Khơi thông "điểm nghẽn", mở đường cho kinh tế bứt phá

Bước vào giai đoạn phát triển 2026-2030, yêu cầu đặt ra không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng mà còn phải tạo dựng các động lực mới đủ sức dẫn dắt nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững.

Ảnh minh họa

Thực tế cho thấy, nhiều địa phương đang chuyển từ tư duy mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng tăng trưởng. Thay vì chỉ tập trung thu hút thêm dự án, các địa phương ưu tiên giải quyết những "nút thắt" kéo dài như giải phóng mặt bằng, hạ tầng kết nối, thủ tục đầu tư và chất lượng dòng vốn FDI. Đây được xem là điều kiện quan trọng để các nguồn lực nhanh chóng chuyển hóa thành năng lực sản xuất và giá trị gia tăng.

Hải Phòng là một trong những địa phương thể hiện rõ định hướng này. Sáu tháng đầu năm 2026, GRDP của thành phố tăng 11,33%, thuộc nhóm tăng trưởng cao nhất cả nước. Cùng với đà tăng trưởng, môi trường đầu tư tiếp tục duy trì sức hút mạnh mẽ khi tổng vốn FDI thu hút đạt khoảng 3,1 tỷ USD. Đến cuối tháng 6, Hải Phòng có khoảng 1.850 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký xấp xỉ 54 tỷ USD, tiếp tục nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư nước ngoài. Theo UBND thành phố, kết quả này phản ánh hiệu quả của việc cải thiện môi trường đầu tư, phát triển hạ tầng và đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, yếu tố quyết định hiện nay không nằm ở số lượng dự án được cấp phép mà ở tốc độ triển khai. Khoảng thời gian từ khi nhà đầu tư được chấp thuận chủ trương đến khi dự án đi vào hoạt động càng ngắn thì hiệu quả sử dụng đất công nghiệp càng cao và đóng góp cho tăng trưởng càng rõ nét.

Vì vậy, Hải Phòng đang đẩy mạnh tháo gỡ khó khăn về giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng và đẩy nhanh các dự án trọng điểm như hệ thống bến cảng số 7-10 tại Lạch Huyện. Đồng thời, thành phố phát triển Khu kinh tế chuyên biệt, Khu kinh tế ven biển phía Nam và Khu thương mại tự do nhằm mở rộng không gian tăng trưởng.

Không chỉ chú trọng tốc độ, Hải Phòng còn hướng tới nâng cao chất lượng tăng trưởng thông qua phát triển công nghiệp hỗ trợ, tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và xây dựng các khu công nghiệp sinh thái. Đây là hướng đi giúp nâng giá trị gia tăng trên mỗi ha đất công nghiệp thay vì chỉ mở rộng quy mô.

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, lợi thế không còn chỉ nằm ở quỹ đất hay lao động mà phụ thuộc nhiều hơn vào chất lượng môi trường đầu tư và khả năng triển khai dự án nhanh chóng.

Đầu tư công mở rộng không gian phát triển

Nếu tháo gỡ điểm nghẽn giúp giải phóng nguồn lực thì đầu tư công chính là "đòn bẩy" tạo sức lan tỏa cho toàn nền kinh tế.

Tại Tây Ninh, GRDP sáu tháng đầu năm 2026 tăng 10,12%, dẫn đầu khu vực Đông Nam Bộ. Một trong những động lực quan trọng là tiến độ giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh với kế hoạch vốn hơn 31.300 tỷ đồng; đến đầu tháng 7, địa phương đã giải ngân trên 46% kế hoạch, thuộc nhóm cao nhất cả nước.

Nguồn vốn này được ưu tiên cho các dự án hạ tầng kết nối như cao tốc TP.HCM - Mộc Bài, Vành đai 3, Vành đai 4 cùng nhiều tuyến giao thông công nghiệp và logistics. Khi hoàn thành, các công trình sẽ rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và tăng khả năng liên kết giữa TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh.

