Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Không thể “né thuế” bằng tiền mặt

Quỳnh Trang
Quỳnh Trang  - 
Từ ngày 1/1/2026, việc bãi bỏ cơ chế thuế khoán và chuyển sang phương pháp kê khai đối với hộ, cá nhân kinh doanh đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong quản lý thuế. Tuy nhiên, trong thực tế, một số cơ sở kinh doanh lại tìm cách “lách” bằng việc ưu tiên hoặc chỉ nhận thanh toán tiền mặt - một hành vi tưởng chừng đơn giản nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý.
aa
SACOMBANK ưu đãi hoàn tiền dành cho khách hàng sử dụng thẻ thanh toán và quét mã QR Ra mắt thẻ đồng thương hiệu Vietcombank Visa Hanoi Metro - MeGO thúc đẩy thanh toán không tiền mặt trong giao thông đô thị Đấu trí tài chính tuần 43: Câu hỏi liên quan đến ví điện tử trong thanh toán không dùng tiền mặt

Nhiều hộ kinh doanh tìm cách “né thuế”

Theo Bộ Tài chính, hiện nay, cơ bản cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và người dân đều đã chấp hành các quy định, chính sách về thuế, hóa đơn, chứng từ và được thụ hưởng các tiện ích khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế điện tử, hóa đơn điện tử và các giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, cơ quan thuế ghi nhận phản ánh về việc một số hộ, cá nhân kinh doanh khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ yêu cầu khách hàng thanh toán bằng tiền mặt, hạn chế hoặc từ chối các hình thức thanh toán chuyển khoản, thanh toán điện tử. Theo cơ quan quản lý, đây là dấu hiệu có thể nhằm che giấu doanh thu, không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ lập hóa đơn và kê khai thuế theo quy định của pháp luật.

Không thể “né thuế” bằng tiền mặt
Thanh toán không dùng tiền mặt đang được phát triển mạnh mẽ từ đó hỗ trợ tích cực cho việc quản lý, minh bạch nền kinh tế số

Ghi nhận thực tế tại một cửa hàng bánh kẹo (Hà Nội), khi khách hàng lựa chọn thanh toán chuyển khoản, người bán đã khéo léo đề nghị trả tiền mặt với lý do “không tiện nhận chuyển khoản”. Tình trạng tương tự cũng xuất hiện tại một số quán ăn và cơ sở làm đẹp, nơi người bán chủ động hướng khách sang thanh toán tiền mặt và né tránh việc ghi nhận giao dịch chính thức.

Theo cơ quan thuế, pháp luật hiện hành không cấm hộ, cá nhân kinh doanh nhận tiền mặt. Tuy nhiên, trong thực tiễn quản lý, việc một số cơ sở kinh doanh, đặc biệt là những hộ có quy mô lớn chủ động yêu cầu khách hàng chỉ thanh toán bằng tiền mặt, đồng thời không xuất hóa đơn, đã trở thành dấu hiệu rủi ro cao trong quản lý thuế.

Theo các chuyên gia, việc “ưu tiên tiền mặt” không còn là giải pháp để che giấu doanh thu như trước đây. Luật sư Nguyễn Văn Được - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn thuế Trọng Tín cho rằng, dù người kinh doanh sử dụng tiền mặt, chia nhỏ giao dịch hay cố tình ghi nội dung chuyển khoản mập mờ, cơ quan chức năng vẫn có thể theo dõi và đối chiếu thông tin thông qua hệ thống dữ liệu đã được số hóa và liên thông. Các nền tảng như định danh điện tử, tài khoản ngân hàng hay ứng dụng thuế điện tử đều tạo ra dấu vết dữ liệu đủ để cơ quan quản lý đánh giá nghĩa vụ thuế.

Thực tế quản lý hiện nay cho thấy, cơ quan thuế không phụ thuộc vào một nguồn thông tin đơn lẻ mà sử dụng nhiều lớp dữ liệu khác nhau, từ ngân hàng, sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển đến hệ thống hóa đơn điện tử. Ngay cả những giao dịch chuyển khoản không ghi nội dung cụ thể hoặc cố tình “ngụy trang” bằng các mô tả như “tiền cà phê”, “trả tiền mượn” cũng không thể làm giảm nghĩa vụ thuế, mà ngược lại còn có thể trở thành dấu hiệu nghi ngờ để đưa vào diện kiểm tra.

