Kênh gửi tiết kiệm ngân hàng vẫn tăng

Lãi suất huy động tăng cục bộ

Dòng tiền nhàn rỗi trong dân cư tiếp tục đổ vào hệ thống ngân hàng trong nửa đầu năm 2025, bất chấp thực tế lãi suất tiết kiệm đang ở mức thấp. Trên thị trường tiền gửi hiện nay, mặc dù một số ngân hàng thương mại cổ phần và ngân hàng số đã điều chỉnh lãi suất huy động nhỉnh hơn so với đầu năm; tuy nhiên, chủ yếu sự điều chỉnh lãi suất ở các kỳ hạn dài từ 18 đến 24 tháng. Một số ngân hàng như BVBank, HDBank, Eximbank, ngân hàng số Timo… đưa ra mức lãi suất cao nhất từ 6,0 đến 6,3%/năm cho các khoản gửi tiền dài hạn hoặc gửi tiền trực tuyến (online).

Thế nhưng hiện phần lớn người gửi vẫn ưa chuộng các kỳ hạn ngắn, từ 1 đến 6 tháng - vốn có tính linh hoạt cao. Với nhóm kỳ hạn này, mặt bằng lãi suất gần như không có thay đổi đáng kể nào từ đầu năm đến nay, dao động quanh mức 2,5% đến 3,5%/năm tại các ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV, Agribank. Ở khối ngân hàng tư nhân, mức lãi suất cho kỳ hạn ngắn cũng chỉ nhỉnh hơn khoảng 0,2-0,5 điểm phần trăm.

Về bản chất, các đợt điều chỉnh lãi suất huy động vừa qua chủ yếu mang tính kỹ thuật của ngân hàng nhằm cơ cấu lại kỳ hạn, trong đó rõ nét nhất là cơ cấu nguồn vốn trung - dài hạn. Song, lượng người gửi thực tế chọn kỳ hạn từ 12 tháng trở lên lại không nhiều, do tâm lý ngại “neo vốn” quá lâu trong giai đoạn kinh tế còn nhiều biến động.

Dù không có sự bứt phá rõ ràng về lãi suất, kênh tiết kiệm ngân hàng vẫn chứng kiến dòng tiền đổ vào ổn định. Các phân tích nêu lên 3 nguyên nhân chính lý giải xu hướng này. Thứ nhất, tâm lý phòng thủ và ưu tiên an toàn vẫn chiếm ưu thế. Trong bối cảnh thị trường chứng khoán, bất động sản và các kênh đầu tư khác tăng nhưng chưa có dấu hiệu hồi phục bền vững, nên gửi ngân hàng vẫn là lựa chọn “ít rủi ro nhất” cho phần lớn người dân - đặc biệt là nhóm trung lưu và cao tuổi. Thứ hai, các ngân hàng thương mại đẩy mạnh kênh gửi tiết kiệm online, đi kèm với tiện ích vượt trội và lãi suất nhỉnh hơn so với gửi tại quầy. Mức chênh lệch không lớn, nhưng cộng thêm sự tiện lợi và các chương trình khuyến mãi đi kèm, đã đủ sức giữ chân dòng tiền nhỏ lẻ. Thứ ba, sử dụng các tiện ích thanh toán không dùng tiền mặt. Số liệu chứng minh từ thực tế cho thấy, việc tiền gửi thanh toán chiếm tỷ trọng lớn trong hệ thống ngân hàng ở TP. Hồ Chí Minh, khi sự gia tăng mạnh của tiền gửi thanh toán (chủ yếu từ các tổ chức, doanh nghiệp) vẫn giữ tỷ trọng cao nhất trong tổng vốn huy động, chiếm khoảng 52,5%.

Dòng tiền tiết kiệm vào hệ thống ngân hàng tiếp tục tăng cũng cho thấy thanh khoản của hệ thống ngân hàng đang được duy trì ổn định và linh hoạt, đáp ứng tốt cho cả nhu cầu tiết kiệm và giao dịch của nền kinh tế đô thị lớn nhất cả nước.

Lãi suất tiền gửi ngân hàng được dự báo sẽ tiếp tục ổn định ở mức hiện tại

Lãi suất khó bật mạnh trong ngắn hạn

Theo NHNN Việt Nam, đến cuối tháng 5/2025, tổng lượng tiền gửi của dân cư tại các tổ chức tín dụng trên toàn hệ thống đạt hơn 7,6 triệu tỷ đồng - tăng 7,61% so với đầu năm. Lãi suất bình quân các kỳ hạn vẫn đảm bảo thực dương, cao hơn tốc độ lạm phát (CPI 6 tháng đạt 3,27%). Do đó, người gửi không chỉ được bảo toàn giá trị tiền gốc mà còn có lợi suất thực tế. Đồng thời, niềm tin vào chính sách tiền tệ và tính an toàn gắn liền với thói quen tiết kiệm truyền thống giữ vai trò chủ đạo. Ngay cả khi lãi suất không tăng hoặc chỉ tăng nhẹ ở kỳ hạn dài, người dân vẫn chủ động gửi tiền do tâm lý phòng thủ và kỳ vọng sử dụng vốn cho các nhu cầu thiết thực. NHNN cũng khẳng định: “Tiền gửi dân cư… đều được chuyển hóa thành tín dụng ra nền kinh tế” - cho thấy dòng tiền không bị dừng lại trong ngân hàng mà tham gia hỗ trợ cho các hoạt động sản xuất và kinh doanh.

Giới chuyên gia nhận định, trong bối cảnh chính sách tiền tệ đang được điều hành theo hướng hỗ trợ phục hồi kinh tế, khả năng mặt bằng lãi suất tiết kiệm tiếp tục tăng mạnh là không cao. Thay vào đó, các ngân hàng có thể tiếp tục điều chỉnh nhẹ ở kỳ hạn dài để cơ cấu nguồn vốn, nhưng khó tạo ra sức hấp dẫn lớn nếu không đi kèm các giải pháp khuyến khích thực chất.

Dự báo trong nửa cuối năm, tiền gửi tiết kiệm vẫn giữ đà tăng. Nhưng mức tăng thế nào còn tùy theo mức độ phục hồi của các kênh đầu tư khác, cùng với diễn biến lãi suất điều hành từ NHNN. Ngân hàng UOB của Singapore nhận định, lạm phát tổng thể và lạm phát cơ bản của Việt Nam vẫn dưới mục tiêu chính thức 4,5% trong nửa đầu năm 2025 là một trong những yếu tố quan trọng để ngân hàng này tin tưởng rằng NHNN Việt Nam sẽ giữ nguyên lãi suất chính sách hiện tại, với lãi suất tái cấp vốn được duy trì ở mức 4,5%.