Kỳ 1: Để tổ chức cơ sở đảng nhận ra khuyết điểm trước khi thành vi phạm

Từ kiểm tra theo kế hoạch đến trách nhiệm thường xuyên

Nhiệm kỳ 2020-2025, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng bộ BIDV được triển khai từ phạm vi các Chi, Đảng bộ trực thuộc Trụ sở chính và các Chi, Đảng bộ trên 02 địa bàn TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, đến mở rộng toàn hệ thống trong cả nước theo mô hình đảng bộ thống nhất, với những lĩnh vực nghiệp vụ đòi hỏi kỷ luật và khả năng kiểm soát rủi ro cao.

Tại hội nghị tổng kết nhiệm kỳ, Đảng ủy BIDV đánh giá đã hoàn thành chỉ tiêu mỗi cấp ủy và người đứng đầu cấp ủy trực thuộc được kiểm tra hoặc giám sát chuyên đề ít nhất một lần. Các cuộc kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm được thực hiện nghiêm túc khi có phát sinh và có đề xuất hình thức xử lý phù hợp, đúng quy định của Đảng, vừa nghiêm khắc, răn đe, vừa thể hiện tính nhân văn. Kết quả ấy tạo nền tảng để nhìn lại một câu hỏi quan trọng: sau mỗi cuộc kiểm tra, tổ chức đảng ở cơ sở đã tự phát hiện và sửa được những gì? Và rút ra bài học sâu sắc gì trong công tác xây dựng Đảng.

Về nguyên tắc, chi bộ và cấp ủy cơ sở theo dõi việc thực hiện nghị quyết, phân công nhiệm vụ và rèn luyện đảng viên trong công việc thường ngày và dường như công tác tự kiểm tra, phát hiệt tồn tại, thậm chí là khuyết điểm, vi phạm của tổ chức đảng, đảng viên là rất hạn chế, hầu như không có nếu không có các đơn thư tố cáo, khiếu nại, phản ánh. Thường những tồn tại, khuyết điểm, vi phạm (nếu có) chỉ được phát hiện thông qua các các cuộc kiểm tra, giám sát chuyên để của cơ quan Đảng cấp trên. Như vậy, xét về kết quả khi những dấu hiệu bất thường được đưa ra thảo luận và xử lý sớm, khả năng tồn tại. khuyết điểm kéo dài, lặp lại sẽ giảm, còn nếu chỉ chờ đến kỳ kiểm tra, nhiều cơ hội chấn chỉnh có thể bị bỏ lỡ và vi phạm có thể nghiêm trọng hơn.

Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 07/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng đặt ra yêu cầu chuyển trọng tâm sang phòng ngừa, cảnh báo vi phạm; chú trọng tự kiểm tra, giám sát của tổ chức đảng và phát huy vai trò của chi bộ. Quy định số 21-QĐ/TW ngày 11/4/2026 xác lập khuôn khổ thực hiện công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng. Đây là cơ sở để việc tự kiểm tra được tiến hành đúng nguyên tắc, thẩm quyền và gắn với trách nhiệm xử lý khi có vi phạm.

Cụ thể hóa trong một Đảng bộ Ngân hàng

Bước vào nhiệm kỳ 2025 - 2030, Đảng ủy BIDV và Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy BIDV ban hành chương trình kiểm tra, giám sát nhiệm kỳ. Kế hoạch số 26-KH/ĐU ngày 22/5/2026 cụ thể hóa Nghị quyết số 05-NQ/TW: cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu, phải coi kiểm tra, giám sát là nhiệm vụ thường xuyên; xây dựng chương trình phù hợp với nhiệm vụ chính trị và tình hình thực tế; chú trọng tự kiểm tra, tự giám sát của tổ chức đảng, đảng viên.

Kế hoạch phân biệt hai tình huống cần cách xử lý khác nhau. Khi phát hiện tồn tại, hạn chế, cấp ủy phải kịp thời chấn chỉnh, yêu cầu khắc phục và theo dõi kết quả. Khi có dấu hiệu vi phạm, cơ quan có thẩm quyền phải kiểm tra, kết luận, xử lý theo quy định. Tự nhận khuyết điểm không thể thay cho việc xem xét trách nhiệm; mặt khác, một sai sót có thể sửa ngay cũng không nên bị bỏ mặc đến khi trở nên nghiêm trọng.

Hội nghị tổng kết công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng nhiệm kỳ 2020–2025 tại Đảng bộ BIDV

Trong hoạt động ngân hàng, kiểm tra, giám sát của Đảng cần chú ý trách nhiệm lãnh đạo, quản lý đảng viên ở những lĩnh vực nhạy cảm như tín dụng, tài chính, tài sản và công tác cán bộ. Kế hoạch của Đảng ủy BIDV đồng thời đặt yêu cầu phối hợp giữa cơ quan kiểm tra của Đảng với các đơn vị làm kiểm toán nội bộ, kiểm tra tuân thủ. Thông tin từ mỗi kênh phải được sử dụng theo đúng chức năng, thẩm quyền, bảo vệ dữ liệu và bí mật thuộc phạm vi quản lý.

Một việc phải được theo dõi đến khi sửa xong

Tự kiểm tra sẽ khó tạo chuyển biến nếu kết thúc ở nhận xét “nghiêm túc rút kinh nghiệm”. Việc cần làm là xác định nội dung phải sửa, người chịu trách nhiệm, thời hạn và cách kiểm tra lại. Công văn số 174-CV/ĐU ngày 24/11/2025 của Đảng ủy BIDV về chấn chỉnh, khắc phục các tồn tại, hạn chế sau kiểm tra, giám sát cho thấy yêu cầu theo dõi kết luận đã được đặt thành một đầu việc riêng. Kế hoạch số 26-KH/ĐU ngày 22/5/2026 của Đảng ủy BIDV tiếp tục yêu cầu cấp ủy đôn đốc thực hiện nghiêm các kết luận sau kiểm tra, giám sát.

Chất lượng sinh hoạt chi bộ có quan hệ trực tiếp với công tác tự kiểm tra. Khi chi bộ thảo luận việc thực hiện nhiệm vụ, phát huy tự phê bình và phê bình trên cơ sở công việc cụ thể, đảng viên có cơ hội chỉ ra điều chưa đúng và đề xuất cách sửa. Bí thư chi bộ phải tạo không khí thẳng thắn, tránh nể nang, đồng thời tránh quy kết khi chưa đủ căn cứ. Cấp trên thường kỳ giám sát qua hình thức tham dự sinh hoạt, theo dõi và kiểm tra kết quả thực hiện nghị quyết chi bộ để việc tự soi, tự sửa không dừng trên biên bản.

Phòng ngừa vi phạm từ sớm không phải một khẩu hiệu đứng ngoài hoạt động của đơn vị. Đó là năng lực của tổ chức đảng trong việc thấy đúng vấn đề, sửa đúng nguyên nhân và báo cáo kịp thời vấn đề vượt thẩm quyền. Khi trách nhiệm ấy được thực hiện tại cơ sở, kiểm tra của cấp trên mới có thêm thông tin để đi sâu vào những nơi, những việc thật sự cần thiết.