Đại diện Cục Thuế TP. Hà Nội cho biết, việc chuyển khoản không ghi nội dung cũng không "qua mắt" được cơ quan thuế, do cơ quan thuế đã nắm toàn bộ dữ liệu về người bán hàng và dòng tiền. Theo Thuế TP Hà Nội, cơ quan thuế không chỉ dựa vào dữ liệu chuyển khoản để xác định doanh thu mà sẽ dựa trên cơ sở dữ liệu của ngành thuế, trao đổi với các bộ ngành để từ đó áp dụng các biện pháp nghiệp vụ phân tích dữ liệu để đưa ra các trường hợp rủi ro trong việc che giấu doanh thu này.

Cục Thuế cho biết thuế không chỉ là nghĩa vụ tài chính của người kinh doanh mà còn là trách nhiệm xã hội. Nguồn thu từ thuế đóng góp trực tiếp cho phát triển hạ tầng, y tế, giáo dục, an sinh xã hội và các dịch vụ công. Vì vậy, hành vi trốn thuế không chỉ vi phạm pháp luật mà còn làm tổn hại đến lợi ích chung của cộng đồng.

Theo Cục Thuế, thời gian tới cơ quan thuế sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra cả trực tiếp và trên môi trường số. Việc kết nối và đối chiếu dữ liệu từ ngân hàng, sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển, nhà cung cấp dịch vụ thanh toán và hệ thống hóa đơn điện tử sẽ giúp xác định chính xác doanh thu thực tế của hoạt động kinh doanh. Trường hợp phát hiện dấu hiệu trốn thuế có tổ chức, hồ sơ sẽ được chuyển sang cơ quan công an để xem xét xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.

Thanh toán số phát triển mạnh mẽ hỗ trợ hoạt động quản lý thuế

Theo các chuyên gia, hiện nay, thanh toán không dùng tiền mặt đang được phát triển mạnh mẽ từ đó hỗ trợ tích cực cho việc quản lý, minh bạch nền kinh tế số. Hạ tầng phục vụ thanh toán không dùng tiền mặt, chuyển đổi số ngành Ngân hàng luôn được chú trọng đầu tư, nâng cấp, phát triển. Hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng hoạt động thông suốt, an toàn, hiệu quả.

Theo số liệu từ NHNN cho thấy, trong 02 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 40,74% về số lượng và 13,41% về giá trị; qua kênh Internet tăng 73,09% về số lượng và 28,11% về giá trị; qua kênh điện thoại di động tăng 34,37% về số lượng và 10,51% về giá trị; giao dịch qua QR Code tăng 20,22% về số lượng và 12,59% về giá trị; qua Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 9,5% về số lượng và 69,07% về giá trị; qua Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tăng 43,74% về số lượng và 11,66% về giá trị.

Đến cuối tháng 02/2026, thị trường có 20.772 ATM, giảm 2,68%; 761.793 POS tăng 1,36% so với cùng kỳ năm 2025. Trong 02 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, giao dịch qua ATM giảm 6,40% về số lượng và tăng 3,03% về giá trị cho thấy nhu cầu thanh toán, rút tiền mặt của người dân qua ATM tiếp tục xu hướng giảm và được thay thế bởi các phương thức, thói quen thanh toán không dùng tiền mặt.

Bên cạnh đó, theo quy định tại Thông tư 30/2025 của NHNN (sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 15/2024), từ ngày 1/4, toàn bộ tên tài khoản thanh toán tại các ngân hàng thương mại phải đồng nhất với thông tin ghi trên căn cước công dân hoặc thẻ căn cước.

Quy định này đồng nghĩa với việc các ngân hàng sẽ chấm dứt dịch vụ cho phép khách hàng đặt biệt danh (nickname hoặc iNick) để thay thế tên thật trên giấy tờ tùy thân. Đây được xem là một bước đi nhằm siết chặt quản lý, tăng khả năng minh bạch và truy vết giao dịch, đặc biệt trong bối cảnh các hình thức lừa đảo tài chính qua tài khoản ngân hàng đang ngày càng tinh vi.

Quỳnh Trang

Tin liên quan

Tin khác

Xếp hạng tổ chức tín dụng tiến gần hơn chuẩn mực quốc tế

Xếp hạng tổ chức tín dụng tiến gần hơn chuẩn mực quốc tế

Dự thảo sửa đổi Thông tư 21/2025/TT-NHNN bổ sung nhiều tiêu chí theo chuẩn mực Basel III và thông lệ quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng đánh giá, xếp hạng và giám sát an toàn hoạt động của các TCTD.
Cho vay dựa trên dòng tiền: Mở rộng cơ hội tiếp cận vốn cho doanh nghiệp

