến doanh nghiệp nào chậm chân sẽ không giữ được lợi thế cạnh tranh

Xóa bỏ những rào cản

Dù AI đang ngày càng trở nên phổ biến, song theo ông Arnaud Ginolin, Giám đốc điều hành Boston Consulting Group (BCG), các doanh nghiệp tư nhân vẫn phải đối mặt với những thách thức về mặt cấu trúc trong việc mở rộng ứng dụng AI. Cùng với đó là những quan ngại về “hiệu quả chi phí” của các giải pháp AI. Ngoài ra, năng lực và hiểu biết về AI của lực lượng lao động Việt Nam, từ cấp quản lý đến nhân viên vận hành, còn hạn chế, dẫn đến những khó khăn trong việc triển khai AI. Đặc biệt, việc thiếu khả năng tiếp cận các bộ dữ liệu chất lượng cao, sẵn sàng cho việc ứng dụng AI, cũng như những hạn chế về cách thức lưu trữ, xử lý và sử dụng dữ liệu cũng khiến các quy trình nghiệp vụ trong một số ngành trở nên phức tạp…

Khảo sát cho thấy, nếu Chính phủ cùng vào cuộc, các doanh nghiệp sẽ cảm thấy thoải mái hơn khi ứng dụng AI. Vì vậy, sự phối hợp chặt chẽ giữa khu vực công và khu vực tư không chỉ là một lựa chọn, mà là yếu tố then chốt để khai thác trọn vẹn tiềm năng của công nghệ này cũng như giúp Việt Nam đi nhanh và thành công hơn trong việc phát triển, ứng dụng AI, Tổng giám đốc AWS Việt Nam khẳng định.

Cùng chung nhận định này, ông Arnaud Ginolin đề xuất, trước hết là, mở rộng việc ứng dụng AI ở cả khu vực công và khu vực tư chính là chìa khóa để thúc đẩy nền kinh tế AI tăng trưởng theo cấp số nhân. Cụ thể, cần xác định rõ các lĩnh vực có tác động lớn như dịch vụ công, quản lý môi trường và thiên tai, chăm sóc sức khỏe, dịch vụ tài chính và giao thông vận tải là ưu tiên trong ngắn hạn. Kết quả theo từng giai đoạn có thể được áp dụng để đánh giá và mở rộng sang ứng dụng dài hạn theo cơ chế linh hoạt. Khi đã chứng minh được tính hiệu quả, các sáng kiến xúc tiến và hợp tác công - tư sẽ là yếu tố quan trọng để đảm bảo việc áp dụng rộng rãi và tác động lâu dài của AI.

Đặc biệt, chính sách rõ ràng và thích ứng sẽ tạo ra nền tảng vững chắc cho công cuộc phát triển AI bền vững. Khi Việt Nam tiếp tục xây dựng các quy định về quản lý rủi ro AI, hướng dẫn đạo đức và quyền sở hữu trí tuệ, việc tích hợp các khung chính sách này vào chiến lược quốc gia và địa phương sẽ giúp doanh nghiệp và giới nghiên cứu có định hướng rõ ràng trong quá trình phát triển và ứng dụng AI. “Việc điều chỉnh các chính sách này theo các tiêu chuẩn quốc tế sẽ nâng cao vị thế của Việt Nam trong lĩnh vực AI trên thế giới, đồng thời xây dựng lòng tin, thu hút đầu tư và khuyến khích triển khai AI có trách nhiệm”, ông Arnaud Ginolin nhấn mạnh.