Theo các chuyên gia kinh tế, hệ thống giao thông đồng bộ sẽ giúp Tây Ninh phát huy lợi thế cửa ngõ giao thương quốc tế, trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất và logistics của vùng Đông Nam Bộ, tạo tiền đề hình thành các hành lang kinh tế có sức cạnh tranh cao.

Thực tế cho thấy, đầu tư công không chỉ tạo thêm việc làm và kích thích tổng cầu trong ngắn hạn mà còn đóng vai trò "vốn mồi", kéo theo dòng vốn tư nhân và FDI. Khi hạ tầng giao thông, logistics và khu công nghiệp được hoàn thiện, chi phí sản xuất giảm xuống, năng lực cạnh tranh của địa phương cũng được cải thiện đáng kể.

Nâng chất lượng dòng vốn, tạo tăng trưởng dài hạn

Song hành với đầu tư công, thu hút FDI chất lượng cao đang trở thành động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Xu hướng hiện nay không còn ưu tiên số lượng dự án mà hướng tới các nhà đầu tư có công nghệ cao, thân thiện môi trường, có khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước và tạo giá trị gia tăng lớn.

Tây Ninh là một trong những địa phương theo đuổi định hướng này. Trong sáu tháng đầu năm 2026, tỉnh cấp mới 70 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn khoảng 36.600 tỷ đồng và 70 dự án FDI với tổng vốn đăng ký mới, điều chỉnh hơn 2,2 tỷ USD. Địa phương ưu tiên các lĩnh vực như bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu, logistics, năng lượng sạch, nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ.

Song song với đó, tỉnh tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, phát triển hạ tầng khu công nghiệp và chuẩn bị quỹ đất sạch nhằm đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư chiến lược.

Theo ông Gabor Fluit, Tổng Giám đốc toàn cầu Tập đoàn Hoàng gia De Heus, môi trường đầu tư thông thoáng cùng sự đồng hành của chính quyền địa phương là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp mở rộng đầu tư tại Việt Nam. Hiện chuỗi liên kết De Heus - Hùng Nhơn đang triển khai 13 dự án trọng điểm tại Tây Ninh với tổng vốn khoảng 13.100 tỷ đồng, góp phần phát triển hệ sinh thái chăn nuôi công nghệ cao theo hướng tuần hoàn và bền vững.

Trong khi đó, Hà Tĩnh tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu công nghiệp. Sáu tháng đầu năm 2026, GRDP của tỉnh tăng 12,79%, cao nhất cả nước; khu vực công nghiệp tăng 28,34%, đóng góp khoảng 8,5 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung. Kết quả này đến từ việc nhiều dự án lớn đồng loạt phát huy hiệu quả như Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 2, các nhà máy sản xuất ô tô điện, xe máy điện và pin của VinFast cùng sự gia tăng sản lượng thép và pin.

Theo lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh, các dự án động lực đang tạo nền tảng để địa phương hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong cả năm. Đồng thời, tỉnh tiếp tục mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng theo định hướng trở thành trung tâm công nghiệp, năng lượng, cảng biển và logistics của khu vực.

Lợi thế cảng nước sâu, quỹ đất công nghiệp cùng vị trí trên hành lang kinh tế Đông - Tây đang mở ra cơ hội phát triển logistics, công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghiệp hỗ trợ, qua đó đa dạng hóa cơ cấu sản xuất và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế.

Thực tế từ Hải Phòng, Tây Ninh và Hà Tĩnh cho thấy, tăng trưởng cao không còn phụ thuộc vào một động lực đơn lẻ mà được hình thành từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố: đầu tư công dẫn dắt đầu tư xã hội; hạ tầng hiện đại mở rộng không gian phát triển; cải cách thể chế rút ngắn thời gian triển khai dự án; thu hút FDI có chọn lọc để nâng cao giá trị gia tăng; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo.

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng quyết liệt, việc khơi thông các điểm nghẽn về hạ tầng, thể chế và chất lượng nguồn lực sẽ quyết định khả năng bứt phá của từng địa phương cũng như của cả nền kinh tế. Khi các nguồn lực được giải phóng và các cực tăng trưởng phát huy hiệu quả, mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ có nền tảng vững chắc hơn để trở thành hiện thực.