Cho vay dựa trên dòng tiền: Mở rộng cơ hội tiếp cận vốn cho doanh nghiệp

Lịch sử thanh toán, doanh thu qua tài khoản và các khoản phải thu đang được một số ngân hàng sử dụng để đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Việc mở rộng cho vay dựa trên dòng tiền có thể giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động hiệu quả nhưng hạn chế về tài sản thế chấp có thêm cơ hội tiếp cận vốn, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về quản trị rủi ro tín dụng.
Tăng cường số hóa và khả năng tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi

Tăng cường số hóa và khả năng tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi

Bộ Tài chính đang phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan liên quan hoàn thiện dự thảo Nghị định của Chính phủ về tín dụng chính sách xã hội của Nhà nước, thay thế Nghị định 78/2002/NĐ-CP về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác theo hướng tới hoàn thiện cơ chế cho vay ưu đãi, cải cách thủ tục hành chính, tăng cường số hóa quy trình và nâng cao hiệu quả xử lý rủi ro tín dụng chính sách xã hội.
Sáng 20/11: NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.659 đồng

Sáng 20/11: NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.659 đồng

Ngày 20/11, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.659 đồng. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn sáng nay, giá mua-bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh tăng-giảm với biên độ phổ biến từ 40-80 đồng so với phiên trước.
Chủ động phòng ngừa rủi ro, bảo vệ người gửi tiền từ sớm

Chủ động phòng ngừa rủi ro, bảo vệ người gửi tiền từ sớm

Luật Bảo hiểm tiền gửi năm 2025 đánh dấu bước chuyển trong chính sách bảo vệ người gửi tiền, mở rộng vai trò của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam trong Mạng an toàn tài chính quốc gia. Cùng với thực hiện chi trả bảo hiểm, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam được giao thêm nhiệm vụ tham gia phòng ngừa, phát hiện và xử lý rủi ro, đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực thực thi, góp phần củng cố niềm tin công chúng và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.
Điều hành chính sách tiền tệ cuối năm: Linh hoạt, thận trọng ứng phó với các biến số

Điều hành chính sách tiền tệ cuối năm: Linh hoạt, thận trọng ứng phó với các biến số

Biên bản cuộc họp tháng 10 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) củng cố kỳ vọng lãi suất USD có thể tăng thêm, đúng lúc nhu cầu vốn và ngoại tệ tại Việt Nam bước vào cao điểm cuối năm. Trước sức ép tỷ giá và lạm phát, dư địa hỗ trợ tăng trưởng cần được sử dụng có chọn lọc, ưu tiên bảo đảm thanh khoản, an toàn cho hệ thống.
BIDV giảm lãi suất cho vay, triển khai 14 chương trình tín dụng ưu đãi với quy mô 500.000 tỷ đồng

BIDV giảm lãi suất cho vay, triển khai 14 chương trình tín dụng ưu đãi với quy mô 500.000 tỷ đồng

BIDV chủ động giảm lãi suất cho vay, triển khai 14 chương trình tín dụng ưu đãi với quy mô giải ngân dự kiến 500.000 tỷ đồng, góp phần giảm chi phí vốn, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân phát triển sản xuất kinh doanh.
Làn sóng giảm lãi suất huy động tiếp tục lan rộng trong tháng 11

Làn sóng giảm lãi suất huy động tiếp tục lan rộng trong tháng 11

Sau đợt giảm đầu tháng 11, biểu lãi suất tiết kiệm tại một số ngân hàng tiếp tục được điều chỉnh theo hướng giảm, tập trung ở các kỳ hạn trung và dài. Khi lãi suất đầu vào giảm sẽ giúp ngân hàng tiếp tục thể hiện sự chia sẻ cùng với người dân, doanh nghiệp khi nhu cầu vay vốn cho sản xuất, kinh doanh dịp cuối năm tăng cao.
Sáng 19/11: Tỷ giá trung tâm giảm 10 đồng

Sáng 19/11: Tỷ giá trung tâm giảm 10 đồng

Ngày 19/11, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.646 đồng. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn sáng nay, giá mua-bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh tăng-giảm với biên độ phổ biến từ 10-20 đồng so với phiên trước.
Ngân hàng mở rộng thị trường tài trợ thương mại

Ngân hàng mở rộng thị trường tài trợ thương mại

Khả năng đối chiếu giao dịch, nhận diện nguy cơ tài trợ trùng lặp là kết quả bước đầu từ quá trình thử nghiệm Nền tảng cơ sở dữ liệu tài trợ thương mại (TFR) tại 8 ngân hàng. Dự án đang được chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo, hy vọng nâng hiệu quả thẩm định và mở rộng khả năng cấp vốn cho doanh nghiệp.